Wanneer de verstoorde hormoonbalans, nare zwangerschap of genetische aanleg tegen je werkt na een bevalling, kan een postpartum depressie ontstaan. Sinds er isolerende maatregelen vanwege de coronapandemie zijn, is de kans dat moeders ermee te maken krijgen alleen maar groter.

De donkergrijze wolk na de bevalling en een depressie overkwamen Chamali Heijblom (31) na de komst van haar eerste kindje. "Ik voelde in de kraamweek al dat het niet lekker ging. Ik was veel verdrietig, en soms bijna verdoofd. Er was bijna geen sprake van gevoel naar mijn kind, hoewel ik wel wist dat ik van haar hield. Dat gebrek aan gevoel van hechting was bij mij een belangrijk symptoom."

Ieder jaar krijgen zo'n 23.000 vrouwen in Nederland te maken met postpartum depressie. Door de coronacrisis kan dat getal nog veel hoger liggen, mede als gevolg van de isolerende maatregelen en de daardoor moeilijker te bereiken mentale steun van de omgeving. "Corona heeft zeker niet meegeholpen. Kraamverzorgsters kunnen extra streng zijn met kraambezoek, wat ervoor kan zorgen dat een vrouw zich nóg eenzamer voelt", zegt postpartumspecialist Tilda Timmers.

“Als negatieve gedachtes en het verdriet twee weken na de bevalling nog aanwezig zijn, is het tijd om aan de bel te trekken.”
Tilda Timmers, postpartumspecialist

Negatieve gedachten naar je baby toe, slecht voor jezelf zorgen, veel piekeren, huilen, weinig slapen en veel aan jezelf twijfelen zijn kenmerken van een postpartum depressie, aldus Timmers. Als de negatieve gedachtes en het verdriet twee weken na de bevalling nog aanwezig zijn, is het volgens haar tijd om aan de bel te trekken. Dan zouden de normale babyblues wel zo goed als over moeten zijn.

Fomo na de bevalling

Timmers ziet vaak dat moeders zichzelf vergelijken met andere moeders, en daardoor weer te snel hun (sociale) leven zoals het voor de bevalling was op willen pakken, terwijl ze daar eigenlijk fysiek en mentaal nog niet klaar voor zijn. Dat kan de kans op een postpartum depressie ook vergroten.

"Als sociale media je maatstaf is, voel je die fomo (fear of missing out, de angst om iets te missen, red.). Dat kan je het gevoel geven dat jij faalt, wat ertoe leidt dat je te veel druk op jezelf legt om weer zo snel mogelijk alles te doen en kunnen."

“Je lijdt ook veel verliezen met een baby, en als je dat niet mag voelen of kan bespreken, dan maak je de depressieve gevoelens alleen maar groter.”
Annemarie van der Bijl, psycholoog

"Er is inderdaad zo veel vergelijkingsmateriaal van moeders die bepaalde dingen wel al snel weer kunnen of doen, dat je kunt gaan denken: wat doe ik verkeerd? Ben ik wel geschikt als moeder? Jezelf vergelijken creëert altijd teleurstelling en een somber gevoel, dus probeer dat te vermijden", voegt Annemarie van der Bijl, een in postpartum depressies gespecialiseerde psycholoog, toe.

Schaamte om aan de bel te trekken

Daarnaast voelen moeders vaak schaamte voor hun gedachtes, waardoor ze niet willen toegeven wat ze voelen. Want de norm is nu eenmaal dat je niet mag klagen met een gezonde baby, maar het is heel begrijpelijk teleurstelling te voelen over wat het ouderschap óók inhoudt.

"Je lijdt ook veel verliezen met een baby, en als je dat niet mag voelen of kan bespreken, dan maak je de depressieve gevoelens alleen maar groter", aldus Van der Bijl. "Ik wilde inderdaad niet ondankbaar overkomen, want ik had nu eenmaal eindelijk mijn kind", zegt Heijblom.

Weet je van jezelf dat je gevoelig bent voor depressies, of heb je een heftige zwangerschap? Timmers adviseert het zo snel mogelijk te bespreken met je verloskundige. Zo voorkom je dat die gevoelens zich opstapelen en een depressie kunnen vormen na de bevalling.

Veel vrouwen hebben een aantal dagen nodig voor ze echt verliefd worden op hun kind.

Risicofactoren: genen en slaaptekort

De kans op een postpartum depressie is groter als je er een genetische aanleg voor hebt, als je eerder een depressie, hebt gehad, als je een heftige zwangerschap of een traumatische bevalling achter de rug hebt, of wanneer je baby wordt opgenomen na de geboorte. Daarnaast kunnen de hormonale veranderingen en het chronische slaaptekort triggers zijn volgens Van der Bijl. "En als de borstvoeding niet lukt, verdubbelt de kans op een postpartum depressie", voegt Timmers toe.

Van der Bijl geeft als tip niet te veel controle uit te oefenen op het vermijden van een depressie. "Neem alles zoveel mogelijk als hoe het komt, zonder daar conclusies over jou als moeder aan te verbinden: het mag soms vervelend en moeilijk zijn, dat maakt je geen slechte moeder. Je mag negatieve gevoelens ervaren en erover praten, want het is niet altijd makkelijk".