De Staat moet de uitstoot van broeikasgassen sneller verminderen, heeft het Gerechtshof Den Haag dinsdag in het hoger beroep van de klimaatzaak bepaald. Volgens het hof is een reductie van 25 procent ten opzichte van 1990 in het jaar in 2020 noodzakelijk.

Die reductieplicht is in overeenstemming met de zorgplicht van de Staat, aldus het gerechtshof. Het hof wijst erop dat de Staat niet alleen verantwoordelijk is voor de uitstoot, maar wel zijn verantwoordelijkheid moet nemen.

Volgens het hof is de uitstoot onverminderd hoog gebleven en is de klimaatverandering een reële dreiging waartegen de burgers moeten worden beschermd. Tussen nu en 2030 zal de uitstoot aanzienlijk verminderd moeten worden.

"Wanneer de overheid weet dat er sprake is van een reëel en dreigend gevaar, moet de Staat maatregelen nemen om dit te voorkomen", aldus het gerechtshof.

Het hof stelt dat Nederland op basis van het huidige beleid in 2020 een vermindering van maximaal 17 procent zal bereiken. Dat is onder de norm van 25 tot 40 procent die in de klimaatwetenschap en het internationale klimaatbeleid noodzakelijk wordt geacht voor geïndustrialiseerde landen. 

Het kabinet zal het oordeel van het gerechtshof bestuderen met het oog op een cassatie, maar stelt in een reactie het vonnis wel te zullen uitvoeren. Een cassatie wordt overwogen, omdat het kabinet vraagtekens zet bij de manier waarop beleidskeuzes van de regering juridisch worden getoetst.

Urgenda spande zaak aan tegen Staat

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda won samen met negenhonderd andere eisers op 24 juni 2015 de klimaatzaak die ze tegen de Nederlandse Staat hadden aangespannen. De rechter bepaalde toen dat de Staat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25 procent moet hebben verlaagd ten opzichte van 1990.

De Staat accepteerde dat vonnis, maar ging toen wel in hoger beroep, omdat de rechtbank een "beleidsmatige en politieke keuze" zou hebben gemaakt. Het kabinet-Rutte II stelde het vonnis tegelijkertijd wel uit te voeren. 

Het gerechtshof oordeelt nu dat de rechtbank niet op de stoel van de politiek is gaan zitten, aangezien de rechtbank rechtsbescherming moet bieden, ook in zaken tegen de overheid.

De Staat heeft de motivatie van Urgenda wat de klimaatwetenschap betreft niet bestreden. Ook het hof onderschrijft de aangedragen klimaatwetenschap, die wijst op een lineair verband tussen de uitstoot en de opwarming van de aarde.

Uitspraak wordt als historisch gezien

De uitspraak in 2015 wordt als een historische uitspraak gezien. De rechter oordeelde dat CO2-uitstoot klimaatverandering veroorzaakt en daarmee de zeespiegel verhoogt en de voedselvoorziening bedreigt.

Momenteel is het kabinet bezig met het opzetten van een Nederlands klimaatakkoord. Belanghebbenden onderhandelen over de inhoud van het akkoord, dat volgens de plannen voor het einde van het jaar klaar moet zijn. Het is nog niet bekend hoe de vermindering van de uitstoot in dat akkoord wordt vastgelegd.

In het regeerakkkoord heeft het kabinet afgesproken de richtlijnen van het klimaatakkoord van Parijs te volgen. Het kabinet wijst op de toezegging dat de EU-lidstaten de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met minstens 40 procent zullen verminderen ten opzichte van 1990.