Als een zwangere vrouw de 42 weken van de zwangerschap passeert, is het inleiden van de bevalling altijd nodig. Sinds kort luidt echter het advies van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) de bevalling al met 41 weken in te leiden. Waarom wordt dit advies gegeven en wat voor impact heeft het inleiden op de moeder en baby?

Met het inleiden van de bevalling wordt bedoeld dat de bevalling kunstmatig op gang wordt gebracht. Dat kan door middel van medicatie, door te strippen of door de baarmoedermond te rijpen met behulp van een ballonkatheter.

"Welke methode wordt gebruikt is afhankelijk van hoe rijp de vrouw al is. Na 42 weken zwangerschap is er sprake van serotiniteit en moet de baby er echt uit. Anders zal de placenta minder goed werken en de baby minder goed groeien, met uiteindelijk een risico op een miskraam of stilgeboorte", zegt Petra ter Veer, verloskundige bij Verloskundigen aan de Schie.

Nieuwe keuzemogelijkheid: inleiden met 41 weken

Uit verschillende Zweedse en Nederlandse onderzoeken is naar voren gekomen dat de kans op het overlijden van een baby iets minder groot is als de bevalling wordt ingeleid met 41 in plaats van 42 weken.

“Zowel inleiden als afwachten is een verantwoorde keuze, waardoor de zwangere zelf kan kiezen wat haar voorkeur heeft.”
Jessica Leijssenaar, verloskundige

"Uit de indexstudie is naar voren gekomen dat er een iets kleinere kans is op slechte uitkomsten bij het kind als de bevalling eerder wordt ingeleid. De kans dat een kind overlijdt ging van 0,1 procent bij inleiden met 41 weken naar 0,2 procent bij afwachten tot 42 weken. Zowel inleiden als afwachten is een verantwoorde keuze, waardoor de zwangere zelf kan kiezen wat haar voorkeur heeft", aldus Jessica Leijssenaar, verloskundige bij Verloskundigen Praktijk Wijchen.

Kim doet er alles aan om een meisje te krijgen: dieet, vitaminen, speciale standjes.

De keus ligt dus nog altijd bij de zwangere. "Het belangrijkste is de zwangere goed te counselen", zegt Ter Veer. "Er kunnen namelijk ook nadelen aan het inleiden zitten. Zo leidt de ene interventie vaak tot de andere, dus het liefst heb je een bevalling die natuurlijk op gang komt. Bij het inleiden wordt er namelijk gebruikgemaakt van kunstmatige oxytocine, dat wel de lichamelijke eigenschappen van natuurlijke oxytocine heeft maar niet de endogene."

"Zo zal het dus niet helpen een geluksgevoel te geven en de pijn van de weeën beter verdraagbaar te maken, iets wat natuurlijke oxytocine wel doet. Daarnaast is er niet veel bekend over de lichamelijke langetermijngevolgen".

'Ingeleide bevalling was een andere ervaring'

Het inleiden van de bevalling is niet alleen nodig als een zwangere overtijd loopt, maar ook als de baby of de zwangere gezondheidsproblemen ervaart. Dat overkwam Benthe Smit (28) uit Hellevoetsluis bij haar tweede zwangerschap. "Door extreme bekkeninstabiliteit en hoe ik daar ook psychisch onder leed, bleek het in overleg met de verloskundige beter de baby eerder geboren te laten worden."

"Ook was er het vermoeden dat de baby klein was en niet goed groeide in de buik. De bevalling is uiteindelijk met 38 weken en 3 dagen ingeleid met behulp van een ballonkatheter in de baarmoedermond."

Volgens Smit was een ingeleide bevalling een hele andere ervaring dan een natuurlijk op gang gekomen bevalling. "De spanning bouwt zich enorm op tot de datum van het inleiden, omdat je al precies weet op welke dag het zal plaatsvinden. Daardoor was ik veel nerveuzer dan bij mijn eerste bevalling, die in bad plaatsvond."

Ter Veer zegt daarop dat de uitkomst van een ingeleide bevalling soms wel beter kan zijn voor moeder en baby, maar dat het inderdaad niks hoeft te zeggen over de beleving van de bevalling. Aan dat laatste zou volgens haar ook aandacht moeten worden besteed.

Zelf de bevalling op gang helpen

Inleiden wordt volgens Ter Veer liever zoveel mogelijk vermeden, tenzij het niet anders kan of gewild wordt. Wel kun je natuurlijk na de uitgerekende datum aan de slag gaan met methodes om zelf de bevalling op gang te helpen. Denk hierbij aan het eten van grote hoeveelheden ananas of extra veel lopen.

"Hierover is geen wetenschappelijk onderzoek gedaan, maar deze methodes kunnen geen kwaad en je kunt ze gerust proberen als het voor jou goed voelt."

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond een aanbeveling van verloskundige Ter Veer om acupressuur, acupunctuur en homeopathie te proberen om een bevalling in gang te zetten. Aangezien er geen wetenschappelijk bewijs is voor de werking van die methodes en zij flinke kosten met zich kunnen meebrengen, is die aanbeveling uit het artikel gehaald.