Zondag 3 juli 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Slim kind

Heeft jouw kind een voorsprong in zijn ontwikkeling? Dit zijn de signalen

Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: "Hoe merk ik dat mijn kind een ontwikkelingsvoorsprong of -achterstand heeft, en hoe kan ik daarop inspringen?"
Door: Maartje Scheffer

Een ontwikkelingsvoorsprong herken je meestal het eerst aan een vlotte taalontwikkeling. Kinderen zeggen na de eerste verjaardag al hele zinnetjes in plaats van losse woordjes. "Je ziet ook dat ze al vroeg kleuren kunnen benoemen, letters en cijfers herkennen, en oorzaak-gevolg goed begrijpen", vertelt Henriëtte Dekker, hoogbegaafdheid-specialist.

"Motorisch kunnen kinderen met een voorsprong al vroeg lopen, soms nog voor hun eerste verjaardag. Wat betreft de fijne motoriek hebben ze al vroeg een goede pincetgreep en zijn ze erg handig. Doordat ze fysiek wat verder zijn, durven ze ook meer. Jonge peuters kun je dan ook al op de grootste klimrekken zien klauteren."

Trage ontwikkeling

Kinderen met een ontwikkelingsachterstand zijn er ook, alhoewel ouders daar minder snel over praten. "De eerste signalen van een achterstand worden vaak op het consultatiebureau opgemerkt", zegt orthopedagoog Mariëlle Beckers. "Daar hanteren ze curves om bij te houden hoe je kind zich ontwikkelt, maar die marges zijn heel breed. Je kind krijgt echt de tijd om zich in zijn eigen tempo te ontwikkelen. Soms wordt dan toch opgemerkt dat de ontwikkeling wel erg traag gaat."


Een kind dat niet in contact komt met kinderen die zich op dezelfde manier ontwikkelen, kan zich onbegrepen voelen.
Mariëlle Beckers, orthopedagoog

Dekker vult aan dat kinderen soms op sommige gebieden een voorsprong laten zien, en op andere gebieden juist wat achterblijven. Een kind met een cognitieve voorsprong kan bijvoorbeeld achterblijven op motorisch gebied. Ook kan het voor een kind met een voorsprong in de taalontwikkeling of een voorsprong in de kennis van kleuren lastig zijn aansluiting te vinden met leeftijdsgenootjes.

Dekker: "Stel dat een kind iets aan een vriendje vertelt, maar dat vriendje begrijpt het niet. Dat kan dan voor wrijving zorgen. Een kind dat niet in contact komt met kinderen die zich op dezelfde manier ontwikkelen, kan zich onbegrepen voelen en ongelukkig worden."

Een te moeilijke puzzel frustreert alleen maar

Hoe zo'n voorsprong of achterstand ontstaat? Volgens Dekker en Beckers spelen genen een rol bij intelligentie, maar is de omgeving van het kind nog veel belangrijker. Beckers: "Een kind met een voorsprong dat opgroeit in een omgeving waarin het niet wordt uitgedaagd, zal zijn potentie misschien wel nooit helemaal kunnen ontwikkelen. Lees je kind dus veel voor, en bied materiaal aan dat past bij het niveau van je kind."
"Het speelgoed moet wel passend zijn", vult Dekker aan. "Geef je je kind bijvoorbeeld een te moeilijke puzzel, dan raakt het gefrustreerd en ontmoedigd."

Dat geldt ook voor zijn motorische ontwikkeling: blijf je met je kind voornamelijk in de achtertuin, dan kan je kind ondergestimuleerd raken. Ben je vooral thuis, leg dan eens een klein parcoursje aan in de tuin of in de woonkamer. Laat het kind bijvoorbeeld onder een laken door kruipen, over iets heen springen, een rondje hinkelen. Als je kind maar wordt uitgedaagd, hij zijn energie kwijt kan en hij er zijn grove motoriek mee kan oefenen.

Een voorspong hebben betekent niet hoogbegaafd zijn

Is een kind met een voorsprong meteen ook hoogbegaafd? Dat is niet het geval, volgens Dekker. Hoogbegaafde kinderen hebben nog veel meer kenmerken: ze zijn vaak perfectionistisch, geïnteresseerd in diepgaande onderwerpen die niet typisch bij hun leeftijd passen, hebben meestal veel verbeeldingskracht en zijn vaak hoogsensitief. Dekker: "Ze voelen bijvoorbeeld feilloos aan of iemand meent wat hij zegt. Verder kunnen ze vasthoudend zijn in het oplossen van problemen en het zoeken naar de waarheid. Vaak leggen ze de lat erg hoog voor zichzelf."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen