Dinsdag 16 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Kind met pleister

Hoe voelen en ervaren kinderen pijn?

Een harde val, een brandwond of slaande ruzie met een broer of zus: veel kinderen krijgen dagelijks te maken met pijnprikkels. Maar wat doet die pijn nu met het lichaam en geest van een kind?
Door Maartje Scheffer

In Mijn kind heeft pijn schrijft Liesbet Goubert alles over pijn bij kinderen. Die wordt vaak onderschat, zegt de hoogleraar Klinische Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Gent. Goubert deed onderzoek naar de preventie en behandeling van pijn bij kinderen en volwassenen. Het onderschatten van pijn heeft als gevolg dat die bij kinderen vaak onbehandeld blijft, zegt ze.

"Over kinderen weten we inmiddels dat ze allesbehalve immuun zijn voor pijn. Toch werd tot de jaren tachtig nog gedacht dat baby's geen pijn voelen en dus zonder verdoving geopereerd konden worden. Compleet onvoorstelbaar. De pijnervaring is namelijk bij kinderen hetzelfde als bij volwassenen."

We hebben het dan over acute pijn: pijn als alarmfunctie, die ons laat weten dat we beter uit de situatie kunnen stappen. Zoals het terugtrekken van de hand bij het aanraken van een hete kachel. Pijn heeft een belangrijke waarschuwingsfunctie, zowel bij volwassenen als kinderen.

Niet altijd makkelijk om op pijn te reageren

Ouders vinden het niet altijd makkelijk om goed te reageren op de pijn van hun kind. Zo hebben ze vaak de neiging om in situaties van acute pijn het leed van hun kind te ontkennen, zegt Goubert.


Prikjes, hardhandigheid of pijnlijke medische interventies die pasgeboren baby's moeten ondergaan, worden bewust ervaren.
Liesbet Goubert, hoogleraar Klinische Gezondheidspsychologie

"'Niet aanstellen' of 'hou maar op met huilen' zijn opmerkingen die een kind dan hoort. Maar dat is juist wat je niet moet zeggen. Dan zal een kind met pijn in de toekomst minder snel naar jou toe komen voor hulp als hij dat echt nodig heeft, en moeite hebben zijn emoties te uiten. Kritiek op zo'n moment versterkt ook de negatieve emoties, waardoor de pijn nog intenser wordt ervaren", zegt Goubert.

Beter is om aan je kind te vragen hoe erg de pijn is op een schaal van één tot tien. Dat helpt om de pijn serieus te nemen en om gelijk te weten of het nodig is naar de eerste hulp te gaan. Als het een zesje is, mag je je kind best afleiden met bijvoorbeeld een boekje of ijsje om de pijn te vergeten en verder te kunnen. Een pleister met een leuke afbeelding kan helpen de pijn iets minder als iets vreselijk negatiefs te zien, geeft Goubert als tips.

Pijn blijft pasgeboren baby's bij

Zelfs pasgeboren baby's ervaren pijnprikkels hetzelfde als volwassenen. "Vanaf het moment dat een baby is geboren, weten we dat de hersenen in staat zijn pijn te verwerken. Prikjes, hardhandigheid of pijnlijke medische interventies die pasgeboren baby's moeten ondergaan, worden dan ook bewust ervaren."

"Sterker nog, het blijft een baby bij en heeft op latere leeftijd gevolgen voor de angstontwikkeling voor ziekenhuizen en prikjes. Baby's met veel pijnprikkels hebben op latere leeftijd ook een grotere kans op depressieve klachten als de pijn niet voldoende wordt behandeld", stelt Goubert.

Het zenuwstelsel van jonge baby's die veel pijnlijke medische interventies ondergaan, kan ook gevoeliger worden, wat de kans op chronische pijnklachten kan vergroten. Je baby borstvoeding geven of dichtbij je houden in plaats van op een tafel leggen tijdens een prikje of interventie kan enorm helpen de pijnervaring te verlichten. Een lokaal verdovende zalf bij pijnlijke medische procedures zoals bloedprikken of een vaccinatie doet volgens Goubert ook wonderen.

Langdurige pijnklachten zijn een ander verhaal

Chronische pijn bij kinderen is weer een compleet ander verhaal. Dat is pijn die langer dan drie maanden aanhoudt en dus de typische alarmfunctie van pijn verliest.

"De ernst van chronische pijnklachten verschilt erg per kind. Sommigen kunnen er niet meer door naar school, anderen kunnen verder met hun activiteiten. Belangrijk is om een arts te raadplegen die ervaring heeft met chronische pijn bij kinderen om de oorzaak en behandeling vast te stellen. In 90 tot 95 procent van de gevallen van chronische pijn bij kinderen is er echter geen duidelijke medische oorzaak", aldus Goubert.

Wanneer de pijn ernstige gevolgen heeft voor de dagelijkse activiteiten, bijvoorbeeld wanneer naar school gaan moeilijk is, is een multidisciplinaire behandeling aan te raden. Daarbij wordt het kind behandeld door verschillende zorgverleners zoals een arts, fysiotherapeut en psycholoog, stelt Goubert.

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen