Italiaanse onderzoekers hebben ontdekt dat het coronavirus kan vasthechten aan fijnstof - en zo grote afstanden kan afleggen door de lucht.

De onderzoekers vonden het virus terug in luchtmonsters rondom een industriecomplex in Bergamo, een stad in de zwaar door corona getroffen Noord-Italiaanse regio Lombardije.

Onderzoekers onder leiding van de Universiteit van Bologna kwamen twee weken terug al met de hypothese dat luchtvervuiling een rol kon spelen in de verspreiding van het coronavirus.

In een medisch vakblad schreven ze toen dat ze het opvallend vonden dat de uitbraak veel extremer was in Lombardije en de nabijgelegen Povlakte dan elders in Italië. Deze Noord-Italiaanse regio's zijn het industriële hart van het land, en een van de gebieden in Europa met de slechtste luchtkwaliteit.

“In de sterkst vervuilde provincies is de besmettingsgraad van de bevolking ongeveer tien keer hoger dan in de schoonste regio's van Italië.”

Coronabesmettingen komen tien keer meer voor in vervuilde regio's Italië

In de sterkst vervuilde provincies is de besmettingsgraad van de bevolking ongeveer tien keer hoger dan in de schoonste regio's van Italië. Daar hoeft geen oorzakelijk verband van uit te gaan, maar toch besloot de onderzoeksgroep te kijken of er misschien een directe link bestaat tussen luchtkwaliteit en de verspreiding van het virus.

“Bevolkingsdichtheid en volksgezondheid kunnen ook achter 'verband' luchtkwaliteit schuilgaan.”

Over een periode van drie weken van eind februari tot half maart verzamelden de onderzoekers luchtmonsters op 34 locaties rondom fabrieksterreinen in Bergamo. In acht van deze monsters troffen de onderzoekers het genetisch materiaal van het virus aan, dat zich bevond op kleine roetdeeltjes. Een tweede analyse bevestigde de meetresultaten, zo schrijven ze in een vervolgpublicatie in hetzelfde vakblad.

Dat het genetisch materiaal van het virus kan worden aangetroffen in luchtmonsters betekent niet automatisch dat het ook mogelijk is om via het inademen van vervuilde lucht besmet te raken.

Ten eerste kan de gebruikte test niet zien of het virus nog intact is. En als het nog gaat om 'levend' virus, kunnen de concentraties zo laag worden dat besmetting via die route heel onwaarschijnlijk wordt. In vervolgonderzoek willen de onderzoekers daarom bepalen hoe lang het coronavirus besmettelijk blijft, nadat het zich hecht aan fijnstof.

Misschien wel sprake van schijnverband

Het kan ook nog gaan om een schijnverband. Gebieden met slechte luchtkwaliteit zijn doorgaans dichter bevolkt. Bij hoge bevolkingsdichtheid is de kans op directe overdracht van mens op mens ook groter. Ook kan er een link bestaan via de volksgezondheid. Waar luchtkwaliteit slecht is, komen long- en hart- en vaatziekten meer voor, waardoor coronabesmettingen wellicht ernstiger uitpakken.

Beelden tonen betere luchtkwaliteit boven gebieden in lockdown
52
Beelden tonen betere luchtkwaliteit boven gebieden in lockdown

In veel getroffen regio's is de luchtkwaliteit overigens sterk verbeterd door de invoering van coronamaatregelen, die wegverkeer en industriële uitstoot hebben teruggedrongen. Ook boven de Noord-Italiaanse Povlakte is met satellieten waar te nemen dat de lucht momenteel schoner is dan normaal, zoals de video hierboven laat zien.