Onderzoekers van de Universiteit van Californië zijn erin geslaagd een verf te maken voor daken en muren die witter is dan versgevallen sneeuw. De weerbestendige verf reflecteert 98 procent van zonlicht en is ontworpen om in een steeds heter klimaat huizen op een goedkope en energiezuinige manier koel te houden.

"Als je op een hete, zonnige dag een wit T-shirt draagt, voelt dat koeler dan een shirt met een donkerdere kleur. Dat is omdat het witte shirt meer zonlicht reflecteert. Met gebouwen werkt het hetzelfde", zegt Aaswath Raman, docent materiaalwetenschappen aan de Universiteit van Californië in Los Angeles.

Samen met collega's van Columbia Universiteit in New York, heeft Raman tests gedaan met een nieuw ontworpen verf. Toegepast aan de buitenzijde van gebouwen die een sterk koelend effect geeft, waardoor de binnentemperatuur zelfs lager wordt dan de omgevingstemperatuur.

Gewone witte verf neemt wel onzichtbaar licht op

Het geheim van de verf zit erin dat deze niet alleen zichtbaar licht reflecteert, en daarmee voorkomt dat die energie omzet in warmte, maar ook directe warmtestraling van de zon en andere objecten - het infrarode deel van zonlicht. Wij kunnen dit licht niet zien met onze ogen, maar wel voelen met onze huid.

“Uit Fins onderzoek bleek vorig jaar dat airconditioners wereldwijd nu al bijna evenveel stroom gebruiken als wordt opgewekt door alle zonnepanelen bij elkaar.”

Normale witte verf bevat titaniumoxide en reflecteert ongeveer 85 procent van het zichtbare zonlicht. Deze verf absorbeert echter infraroodstraling, en ook ultraviolette straling - die eveneens afkomstig is van de zon. De maximaal reflecterende verf heeft het mineraal bariet als basis, en bevat daarnaast teflon.

De bevindingen zijn gepubliceerd in vakblad Joule. De onderzoekers hopen dat hun verf een alternatief kan bieden voor het groeiende gebruik van airconditioners.

Uit Fins onderzoek bleek vorig jaar dat airconditioners wereldwijd nu al bijna evenveel stroom gebruiken als wordt opgewekt door alle zonnepanelen bij elkaar - en dat die energievraag in deze steeds warmere eeuw maar liefst 35 keer zo groot kan worden, ook gedreven door groeiende welvaart en bevolkingsgroei in warme, zonnige gebieden.

“Een donker dak zorgt 's winters voor een lagere gasrekening. In het meest ideale geval verandert je huis dus van kleur met de seizoenen mee.”

Oude en effectieve 'koeltruc' nog geen standaard

In een eerder interview met NU.nl pleitte de Delftse stedelijke duurzaamheidsprofessor Andy van den Dobbelsteen daarom eveneens voor koeling aan de buitenkant van gebouwen. Niet met ultrawitte verf, maar een nog veel klassiekere oplossing: zonwering.

Die zou standaard moeten worden bijgeleverd bij klimaatbestendige nieuwbouw, maar dat is volgens Van den Dobbelsteen nog niet het geval. Juist moderne, goed geïsoleerde huizen dreigen daarom te warm te worden in de zomerzon.

's Winters wil je weer liever een donker dak...

Of de ultrawitte verf in het relatief koele Nederlandse klimaat ook voordelig is, valt nog maar te bezien. In het winterhalfjaar proberen wij onze huizen juist warmer te maken dan de buitenlucht.

En alhoewel de zon dan lager staat en vaker achter wolken schuilgaat, zou je met een donker dak dan toch juist een wat lagere gasrekening moeten hebben. In het meest ideale geval verandert je huis dus van kleur met de seizoenen mee.

Ook in Nederland wordt onderzoek gedaan naar extra reflecterende witte verf. Vorig jaar won architectenbureau UNStudio een Dutch Design Award met hun product 'The Coolest White' - die bedoeld is om hitteproblemen in steden te verminderen.