Vorige week woensdag raasde een augustusstorm over Nederland. Die bracht naast schade door omgevallen bomen ook een recordopbrengst van windenergie. Voor het eerst kwam deze in een etmaal boven de 100.000 megawattuur uit, waarmee bijna een derde van de Nederlandse stroombehoefte werd gedekt.

Het zijn cijfers die een paar jaar geleden onmogelijk waren, maar in komende jaren overtroffen zullen worden, vertelt energie-expert Martien Visser aan NU.nl. Hij is lector energietransitie aan de Hanzehogeschool Groningen, en werkt ook voor de Gasunie en denktank Clingendael.

Uit de statistieken van Energieopwek.nl blijkt dat tijdens het record van 26 augustus ongeveer twee derde van de windstroom werd opgewekt door windturbines op land, en een derde op zee. Die windparken op zee maken wel het verschil, zegt Visser:

"Op de Noordzee gaat het heel snel. Hoeveel windturbines al operationeel zijn is niet publiek bekend, maar op basis van persberichten ga ik uit van een toename van meer dan 80 procent in een jaar tijd: van 957 megawatt in 2019 naar ruim 1700 megawatt op 26 augustus. Op land is windenergie ook wel iets toegenomen, maar gaat het veel minder hard: van 3.500 megawatt vorig jaar naar 3.700 nu."

Zelfde storm zou over tien jaar hele land ruimschoots van stroom voorzien

De storm was volgens Visser dus de trigger, maar het record wordt mede veroorzaakt door de structurele toename van het aantal windturbines. De piekopbrengst voor windstroom in Nederland is in zes jaar tijd bijna verdubbeld. "Vooral op zee gaat het hard. In 2014 stond er op de Noordzee nog maar 100 megawatt. Nu is dat dus 1700 megawatt en in 2030 zal er zelfs ruim honderd keer zo veel wind op zee zijn als in 2014."

"Als de storm van afgelopen woensdag in 2030 over ons land zou zijn gegaan, zou dat ruim 400.000 megawattuur aan windstroom hebben geproduceerd, meer dan de volledige elektriciteitsbehoefte van Nederland."

En na 2030 zou de capaciteit van offshore wind nog vier tot zeven maal zo groot kunnen worden, zegt Visser. "Terwijl ook alle andere landen rond de Noordzee grote plannen hebben voor uitbreiding van wind op zee. Dat wordt best spannend, want je ziet nu al regelmatig in Noordwest-Europa de elektriciteitsprijs onderuitgaan, als het op zee hard waait."

Waterstofcentrales om pieken en dalen op te vangen

"Dat zal in 2030 en daarna zeker niet anders zijn, schat ik in. We zullen dan te maken krijgen met een heel ander elektriciteitssysteem. Soms zullen er grote overschotten zijn, bijvoorbeeld als het flink waait. Op andere momenten zijn er grote tekorten."

"Nu gebruiken we gascentrales om de tekorten aan te vullen, maar dat kan in een CO2-vrije toekomst niet meer. Daar zullen we dus iets aan moeten doen. Voor kleine fluctuaties kunnen we gebruikmaken van batterijen en auto-accu's. Wanneer het om grote hoeveelheden gaat, kunnen we de overschotten omzetten in waterstof. Die waterstof kunnen we vervolgens gebruiken om weer elektriciteit te maken om langdurige perioden met weinig wind te overbruggen."

Ondertussen groeit de capaciteit aan zonnepanelen in Nederland zelfs nog sneller. Het totale aantal panelen is bijna 50 procent hoger dan vorig jaar, waardoor in 2020 ook meerdere records voor zonnestroom zijn gebroken.

Zo werken zonnepanelen en dit leveren ze op
95
Zo werken zonnepanelen en dit leveren ze op