Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week: 'Mijn kind kan slecht alleen zijn en verveelt zich snel. Hoe leer ik hem zichzelf te vermaken?'

Zet een wekker van een half uur, vraag je kleuter iets voor zichzelf te gaan doen en ga zelf rustig een boek lezen. Het is een utopie om te denken dat dat lukt, helpt opvoedcoach Brenda Verstegen ouders uit de droom. Ouders verkijken zich daar nog weleens op, merkt de coach.

"Een kleuter zou best al een half uur alleen moeten kunnen spelen. Maar als een kind dat niet gewend is, dan moet je dat echt opbouwen en hem op weg helpen."

Toch hoef je als ouders niet continu klaar te staan en alles uit de kast te trekken om je kinderen te vermaken. Je bent geen animatieteam, vindt Verstegen. En dat is ook niet nodig, want vervelen is ook een soort oplaadtijd. Kinderen hebben meer tijd nodig dan volwassenen om prikkels te verwerken, legt de coach uit. "Dan is even tijd voor jezelf, niet continu 'aan' hoeven staan of door een ander gestuurd te worden hartstikke fijn."

Ook voor ouders is het belangrijk om de behoefte aan tijd voor jezelf niet uit het oog te verliezen. "Als ouder heb je ook oplaadtijd nodig", zegt Verstegen.

De kunst is om een goede balans te vinden tussen tijd vinden voor jezelf en échte aandacht geven aan je kinderen. "Dus zonder op je telefoon je mail te checken of in een pan te roeren. Als je daarop gaat letten en een mooie balans vindt, dan zal een kind ook sneller dat half uurtje alleen aankunnen."

“Voor een kleuter is het heel lastig om 'iets voor zichzelf te gaan doen'. Wat is dat 'iets' dan? En hoelang duurt dat?”
Brenda Verstegen, opvoedcoach

Duidelijke verwachtingen stellen

Spreek duidelijke verwachtingen uit. "Voor een kleuter is het heel lastig om 'iets voor zichzelf te gaan doen'. Wat is dat 'iets' dan? En hoelang duurt dat?" Maak het liever concreet, adviseert de coach. "Ik ga nu even de was ophangen. Als de grote wijzer beneden staat, gaan we samen een spelletje doen." Zo weet een kind waar het aan toe is.

Soms uit verveling zich in vervelend gedrag. "Als ouder ben je dan geneigd om dat gedrag af te keuren en boos te worden. Maar dat helpt je kind niet." Benoem het gedrag, maar ook wat erachter zit: "Ik zie dat je je broertje plaagt, weet je niets leuks te verzinnen om te doen? Zal ik met je meedenken? Dan voelt je kind zich gezien en help je je kind veel sneller op gang dan wanneer je alleen dat vervelende gedrag veroordeelt."

Vaak is beginnen met spelen lastig. "Ouders maken dan weleens de inschattingsfout om vooral veel speelgoed aan te bieden, met het idee dat kinderen zich dan wel een tijd zullen vermaken. Maar vaak springen ze dan van de hak op de tak, waardoor ze juist moeilijker in hun spel komen." Laat je kind liever kiezen uit twee of drie opties, zodat het daarmee aan de slag kan en niet afgeleid raakt.

Klimmen, klauteren, spelen met water of genieten van de natuur: in een speelbos kan je kind z'n lol op.

Berusten in moddervlekken

Geef je kind vervolgens ook de ruimte om zelf te spelen. Dat betekent ook dat je ze loslaat en vertrouwen geeft. "Ook als dat bijvoorbeeld met modder in de tuin is. Oké, dan worden ze maar even vies. Laat ze het maar ontdekken. Het scheelt een boel als jij daar even in berust. Want als je kinderen lekker aan het spelen zijn en jij roept steeds 'doe dat maar niet' of 'pas op voor je broek', dan zijn ze er ook snel klaar mee."

Help je kind ook om op gang te blijven. "Komt je kind naar je toe om een bouwwerk te laten zien? Dan kun je mee gaan spelen, maar je kunt ook zeggen: 'wat mooi, wat kun je daar nog meer van maken?' Dan blijf je bereikbaar, maar help je je kind met een kleine opdracht weer verder. Daarmee stimuleer je ook de creativiteit en het oplossend vermogen van je kind, vaardigheden die ook later goed van pas komen."