Maandag 15 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Baby

Duimzuigen is troostrijk, maar wanneer moet het stoppen?

Wanneer moet dat speentje echt de prullenbak in? En is het normaal dat mijn kleuter geen vriendjes heeft? Het is een probleem waar veel ouders tegenaan lopen. Is het erg als een kind van vijf op zijn duim zuigt, en hoe kun je het afleren?
Door Maartje Scheffer

"Duimzuigen kan rust en een gevoel van veiligheid geven, maar het is ook vaak iets wat automatisch gebeurt. Het is sterk aan te raden het vanaf 4 jaar af te leren, omdat het slecht is voor het gebit en je kind te maken krijgt met een open mondademhaling", zegt Ellen van Es, Kinder- en Jeugdpsycholoog.

Opvoedkundige Tamar de Vos beaamt dat duimzuigen bij een kind van vijf inderdaad een vorm van geborgenheid biedt bij verdriet of verveling. Duimen is volgens haar zeker niet een signaal dat het kind niet op een andere manier met stress om kan gaan of geen andere vorm van troost weet te zoeken. Ook is het geen signaal van onvervulde behoeftes.

Spraakproblemen en vervormd gebit

Logopediste Fiona van Kessel vertelt dat zij regelmatig kinderen begeleidt die last hebben van spraakproblemen of afwijkende articulatie door het duimzuigen. In de kleuterleeftijd duimzuigen kan volgens haar dus wel degelijk problematisch zijn.

"Het is niet bij ieder kind het geval, sommige kinderen duimen tot twaalf jaar en hebben nergens last van. Maar het merendeel van de kinderen kan erdoor gaan slissen, kunnen een wat slappere spraak hebben of moeite met het uitspreken van bepaalde klanken", zegt ze.


De spierspanning in de tong wordt minder door het duimzuigen, waardoor de tong lager ligt en de mond vaker openstaat.
Fiona van Kessel, logopediste

‘’Mijn dochter (10) heeft geen last van spraakproblemen, maar ik zie wel dat het duimzuigen op kleuterleeftijd grote invloed heeft gehad op de stand van haar gebit. Ze heeft dan ook een beugel nu. Eigenlijk zou je maximaal bij het wisselen van de eerste tandjes je kind moeten laten stoppen, maar het liefst al véél eerder. Anders kan je kind scheve tanden of een grote overbeet’’, aldus Petra Roest van Nietmeerduimen.nl.

Ook kan duimen volgens Van Kessel zorgen voor slissen. "De spierspanning in de tong wordt minder door het duimzuigen, waardoor de tong lager ligt en de mond vaker openstaat. Dat kan bijdragen aan slissen en moeite met het uitspreken van bepaalde klanken. Dan is vaak de hulp van een logopedist nodig om het kind met mondmotoriekoefeningen te helpen de spieren in de mond weer sterker te maken en uitspraakproblemen te verhelpen".

Eva (41) duimt nog steeds

Duimzuigen afleren

Volgens Roest kan het duimzuigen op de basisschool ook een probleem zijn. "Met het duimzuigen droomt je kind een beetje weg, wat kan zorgen voor concentratieproblemen. Voor een baby is de zuigreflex normaal: die moet immers zijn voeding binnen krijgen door middel van het zuigen. Maar na het introduceren van vast voedsel en al helemaal na de babytijd heeft je kind die zuigreflex eigenlijk helemaal niet meer nodig en kun je eigenlijk al beginnen met afbouwen."

Om je kleuter het duimzuigen af te leren, geeft ze de tip om te werken met een duimkalender en beloningen of pleisters en duimhoesjes voor op de duim. Roest maakt dit soort duimhoesjes: "Dat was voor ons het enige wat werkte. Maar het belangrijkste is om vastberaden en geleidelijk te werk te gaan. Zorg voor afleiding wanneer je kind zijn duim in de mond wil doen en wees consequent: keur het niet de ene keer af en de andere keer goed. Word niet boos en straf je kind niet, want dan wordt de behoefte aan een veilig gevoel en dus de duim nóg groter."

Je moet er volgens Roest echt bovenop zitten. Haalt je kind een pleister of duimhoesje eraf, zet het er dan gelijk weer op. Maak geen uitzonderingen en heb heel veel geduld. "Het kan ook helpen je kind extra motivatie te geven door foto's te laten zien van gebitten die door het duimzuigen zijn vervormd."

Aanbevolen artikelen