De dikste en oudste ijslaag van de Noordpool is de afgelopen dertig jaar met 95 procent afgenomen. Wetenschappers vrezen dat deze snelle afname van de ijskorst niet alleen invloed zal hebben op het landschap en de natuur, maar ook op klimaatveranderingen.

Dat staat in het jaarlijkse Arctic Report van de Amerikaanse overheid, dat woensdag is gepubliceerd.

In 1985 was nog 16 procent van het noordpoolgebied bedekt met een oude, beschermende ijslaag. In maart van dit jaar was nog nauwelijks 1 procent van het gebied door deze ijslaag beschermd. Dat komt neer op een afname van 95 procent.

De oudste ijslaag op de Noordpool kan volgens het rapport worden gezien als de 'lijm' die de Noordpool bij elkaar houdt. Ook is dit de ijslaag die ervoor zorgt dat het noordpoolgebied ook in de zomermaanden koud blijft.

"Hoe jonger ijs is, hoe dunner het is", legt onderzoeker Don Perovich in een interview met The Washington Post uit. "En hoe gemakkelijker het dus weer verdwijnt als het iets warmer wordt." Dat het oude ijs ook grotendeels is verdwenen, geldt dus als een veeg teken.

Verdwijnen ijslaag heeft gevolgen voor opwarming van de aarde

Als de Noordpool door het ontbreken van de oerijslaag in de zomermaanden opwarmt, betekent dat vrijwel zeker dat de planeet sneller opwarmt dan wetenschappers tot nu toe dachten. De hitte van de zon die door de dikke ijslaag werd weerkaatst, komt nu in het oceaanwater terecht.

Als deze trend zich voortzet - en die kans is reëel - wordt de Noordpool over een paar jaar in de zomer niet meer afgedekt door ijs. Als dit gebeurt, dan is het volgens de wetenschappers vrijwel niet te voorspellen wat de consequenties voor de rest van de wereld zullen zijn, maar staat vast dat die ernstig zullen zijn.

"Veranderingen die we op de Noordpool waarnemen, vormen vaak een goede indicator van wat de rest van de wereld te wachten staat", aldus een van de onderzoekers. "Een verschil van 2 graden in het Arctisch gebied, heeft enorme consequenties voor het klimaat in de rest van de wereld."

Vele biljoenen tonnen ijs gingen afgelopen decennia verloren

Het onderzoek baseert zich onder meer op opnames van ruimtevaartorganisatie NASA die het afgelopen voorjaar werden gemaakt. Uit de foto's blijkt dat in delen van Groenland, waar vroeger dikke ijslagen te zien waren, nu alleen nog dunne, bijna doorzichtige plakjes ijs te vinden zijn.

Volgens onderbouwde schattingen is er de afgelopen dertig jaar 10 biljoen ton ijs verloren gegaan. Eind jaren zeventig bevatte de Noordpool nog 15 biljoen ton drijvend ijs; nu ligt er nog een kleine 5 biljoen ton ijs. Deze metingen worden jaarlijks in september verricht.

In Polen vindt momenteel klimaatconferentie plaats

Het rapport wordt gepresenteerd terwijl in Polen een klimaatconferentie plaatsvindt waar landen proberen afspraken te maken om klimaatveranderingen tegen te gaan. De VS, een van de grootste vervuilers, doet wel mee, maar heeft al aangekondigd zich in 2020 uit het akkoord te willen terugtrekken.

De Amerikaanse president Donald Trump blijft herhalen dat hij niet gelooft in klimaatverandering, of dat het klimaat "vanzelf terugverandert". Argumenten voor deze twee stellingen geeft hij nooit.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!