Op het VN-hoofdkantoor in New York start vrijdag een speciale klimaatbijeenkomst. Om de onderhandelingen voor het Parijs-akkoord weer vlot te trekken, gaan landen deze keer vooral met elkaar delen wat er wél goed gaat.

Hoe staat het er nou eigenlijk voor met die VN-klimaatonderhandelingen? De wereld lijkt een beetje vast te zitten op een plateau. Het Parijs-akkoord van 2015 is op zich ambitieus en heeft brede steun, maar het is nog steeds niet concreet vertaald naar wat landen daadwerkelijk gaan doen, met name ten aanzien van het verlagen van de uitstoot.

Zo is in Parijs afgesproken om te proberen de opwarming te beperken tot 1,5 graad. Een speciaal IPCC-klimaatrapport heeft vorig jaar uitgerekend dat de mondiale uitstoot van broeikasgassen daarom in 2050 op nul moet liggen. Om daar realistisch op uit te komen, moet de uitstoot al over tien jaar bijna gehalveerd zijn.

Desondanks zijn de emissiedoelen van de meeste landen nog precies dezelfde als voor de klimaattop in Parijs. En die zijn verre van voldoende: als de huidige ontwikkeling doorgaat, gaat de opwarming voorbij 3 graden, met verstrekkende gevolgen.

Internationale klimaatonderhandelingen zitten vast

Daarom wordt er elk jaar tussen november en december een twee weken durende klimaatconferentie gehouden, waarin landen met elkaar onderhandelen over de vervolgstappen. Dit jaar is die klimaattop in Chili.

Maar de afgelopen jaren hebben deze toppen weinig opgeleverd, en dat heeft te maken met een golf nieuwe politici zoals de Amerikaanse president Donald Trump en de Braziliaanse president Jair Bolsonaro die openlijk zeggen niet te willen meewerken, of zelfs uit het Parijs-akkoord te willen stappen. Als er heel veel tegenstand is tegen het voeren van klimaatbeleid, heeft onderhandelen niet zoveel zin.

Dat dacht ook VN-baas António Guterres, die daarom het initiatief heeft genomen voor een speciale bijeenkomst op het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in New York. Regeringsleiders moesten er toch zijn, want aanstaande dinsdag is er een Algemene Vergadering voor de zaken die nu in de wereld spelen. Dat betekent dat de klimaatbijeenkomst op de maandag ook 'op het hoogste niveau' is. Dat wil zeggen: in aanwezigheid van regeringsleiders. Nederland stuurt twee ministers en de premier.

Van de regeringsleiders verwacht Guterres niet dat ze onderling gaan discussiëren over technische details, maar wél dat ze concreet worden over hun acties. De top heeft daarom de titel Climate Action Summit gekregen. Komende vrijdag begint in New York al de Youth Climate Summit, samen met een grote (wereldwijde) klimaatstaking. Aan beide bijeenkomsten zal de zestienjarige Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg deelnemen. Zij reisde enige tijd terug al per zeilboot naar New York en heeft al met onder anderen Guterres gesproken.

Hoe stoppen we de wereldwijde stijging van broeikasgassen?

De klimaattop moet geen show van lege woorden worden, waarschuwt Guterres. "Ik wil horen hoe we in 2020 de wereldwijde stijging van emissies gaan stoppen en hoe we halverwege deze eeuw de uitstoot naar nul gaan brengen." Hij roept wereldleiders daarom op 'concrete en realistische plannen' mee te brengen.

En Nederland dan? Onze nationale klimaatgezant Marcel Beukeboom weet tegen Trouw te verklappen dat er drie Hollandse paradepaardjes naar voren worden geschoven: onze brede maatschappelijke overlegcultuur (waar het Nationale Klimaatakkoord een voorbeeld van is), steun voor arme landen die de strijd aangaan tegen klimaatverandering, en tot slot ideeën over aanpassingen aan de gevolgen van klimaatverandering.

Om het in drie losse woorden te vatten: de polder, burenhulp en de dijk - de laatste ook als exportproduct. De uitstoot gaat met alle drie niet noodzakelijkerwijs omlaag, maar misschien helpt het wel om de harten te winnen.