Vrouwen en hun partners die behoefte hebben aan wat meer emotionele ondersteuning en diepgang tijdens de zwangerschap en bevalling, reiken soms uit naar een doula. Waar de verloskundige alles op medisch gebied weet, weet een doula vaak alle ins en outs over de angsten en wensen van de zwangere vrouw. Is een doula wenselijk, of kan het ook botsen?

Julia Putman is doula. Ze ondersteunt zwangere en barende vrouwen vooral op emotioneel en praktisch vlak, en soms ook op fysiek vlak. "We werken samen met de andere zorgverleners aan één gezamenlijk doel: een gezonde mama en baby en een positieve bevalervaring", zegt Putman.

"Maar ook voor de zorgverleners is het soms fijn dat we er zijn. Zo heeft de verloskundige extra hulp met praktische zaken en kan ze ervan op aan dat de doula de emotionele ondersteuning biedt als zij die om welke reden dan ook niet constant kan bieden."

“Het grote voordeel van een doula is dat de vrouw constant een bekend, vertrouwd gezicht om zich heen heeft dat haar moed inspreekt.”
Paulina Glapinski-Zoethout, doula

Verloskundige Petra ter Veer van Verloskundigen aan de Schie noemt doula's over het algemeen een goede aanvulling op het team tijdens de bevalling. "Maar soms ontstaat spanning tussen de verloskundige en de doula. Dat komt denk ik omdat verloskundigen niet graag kritiek voelen."

Ter Veer vervolgt: "Ook wijken verloskundigen niet graag van hun protocollen af: iets wat doula's in sommige gevallen wél willen doen, omdat ze denken dat het in het belang van de barende vrouw is. Vaak weten ze goed wat in het belang van de vrouw is, maar niet altijd. Daarom is het belangrijk dat iedereen bij zijn eigen expertise blijft."

'Die ene keer werd de doula te bemoeizuchtig'

Dat er soms wrijving is tussen doula's en verloskundigen, kwam ook vorig jaar in het nieuws na onderzoek van NRC en Nieuwsuur.

"Ikzelf heb alleen maar positieve ervaringen, omdat een doula de verloskundige de ruimte kan geven haar medische werk te doen, terwijl de barende zich nog wel veilig en gehoord voelt", zegt doula Paulina Glapinski-Zoethout.

De term doula komt uit het Grieks en betekent 'dienende vrouw'.

"Het grote voordeel van een doula is dat de vrouw constant een bekend, vertrouwd gezicht om zich heen heeft dat haar moed inspreekt. Zelfs als de verloskundigen wisselen van dienst en je wordt geholpen door een vreemde", voegt Putman toe.

Ter Veer: "Op één negatieve ervaring na, heb ik enkel positieve ervaringen met doula's. Die ene keer werd de doula te bemoeizuchtig en liet zij de gynaecoloog geen weeënopwekkers gebruiken toen dat nodig was. Daardoor liep het uiteindelijk uit op meer medische ingrepen dan gewenst. Maar vaak zijn ze een waardevolle factor tijdens de bevalling."

Doula als externe harde schijf

Maar waarom zou je dan een doula nemen als je al een partner, moeder of vriendin hebt die je emotioneel steunt tijdens de bevalling? "Ook al heb je samen een bevalcursus gedaan, het is waarschijnlijk dat die kennis in rook opgaat op het moment zelf", stelt Glapinski-Zoethout. "Dan heb je de doula die dient als de externe harde schijf, en je op een professionele manier kan begeleiden met je ademhaling, bevallingshoudingen, het creëren van een fijne, veilige sfeer en het toespreken van motiverende woorden."

Het creëren van die veilige sfeer is volgens verloskundige Ter Veer cruciaal. "Een vrouw die zich gesteund en veilig voelt tijdens de bevalling, heeft meer kans op een natuurlijke bevalling zonder medische ingrepen dan een vrouw die zich angstig en niet gehoord voelt. Het is een rustgevend idee voor de vrouw om een neutraal en kalm iemand als een doula erbij te hebben."

“Ik probeer vooraf altijd een keer mee te gaan met de vrouw en partner naar de verloskundige, zodat we de vrouw op de meest gepaste manier kunnen ondersteunen als bevalteam.”
Paulina Glapinski-Zoethout, doula

Gekibbel tussen de doula en verloskundige wil je tijdens de bevalling natuurlijk niet hebben. Daarom is het volgens Ter Veer belangrijk dat beide partijen elkaar voor de bevalling spreken, om uit te wisselen wat ieder al weet over de gezondheid, wensen en angsten van de vrouw.

"Ik probeer vooraf altijd een keer mee te gaan met de vrouw en partner naar de verloskundige, zodat we de vrouw op de meest gepaste manier kunnen ondersteunen als bevalteam", zegt doula Glapinski-Zoethout. Putman vult aan: "Een samenwerking creëren is, naast het ondersteunen van de barende vrouw, inderdaad altijd prioriteit."