Woensdag 6 juli 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Zwangerschap

De NIPT screent de foetus, maar kan ook kanker bij de moeder opsporen

De 'niet-invasieve prenatale test' (NIPT) is bedoeld als screeningstest om het down-, edwards- of patausyndroom op te sporen bij ongeboren baby's. Daar kunnen ook andere dingen uitkomen, zoals een verdenking van kanker bij de vrouw. Hoe zit dat?
Door: Maartje Scheffer

Promovendus op dit onderzoek en medisch oncoloog in opleiding Karin Heesterbeek: "Kanker bij de moeder is een nevenbevinding die regelmatig uit de NIPT komt: iets wat meer onderzoek verdient. We hebben kunnen aantonen welke NIPT-uitslagen verdacht zijn voor kanker, en welke vervolgstappen nodig zijn om zo snel mogelijk duidelijkheid en een passende behandeling te krijgen."

Dit is onderzocht als onderdeel van de landelijke TRIDENT-2-studie, vertellen Heesterbeek en laboratoriumspecialist klinische genetica Merryn Macville.

NIPT is geen kankertest

Heesterbeek en Macville verduidelijken dat de NIPT niet ontwikkeld is om kanker op te sporen. "Het is beslist geen kankertest, vervolgonderzoek is dus altijd nodig. Bedenk je dat kanker tijdens de zwangerschap bij 10 op de 15.000 vrouwen voorkomt, maar bij 3 op de 15.000 NIPT-en is er een verdenking op kanker. Bij 1 op de 15.000 NIPT-en wordt na vervolgonderzoek ook echt kanker vastgesteld."

"Twee op de drie vrouwen bij wie er een aanwijzing was voor kanker waren dus onterecht ongerust gemaakt. Dat is nu verbeterd door ons onderzoek, omdat we een verdenking nu beter kunnen inschatten", zegt Macville.

Chromosomale afwijkingen

Bij een NIPT wordt er via een bloedmonster van de zwangere vrouw gekeken naar erfelijk materiaal (DNA). Hierin bevindt zich ook een beetje DNA van de placenta. Op deze manier kan gekeken worden naar chromosoomafwijkingen bij de baby, zoals het downsyndroom. "Als je kanker hebt, kan er naast het DNA van de placenta óók DNA van kankercellen in je bloed aanwezig zijn. De chromosomen van kankercellen kunnen heel erg afwijken van gezonde cellen, en dat kan je soms zien met de NIPT", aldus Heesterbeek.

Ook wordt het steeds duidelijker welke NIPT-uitslagen moeten worden gerapporteerd met een verdenking op kanker. "We hebben steeds meer sturing welke kankersoorten, zoals lymfeklierkanker, overeenkomen met patronen van afwijkingen in de chromosomen. Hierdoor kunnen we steeds gerichter vervolgonderzoek inzetten", zegt Heesterbeek.

NIPT nóg spannender

Wordt een NIPT voor een zwangere nu niet nog spannender dan dat het al was? "Wellicht een beetje, je kunt immers naast een chromosomale afwijking bij je baby ook iets ontdekken bij jezelf. Maar laat je door de zenuwen niet weerhouden de test te doen. De kans op een afwijking bij jou is heel erg klein, en als er wel iets wordt gevonden, is het beter er zo vroeg mogelijk bij te zijn", stelt Macville.

Mocht er toch kanker geconstateerd worden bij de moeder, dan is dat meestal tijdens de zwangerschap goed te behandelen, zonder gevaar voor de baby. ''Binnen de TRIDENT-2-studie is ook een onderzoek gaande naar de mentale gevolgen voor de moeder bij wiens baby of haarzelf chromosomale afwijkingen zijn gevonden met de NIPT", vertellen de onderzoekers.

Het artikel over de studie is 8 april in het Journal of Clinical Oncology gepubliceerd.

Aanbevolen artikelen