Na de recorddroogte van 2018 duurde het anderhalf jaar voor het neerslagtekort volledig was weggewerkt, met name dankzij een kletsnatte winter. Maar door een zeer zonnige start van de lente beginnen boeren en bossen het groeiseizoen opnieuw met een droge bodem.

Volgens de klimaatscenario's van het KNMI krijgt Nederland in de toekomst meer regen in de wintermaanden en waarschijnlijk juist toenemende droogte in de zomer. Dat heeft te maken met toenemende verdamping als direct gevolg van de mondiale opwarming, maar ook door veranderende windpatronen: meer westenwinden in de winter en juist vaker oostenwinden in de zomer.

De laatste jaren passen sterk in dat patroon, met forse schommelingen van de neerslag in Nederland. Zo steeg de Rijn bij Lobith in de zeer natte januari van 2018 tot bijna 15 meter hoogte. Een half jaar later volgde juist de droogste zomer ooit gemeten en zakte het waterpeil in dezelfde rivier ruim 8 meter.

Die droogte van de zomer van 2018 was zo extreem dat het in Twente, de Achterhoek en delen van Brabant maar liefst anderhalf jaar heeft geduurd tot het neerslagtekort uiteindelijk weer was aangevuld.

Dat kwam uiteindelijk vooral door het juist weer opvallend natte winterhalfjaar van 2019-2020. Door de aanhoudende westenwinden was de afgelopen winter niet alleen zeer zacht, er viel van oktober tot en met maart ook een kwart meer regen dan normaal. Dat is per vierkante meter 105 liter water extra.

Droogteseizoen 2020 maakt vliegende start

Amper drie weken verder zijn akkerbouwers en boswachters echter gelijk alweer bezorgd om een nieuwe droogte. Sinds halverwege maart blijft regen van betekenis uit, terwijl de temperaturen omhoogschieten richting zomerse waarden. Op de Veluwe zijn al meerdere natuurbranden geweest.

Gaat Nederland van zeer droog naar zeer nat naar opnieuw zeer droog? De gewone weermodellen kijken niet verder dan twee weken vooruit. Aangezien ook daarin geen neerslag van betekenis wordt verwacht, loopt het neerslagtekort volgens verwachting van het KNMI op naar ruim 60 millimeter aan het einde van de maand.

Om dat te compenseren zou in de maand mei ruim twee keer zoveel regen als normaal moeten vallen - en dat is zeer onwaarschijnlijk. Dat betekent dat boeren en natuurbeschermers in elk geval rekening moeten houden met een droge bodem in de tweede helft van de lente en mogelijk ook opnieuw in de zomer.