Donderdag konden de bezoekers van NU.nl al hun vragen over klimaatbeleid en verduurzamen live via reactieplatform NUjij stellen aan een expertpanel. We zetten de belangrijkste vragen en antwoorden over onder meer zonnepanelen, isolatie, elektrische auto's, klimaatkosten en aardgas voor je op een rij.

In hoeverre zijn we in staat om de extra belasting van de energienetten door warmtepompen en elektrische auto's op te vangen?

Marc Londo, deskundige Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE): "Er wordt hard gewerkt aan manieren om de kostenverhoging van het elektriciteitsnet beperkt te houden."

"Bijvoorbeeld auto's slim laten laden op momenten dat het net niet zwaar belast wordt, warmtepompen voorzien van een warmtebuffer waardoor ze ook flexibeler aan en uit kunnen. Daarvoor is het ook belangrijk dat het verminderen van de netbelasting financieel gewaardeerd wordt, zodat dit soort slimme oplossingen zichzelf dan kunnen terugverdienen."

Zou het niet verstandiger zijn om voortaan alle nieuwe gebouwen zo klimaatneutraal mogelijk te gaan bouwen?

Sible Schöne, adviseur en oud-directeur van Hier Klimaatbureau: "Dit is al zo afgesproken. Nieuwe gebouwen moeten BENG worden, bijna energieneutraal gebouwd. Het grote probleem zijn de bestaande gebouwen."

Zijn de klimaatdoelen voor 2050 haalbaar in heel Europa en moeten wij de kosten dragen van de landen in oost-Europa?

Sible Schöne: "Deze doelen zijn haalbaar, maar er moet wel veel gebeuren. Als burger krijg je vooral te maken met het stoppen met aardgas voor verwarming en koken en met de overstap naar elektrisch vervoer."

"Ik verwacht dat de rijke landen van Europa wel wat moeten bijdragen aan de minder rijke landen, maar zij zullen zelf toch het meeste moeten doen."

Vanwege de stilte op straat door het COVID-19-virus is in China de CO2-uitstoot verminderd en de smog opgelost. Wat voor een gevolg zal dit hebben voor het klimaat?

Rolf Schuttenhelm, klimaatjournalist NU.nl: "Emissie-experts verwachten dat als het coronavirus verder verspreidt er zelfs mondiaal gemiddeld een uitstootverlaging kan plaatsvinden in 2020. Dit is dan alleen slechts tijdelijk, vergelijkbaar met de dip in de uitstoot als gevolg van de economische recessie in 2009."

Is het niet veel beter om eerst meer te gaan inzetten op het openbaar vervoer in plaats van meer asfalt aan te leggen?

Marc Londo: "Het verduurzamen van het vervoer zal op heel veel manieren moeten gebeuren. In de eerste plaats zorgen voor minder mobiliteit, bijvoorbeeld door dichter bij werk wonen en telewerken makkelijker te maken."

"Daarna schoner reizen, zoals het OV, stimuleren en tenslotte als je met de auto gaat die zo schoon mogelijk te maken. Het is dus typisch en-en, niet of-of."

Hoe lang houden we nog aardgas (import en bio)?

Marc Londo: "Nog best lang. Ongeveer de helft van onze energievraag wordt momenteel gedekt door aardgas. Niet alleen vanwege het klimaat, maar ook omdat de gaswinning in Nederland afloopt, zullen we hard moeten werken om dat gasverbruik te verlagen."

"Maar we komen van ver, ook in vergelijking met andere Europese landen. Het zou een hele prestatie zijn als we in 2050 zo ver waren dat de resterende vraag naar aardgas zou kunnen worden gedekt met biogas."

Nederland heeft het streven om binnen een aantal jaren klimaatneutraal te zijn. Wie garandeert ons dat de rest van de wereld dit ook doet?

Marc Londo: "Garanties zijn er nog niet, maar er ligt wel een klimaatakkoord van Parijs waar heel veel landen zich aan gecommitteerd hebben. Dat de VS nu is afgehaakt, beschouw ik als een tijdelijk probleem."

"Daarnaast zie je dat steeds meer landen de eerste gevolgen van klimaatveranderingen ondervinden en dat overal stemmen opgaan om hier meer tegen te doen."

Wat wordt er gedaan met de uitstoot die vrijkomt bij het produceren van accu's voor elektrische auto's? Staat dat in verhouding tot hoe groen ze worden aangeprezen?

Mariken Stolk, energie expert bij voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal: "De productie van een accu kost inderdaad energie en stoot CO2 uit. Maar na ongeveer 61.000 km rijden (zo'n vijf jaar) heb je die uitstoot eruit en heb je CO2-winst."

Is het waar dat slechts een kleine honderd bedrijven verantwoordelijk zijn voor het overgrote deel van de CO2-uitstoot wereldwijd? Zo ja waarom worden die bedrijven dan niet keihard aangepakt?

Sible Schöne: "Dit klopt. Je moet daarbij wel realiseren dat deze bedrijven producten maken die wij allemaal gebruiken. De industrie, dat zijn we zelf. In het klimaatakkoord is afgesproken dat de industrie en de elektriciteitsbedrijven het meeste moeten doen."

Ik wil binnen nu en vijf jaar een woning kopen. Waar moet ik aan denken met betrekking tot klimaatbeleid zodat ik straks geen onnodige extra kosten ga maken?

Guus Mulder, TNO: "Het verduurzamen van de verwarming is meestal de grootste uitdaging. Zorg er voor dat de woning op lage temperatuur (rond de 40 graden) te verwarmen is."

"Bij nieuwbouw is dit (vrijwel) altijd mogelijk. Kijk bij een oudere woning of er in voldoende mate geïsoleerd is. En controleer of de radiatoren of vloerverwarming hiervoor geschikt zijn. Is dit niet het geval, dan is het verstandig om de investering mee te nemen en dit gelijk te doen."

"Banken hebben hier aparte regelingen voor zodat je voor deze investeringen ook een hogere hypotheek kunt krijgen."

Hoe kan ik controleren waar ik in mijn huis energie verlies? En hoe regel ik isolatie voor mijn eigen woonhuis?

Mariken Stolk: "De eerste stap in het verduurzamen van je woning is inderdaad isolatie. Je kunt de isolatie van je huis checken via deze tool."

"Wil je de isolatie van je huis echt laten meten, dan kun je een warmtescan laten uitvoeren, of een zogeheten blowerdoortest."

Is elektrisch rijden wel echt beter voor het milieu als je de batterijen oplaadt met stroom uit vervuilende gascentrales? En is er in de toekomst wel genoeg duurzame stroom?

Rolf Schuttenhelm: "In principe is elektrisch rijden op grijze stroom alsnog beter voor het klimaat dan rijden in een vergelijkbare auto met verbrandingsmotor. Maar idealiter gaan de transities samen op. Dus ook de vergroening van het elektriciteitsaanbod."

Ik heb een nieuwbouwwoning op het oog die waarschijnlijk zonnepanelen heeft. Op welke zaken moet ik letten om het meeste uit de panelen te halen?

Mariken Stolk: "Waar je vooral op moet letten is het vermogen per paneel (in Wp), de garanties die je krijgt op de panelen (en van wie de garantie komt) en waar de panelen komen te liggen. De beste oriëntatie is op het zuiden, en vermijd schaduw."

Heeft het nog wel zin om zonnepanelen te plaatsen nu het salderen (het wegstrepen van het teveel aan energie dat je opwekt tegen energie die je op een ander moment tekort komt) gaat stoppen en de terugverdientijd meer dan vijftien jaar wordt?

Marc Londo: "De salderingsregeling wordt inderdaad tussen 2023 en 2030 geleidelijk afgebouwd. Minister Wiebes streeft ernaar dat ook de komende jaren nieuwe zonnepanelen in ongeveer zeven jaar worden terugverdiend. Ik verwacht dan ook niet dat de terugverdientijd gaat oplopen tot vijftien jaar. Bedenk daarbij dat zonnepanelen meer dan twintig jaar meegaan."

Ik woon in een huurhuis, ik heb niks te zeggen over verduurzaming. In hoeverre zijn woningbouwverenigingen hiermee bezig?

Guus Mulder: "Vaak is het woningbestand van een woningcorporatie zo groot dat zij niet met alle woningen tegelijk aan de slag kunnen."

"Bij ingrijpende renovaties moet, in een laat stadium, toestemming gevraagd worden. Corporaties willen graag eerder in gesprek, maar er is vaak te weinig capaciteit. Recent heeft het TNO gekeken hoe woningcorporaties hier toch invulling aan kunnen geven."

Ik woon in een jarenzeventigwoning zonder zonnepanelen of warmtepomp. Wat is een realistisch bedrag als ik vandaag besluit om CO2-neutraal te gaan met dit huis?

Mariken Stolk: "De eerste stap is zeer goede isolatie. Als je een jarenzeventigwoning goed isoleert en een warmtepomp en zonnepanelen neemt ben je ongeveer 34.000 euro kwijt. Een groot bedrag, maar je kunt het in kleine stappen doen en er is nu ook subsidie op."