Het kabinet is tevreden over de analyses van het klimaatakkoord op hoofdlijnen die de planbureaus vorige week hebben gepubliceerd, maar ziet ook veel ideeën die tot minder broeikasgassen moeten leiden niet zitten.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat deelt de geanalyseerde plannen in drie categorieën in. Allereerst zijn er voorstellen die direct goedkeuring krijgen. "Gewoon doen en vaart maken", zegt hij daar vrijdag in een toelichting over.

De verschuiving in energiebelasting van elektriciteit naar gas is daar een voorbeeld van. Als gas duurder wordt en elektriciteit goedkoper, zal men eerder voor het laatste kiezen, is de verwachting.

De vraag is nog welke bedragen er bij die verschuiving komen kijken. Het eerste voorstel om gas per kubieke meter 20 cent duurder te maken en elektriciteit per kilowattuur 7,3 cent goedkoper, is het kabinet iets te gortig. "Het moet een prikkel zijn, geen straf", zegt Wiebes daarover.

Verder wil het kabinet dat de klimaattafels verder praten over onder meer een minimumprijs voor CO2, meer wind op zee en het aantrekkelijk maken van elektrisch rijden. Vooral op dat laatste punt zet het kabinet zwaar in en wil dit nader onderzoeken. Vanaf 2025 moet elektrisch rijden "het nieuwe normaal worden", aldus Wiebes.

Plannen waar nog geen duidelijkheid over is

Ten tweede is er volgens Wiebes een cluster plannen waarover het kabinet nog aarzelt. Dat geldt bijvoorbeeld voor de plannen van de industrie. Het kabinet wil best meebetalen aan de verduurzaming van bedrijven, maar dat betekent niet dat er door het kabinet "een ongedekte cheque" wordt getekend, zegt de bewindsman.

Er wordt met het opstellen van de plannen ook rekening gehouden met de internationale concurrentiepositie van de bedrijven in de industriesector. 

De verlaging van de verhuurdersheffing voor woningcorporaties zodat er meer geld beschikbaar komt om woningen milieuvriendelijker te maken redt het ook, maar de voorgestelde halvering komt er niet. De korting wordt iets minder fors.  

Tot slot spreekt de minister van een categorie voorstellen waar nog meer over moet worden uitgezocht en waar nog geen groen licht voor is. Het zeer kostbare rekeningrijden is bijvoorbeeld niet aan de orde, zoals dat ook al was opgenomen in het regeerakkoord. Er wordt wel naar de voorstellen gekeken, maar deze kabinetsperiode worden ze niet ingevoerd.

Wiebes roept de deelnemers aan het klimaatoverleg op om bij de verdere behandeling meer aandacht te besteden aan het beperken van de kosten. Hij noemt de financiering voor huishoudens zijn stokpaardje. "Er moet een laagdrempelige manier zijn om de verduurzaming van je eigen woning makkelijk te financieren, anders gaat het niet lukken."

Concrete maatregelen ontbraken in eerste opzet

Er wordt sinds begin van dit jaar aan zogenaamde klimaattafels over een klimaatakkoord onderhandeld. In juli presenteerden de onderhandelaars een eerste opzet, maar er ontbraken nog veel concrete maatregelen.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) concludeerden daarom dat een definitieve doorrekening er nog niet in zit.

Wel denkt het PBL dat het doel, 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990, gehaald kan worden. De eerder berekende kosten van ongeveer 3 tot 4 miljard euro per jaar vanaf 2030 staan ook nu nog overeind.

Voorzitter overlegorgaan Nijpels maande kabinet tot haast

Er zijn vijf klimaattafels: Elektriciteit, Gebouwde omgeving, Industrie, Mobiliteit en Landbouw en Landgebruik. Aan elke tafel zitten belanghebbenden die samen plannen opstellen. Vervolgens worden de plannen aan de politiek voorgelegd.

Oud-VVD-leider Ed Nijpels is voorzitter van het overlegorgaan en drong er bij het kabinet vorige week op aan haast te maken, zodat er voor de jaarwisseling een definitief Klimaatakkoord ligt.

Na deze eerste kabinetsreactie gaat de Tweede Kamer erover in debat. Daarna gaan de klimaattafels met de wensenlijstjes van het parlement en het kabinet verder onderhandelen zodat zij een definitief klimaatakkoord kunnen presenteren. Wiebes hoopt dat dat akkoord er in december ligt.

Maar dan is het kabinet er nog niet, weet Wiebes. "Als het klimaatakkoord er is, begint het pas. Want het wordt pas echt ingewikkeld met wetgeving."

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!