Duizenden Nederlandse scholieren zijn donderdag in Den Haag onder schooltijd de straat op gegaan om aandacht te vragen voor klimaatverandering. De afgelopen weken was ook Brussel al het decor van demonstrerende jongeren. Wat willen deze 'klimaatspijbelaars' eigenlijk bereiken?

"Help het klimaat voordat de wereld vergaat" is een van de leuzen van de demonstrerende scholieren tijdens de protestbeweging op het Malieveld in Den Haag.

Nederlandse scholieren volgen het voorbeeld van Belgische leeftijdsgenoten, die vorige week voor de vierde keer protesteerden tegen klimaatverandering. De protestmars in Brussel trok toen zo'n twaalfduizend spijbelende jongeren, de week daarvoor namen ruim 30.000 scholieren deel aan een klimaatprotest.

De protesterende jongeren zijn vooral van mening dat politici veel te weinig doen om klimaatverandering te beperken.

Waarom protesteren de 'klimaatspijbelaars'?

De jonge klimaatactivisten maken zich vooral zorgen over klimaatverandering en de opwarming van de aarde.

Ze worden geïnspireerd door de Zweedse scholiere Greta Thunberg (16). Sinds augustus demonstreert ze iedere vrijdag voor een ambitieuzer klimaatbeleid, onder andere bij het parlementsgebouw in Stockholm. Dit doet Thunberg met een bord met de tekst 'Skolstrejk för klimatet' (spijbelen voor het klimaat, red.). De afgelopen weken kregen haar protestacties internationaal navolging.

Hoewel begin december ook al 75.000 Belgen een klimaatmars hielden, ging België een paar dagen later op de VN-klimaattop in het Poolse Katowice niet akkoord met ambitieuzere klimaatdoelstellingen.

Thunberg zei toen: "Omdat onze leiders zich als kinderen gedragen, moeten wij de verantwoordelijkheid nemen die zij lang geleden hadden moeten nemen. We moeten begrijpen waarmee de oudere generatie ons heeft opgescheept".

Op 25 januari sprak de Zweedse activiste op het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos, waar politici en bedrijfsleiders grote sociale en economische problemen bespraken. Daar benadrukte ze nogmaals hoe belangrijk het is dat er maatregelen worden genomen om klimaatverandering te beperken.

Greta Thunberg sprak op 25 januari bij het World Economic Forum (WEF) in Davos. (Bron: ANP)

Wat willen de 'klimaatspijbelaars' precies?

Politici moeten volgens Thunberg en de duizenden internationale 'klimaatspijbelaars' meer actie ondernemen om de temperatuurstijging onder de 1,5 graden Celsius te houden.

De huidige opwarming van de aarde is volgens de jonge Zweedse activiste het gevolg van de uitstoot van broeikasgassen, die de komende generaties in de problemen brengt.

De 'klimaatspijbelaars' eisen dan ook dat het klimaat hoog op de politieke agenda komt te staan. Zij dreigen de straten op te gaan tot de regering de ernst van de klimaatverandering inziet.

Nederlandse wetenschappers steunen protestmars scholieren

350 Nederlandse wetenschappers hebben hun steun geuit aan de scholieren die donderdag in Den Haag lopen voor een beter klimaatbeleid, blijkt uit een door Trouw gepubliceerde open brief.

Volgens vooraanstaande milieu- en klimaatexperts en academici hebben de actievoerders "groot gelijk", kijkend naar de actuele feiten uit de klimaatwetenschap.

Eerder uitten ook 3.400 Belgische wetenschappers al hun steun aan de protesterende scholieren in hun land. Ook zij deden dit in een brief, die ondertekend was door rectoren van universiteiten en gericht was aan de regering.

Scholen reageren verschillend op 'klimaatspijbelaars'

Scholen in Nederland gaan verschillend om met de 'klimaatspijbelaars'. Sommige verbieden het spijbelen, verwijzend naar de leerplicht, terwijl andere de protestmars als een onderdeel van het onderwijsprogramma zien.

Minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) zei eerder dat hij het sympathiek vindt dat scholieren willen actievoeren, maar dat ze dat niet onder schooltijd moeten doen. De leerplicht gaat voor, aldus de minister.

Door donderdag mee te doen aan de klimaatmars, zullen scholieren echter waarschijnlijk niet meteen de leerplichtambtenaar op hun dak krijgen. Scholen in Nederland mogen namelijk zelf bepalen hoe ze met incidenteel verzuim omgaan.

De school hoeft pas melding van afwezigheid te doen bij de gemeente als een scholier in een periode van vier weken meer dan zestien uur afwezig is. Als de school echter van mening is dat de klimaatmars past bij het onderwijsprogramma, dan hoeft die niet verplicht melding te doen van spijbelen.

Nederland loopt niet voorop wat betreft klimaatmaatregelen

Nederland loopt niet voorop als het gaat om klimaatmaatregelen. Binnen de coalitie wordt momenteel flink gesteggeld wie de rekening moet betalen; de VVD heeft klimaatafspraken waar een jaar over gepraat is verworpen.

Het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) presenteren op 13 maart de doorrekening van de klimaatplannen.

Niet alleen scholieren demonstreren voor een beter klimaatbeleid. Zo wordt ook op 10 maart een Eerlijke Klimaatmars georganiseerd, door onder andere Milieudefensie en FNV. Aan deze mars op de Dam in Amsterdam doen ook bekende Nederlanders als Claudia de Breij mee. Het is onduidelijk hoeveel mensen mee zullen doen aan deze mars.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!