Vrijdag 27 mei 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl

Heeft jouw kind een negatief zelfbeeld? 'Veel ruzie thuis kan een rol spelen'

Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: hoe merk je aan je kind dat hij een negatief zelfbeeld heeft?
Door Maartje Scheffer

Kinderen met een negatief of laag zelfbeeld zijn vaak onzeker, vertrouwen weinig op zichzelf, vermijden spannende situaties en zitten vaak minder goed in hun vel. "Soms praten ze ook negatief over zichzelf, bijvoorbeeld over hun uiterlijk of over hun prestaties. Vaak zeggen kinderen met een laag zelfbeeld dat ze iets niet kunnen, en ze meten zich erg aan anderen", zegt pedagoog en kindercoach Manon Ende.

Het zelfbeeld van je kind wordt volgens Ende door veel verschillende factoren beïnvloed: ervaringen in het gezin, maar ook op de kinderopvang, op school, met vriendjes en de verwachtingen in de maatschappij. Vooral als iedereen erg gefocust is op de eindresultaten van een kind, en niet op het proces, kan dat faalangst en een negatief zelfbeeld opwekken.

Word je baby slimmer als jullie thuis alleen klassieke muziek luisteren?

"Het is dus wenselijk complimenten te geven aan je kind, maar dan vooral op zijn processen. Focus je op hoeveel het kind leert, hoeveel plezier hij heeft en op de inspanning. Zo voelt je kind dat hij hoe dan ook goed genoeg is", adviseert de pedagoog.

Veel discussie en ruzie

Kinderpsycholoog en Infant Mental Health-specialist Marilene de Zeeuw stelt dat een patroon van negativiteit, schelden en veel ruzie thuis belangrijke factoren zijn bij het vormen van een negatief zelfbeeld. "Kinderen kunnen zich alles erg persoonlijk aantrekken, en denken dat zij de schuld hebben van de problemen. Als niemand dat achteraf actief rechtzet, en uitlegt dat het niet aan het kind ligt, kan dat erg schadelijk zijn voor het zelfbeeld", aldus De Zeeuw.

"Vooral als er thuis gewoontes zijn van veel schelden, discussies en geruzie, dan is de kans groot dat het zelfbeeld van het kind daaronder lijdt. Het is dan ook een misverstand dat een kind hier niks van merkt, of dat het niet helpt er achteraf over te praten. Na een ruzie duidelijk maken dat je nog steeds van je kind houdt, is ontzettend belangrijk om je kind zich het conflict niet persoonlijk te laten aantrekken."


Spreek je kind altijd alleen aan op zijn gedrag, niet op wie hij is als persoon: je kind is geen draak, monster, klootzak of trut.
Marilene de Zeeuw, kinderpsycholoog

De Zeeuw vervolgt: "Spreek je kind daarbij altijd alleen aan op zijn gedrag, en niet op wie hij is als persoon: je kind is geen draak, monster, klootzak of trut. Dat je dat soort dingen wel eens zegt is vergeeflijk en menselijk, maar zet het wel recht achteraf."

Ingrijpende gebeurtenissen in het leven van een kind, bijvoorbeeld een scheiding met veel ruzie of een ouder die zichzelf van het leven berooft, kunnen kinderen snel op zichzelf betrekken. De kinderpsycholoog adviseert om dergelijke gebeurtenissen regelmatig in alle rust te bespreken en te onderstrepen dat het niet de schuld is van het kind. Als een gesprek voeren moeilijk blijkt, kan professionele hulp hierbij helpen.

'Zelfredzaamheid geeft gevoel van trots'

Je kind voldoende zelfstandigheid geven kan erg voordelig zijn voor zijn zelfbeeld. "Zelfredzaamheid geeft een gevoel van trots", legt Ende uit. "Als ouders alles overnemen, leert het kind niets zelf te doen en wordt het kind ook niet zelfverzekerder. Door je kind meer zelfstandigheid te geven leert hij ook fouten maken en daar weer bovenop te komen."

Overbeschermend zijn ten opzichte van je kind is volgens De Zeeuw nooit een goed idee. "Door overbescherming kan je kind het idee krijgen dat het zelf niets kan, en dat de wereld gevaarlijk is."

Deze inhoud kan helaas niet worden getoondWij hebben geen toestemming voor de benodigde cookies. Aanvaard de cookies om deze inhoud te bekijken.

Aanbevolen artikelen