Wetenschappers hebben woensdag een waarschuwing afgegeven aan schepen die zich de komende dagen bij Antarctica bevinden. Een gigantisch ijsplateau, zo groot als het eiland Bali, staat op het punt van een landtong af te breken.

Het ijsplateau op het westelijke deel van het zuidpoolgebied ligt in een gebied dat erg gevoelig is voor de opwarming van de aarde.

De scheur in het ijs ontstond enkele decennia geleden. Maar de kloof is de afgelopen maanden in hoog tempo breder geworden. De laatste maanden scheurde het ijs in een tempo van minimaal vijf voetbalvelden per dag.

De breuk in het ijs is nu meer dan 175 kilometer lang en tot 500 meter breed. Over 13 kilometer is de scheur compleet en zal het plateau van 5.000 vierkante kilometer afbreken. Wetenschappers voorspellen dat dit de komende dagen gebeurt.

Desintegratie

Volgens Project Midas, een team van onderzoekers dat de ontwikkeling van de scheur al enkele jaren volgt, vormt het enorme brok ijs dat dan in zee belandt een van de grootste ijsschotsen ooit.

Het losscheuren van het ijsblok zal niet direct gevolgen hebben voor een eventuele zeespiegelstijging. Maar het is wel een voorbode van een groter probleem, namelijk de desintegratie van de grote ijsvlakten van Antarctica.

Zeespiegel

De kans is vrij groot dat door het afbreken van dit stuk ijs ook de rest van Larsen C, zoals het hele plateau heet, begint af te brokkelen. Als het hele plateau verdwijnt, heeft dit grote gevolgen voor de vorm en structuur van Antarctica. De hele stabiliteit van het continent komt dan in gevaar.

Zodra het plateau losbreekt van Antarctica stijgt de zeespiegel met 'slechts' enkele centimeters. Indien al het 'vastliggende ijs' losbreekt, wordt een stijging van circa vier meter verwacht. En indien al het ijs op het continent smelt kan de zeespiegel met tientallen meters stijgen.

Cruiseschepen

Er zijn geen grote handelsroutes voor schepen die langs Antarctica leiden. Maar er zijn wel veel cruiseschepen die na een verblijf in Zuid-Amerika langs het zuidpoolgebied varen. In 2009 zonk een groot schip nadat een veel kleiner stuk ijs van een landtong was afgebroken. Toen moesten 150 passagiers worden geëvacueerd.

IJsplateaus zijn grote drijvende ijsvlakten die vastzitten aan het land. Zij worden in de loop der eeuwen gevormd door water van gletsjers. De breuk in Larsen C is niet de enige scheur op Antarctica die wetenschappers zorgen baart.