In de Amazone, rond de Middellandse Zee en in delen van Afrika en Australië nemen droogten toe door afname van regenval. Andere regio's, zoals Centraal-Europa, Canada en Siberië, krijgen door de mondiale opwarming een grilliger klimaat, waarin perioden van droogte intenser zullen worden.

Dit blijkt uit een nieuwe studie van Australische klimatologen, die is gepubliceerd in vakblad Geophysical Research Letters. De onderzoekers hebben een nieuwe generatie klimaatmodellen aan het werk gezet om te berekenen of hun eigen land in de toekomst vaker te maken zal krijgen met de extreme droogte en bosbranden waar Australië de afgelopen jaren mee te maken had.

Subtropische gebieden worden droger door afname regen

Omdat deze modellen mondiaal dekkend zijn, valt uit de studie ook voor andere gebieden conclusies te trekken. Daaruit blijkt dat grote delen van de wereld te maken krijgen met een toename van droogterisico's, maar via verschillende mechanismen.

De sterkste toename is voor enkele subtropische gebieden, die vaak nu al droog zijn of zich in een overgangsgebied tussen een nat en droog klimaat bevinden. Deze gebieden warmen niet alleen bovengemiddeld snel op, waardoor de verdamping toeneemt, maar kunnen op jaarbasis ook te maken krijgen met afnemende regenval.

Voorbeelden zijn volgens het nieuwe onderzoek het Middellandse Zeegebied, de Amazone in Zuid-Amerika en het zuidwesten van Afrika en het zuidwesten van Australië.

Elders toename droogterisico door grilliger neerslag en toename verdamping

In andere delen van deze continenten kan door klimaatverandering de jaarlijkse regenval juist toenemen, maar dat betekent niet automatisch dat het droogterisico er verkleint. Zo zullen volgens het onderzoek de meeste gebieden op aarde een toename hebben van de intensiteit van droogten omdat neerslag naar verwachting grilliger wordt: veel regen in een korte tijd, gevolgd door perioden zonder neerslag. Dit geldt bijvoorbeeld voor Oost-Afrika, maar ook voor veel gebieden op de gematigde breedtegraad van Noord-Amerika, Europa en Azië.

Bovendien neemt door temperatuurstijging overal de verdamping toe, waardoor een periode met droog weer sneller leidt tot uitdroging van de vegetatie en de bodem. Centraal-Europa wordt door de onderzoekers genoemd als voorbeeld van een regio met op jaarbasis toenemende neerslag en gelijktijdig toenemend droogterisico.

"We vonden met de nieuwe klimaatmodellen de tot nog toe meest robuuste resultaten voor toekomstige droogten", zegt hoofdauteur Anna Ukkola van het Australische klimaatonderzoekscentrum CCRC. "De toename in de duur en intensiteit van droogten was direct gelinkt aan de toename van broeikasgassen in de atmosfeer."

De mate waarin droogten toenemen is volgens Ukkola afhankelijk van de hoogte van de toekomstige uitstoot van broeikasgassen - hoe hoger het emissiescenario, hoe sterker het effect.