Vrijdag 7 oktober 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Altijd maar online: wat doet dat met een kind?

Sommige kinderen brengen uren van de dag door op een iPad of een ander apparaat. Afspreken met vriendjes is er bijna niet meer bij. Twee experts leggen uit waar de gevaren liggen en hoe je je kind weer naar buiten krijgt.
Door Sanne Wolters

Het mediagebruik onder kinderen neemt al jaren toe. Via smartphones, tablets en games hebben ze ook vaak contact met leeftijdsgenootjes. 14 procent van de leerlingen in het voortgezet onderwijs zegt zelfs de voorkeur te geven aan online contact, laat het HBSC-onderzoek onder schoolgaande kinderen zien van het Trimbos-instituut, de Universiteit Utrecht en het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Door de lockdown hadden kinderen nog meer contact met elkaar via schermen. Of veelvuldig online contact kwaad kan, hangt heel erg van de leeftijd van het kind af, zegt orthopedagoog Mariëlle Beckers van Buro Bloei. "Het is zorgelijker als het om een zesjarige gaat dan om een puber. Die hebben sowieso meer online contact met elkaar."


Jonge kinderen hebben een aantal ontwikkelingstaken te voltooien. Door buiten te spelen met andere kinderen leren ze vriendschappen sluiten en bijvoorbeeld ruzies op te lossen.
Mariëlle Beckers, Buro Bloei

Het wordt pas echt problematisch als een kind meer online is dan buiten, zegt Beckers. Want in de echte wereld doen kinderen cruciale ervaring op voor hun ontwikkeling. "Jonge kinderen hebben een aantal ontwikkelingstaken te voltooien. Door buiten te spelen met andere kinderen leren ze vriendschappen sluiten en bijvoorbeeld ruzies op te lossen."

'Echte' vriendjes zijn goed voor de ontwikkeling van een kind

Vooral via games hebben kinderen veel contact met elkaar. Ze hebben dan wel een gemeenschappelijke interesse, de basis van een vriendschap, maar die vriendschap kunnen ze vervolgens niet verdiepen. Beckers: "Dat kan alleen in de fysieke wereld. Dat komt doordat je online veel non-verbale signalen mist, een onmisbaar onderdeel van communicatie. Uit houding en mimiek kun je heel veel betekenis halen. Als een vriendje typt 'Ik vind je stom', dan is dat misschien wel helemaal niet zo bedoeld."

Wat je kind leert van gamen? Heel wat: hand-oogcoördinatie, geduld en strategisch denken bijvoorbeeld.

Dat buiten zijn met 'echte' vriendjes goed voor een kind is, zegt ook Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media. "Een kind moet leren hoe zich te bewegen in een driedimensionale wereld. Als kind groei je continu, je armen worden langer, je kunt ineens sneller lopen. Daar moeten je hersenen zich op aanpassen. Contact met de buitenwereld voedt die hersenontwikkeling en zo krijg je meer lichaamsbesef."


Als kind groei je continu, je armen worden langer, je kunt ineens sneller lopen. Daar moeten de hersenen zich op aanpassen.
Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media

Daarnaast kan een kind in de fysieke wereld veel beter leren hoe een groepsproces in elkaar zit en welke rol het daar zelf in heeft. Pardoen: "In een game zitten die elementen vaak ook, maar het is een afgeleide vorm van de werkelijke wereld. Je kunt er alleen profijt van hebben als je weet hoe je het kan toepassen in je echte leven."

Geen probleem als je kind nog genoeg bezig is met talenten

Het gevaar van de online wereld zit volgens Beckers er ook in dat ouders vaak niet weten met wie hun kind contact heeft. "Als je een kind een computer geeft, geef je eigenlijk toestemming voor het onbekende. Zodra een kind gaat buitenspelen krijgt het de waarschuwing 'Ga niet met vreemden mee'. Online zijn ook heel veel onbekenden, daar heb je als ouder ook geen zicht op."

Dus ga af en toe eens naast je kind zitten als het aan het gamen is. Kijk met wie ze contact hebben en vraag eens wat ze precies doen. Beckers: "Pak de regie. Ga het gesprek aan en wees niet veroordelend. Als je ziet dat je kind iets doet wat niet goed is voor zijn of haar ontwikkeling, kijk dan samen hoe het anders kan."

Pardoen snapt wel dat kinderen graag achter een tablet of computer kruipen voor een spelletje. "De aantrekkingskracht van gamen is zo groot. Als je ouders weinig aandacht voor je hebben omdat ze bijvoorbeeld allebei werken, waarom zou je dan iets anders gaan doen?"

Wil je kind niets anders, probeer dan te ontdekken wat hij of zij zo leuk vindt aan het gamen. Pardoen: "Veel kinderen vinden games leuk vanwege de competitie, misschien gedijen ze daar wel bij. Of misschien vindt je kind juist het bouwen van een fantasiewereld heel interessant. Dan kun je hem of haar beter bij de padvinderij aanmelden. Het gaat om het voeden van de talenten van je kind."

En zolang je kind naast het gamen nog genoeg met andere talenten of hobby's bezig is, is er volgens Beckers niet zoveel aan de hand. "Veelvuldig gamen vind ik heel zorgelijk, er zijn kinderen die alleen maar 'gamen' kunnen noemen als je ze vraagt wat ze leuk vinden om te doen. Als je kind het nog steeds heel leuk vindt om te sporten of koekjes te bakken, dan is gamen minder zorgelijk. Want zo is er een goede balans."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen