De zomervakantie is al even onderweg en voor sommige kinderen ligt verveling op de loer. Vooral de laatste weken, als sommige vriendjes nog weg zijn, weten kinderen zichzelf lastiger te vermaken. Maar is vervelen wel zo erg?

Vervelen heeft juist een aantal mooie voordelen voor kinderen, zegt orthopedagoog Loes Waanders. Eén: als je niet alles voorkauwt en je kind zelf iets laat bedenken om te gaan doen, worden ze creatiever. "Daarnaast vergroot vervelen het probleemoplossend vermogen. En doordat ze merken dat ze iets zelf kunnen, vergroot het ook het gevoel van zelfstandigheid."

Een ander voordeel van vervelen is het even nergens mee bezig zijn. Kinderen staan tegenwoordig non-stop aan. Hierdoor ligt overprikkeling op de loer, zegt Waanders. Dit kun je dus tegengaan door je kinderen alleen te laten met hun verveling.

Maar, zegt de orthopedagoog, dat vinden veel ouders nog best lastig. "Ik hoor ze regelmatig zeggen dat ze bang zijn om tekort te schieten. Ze voelen zich sterk verantwoordelijk voor hun kind. Hebben ze het nog wel leuk en gezellig? Ouders hebben het idee dat ze daarom iets moeten bedenken."

Betrap je jezelf op deze gedachte? Probeer verveling dan eens van de positieve kant te bekijken. "Denk dus: als ik mijn kind op lange termijn wil helpen, moet ik hem of haar juist laten vervelen."

“Kinderen bedenken altijd wel iets als ze zich vervelen. Dat lukte ons vroeger toch ook?”
Tischa Neve, kinderpsycholoog

Geen scherm erbij pakken

Wat het ook erg lastig maakt, zijn de altijd aanwezige schermen van tegenwoordig. Waanders kan zich goed voorstellen dat ouders daar snel naar grijpen. "Stel, het is spitsuur en je hebt twee jengelende kinderen aan je been hangen. Wat kies je dan?" Maar probeer ook dan je kind te stimuleren om zichzelf te vermaken, want een scherm heeft niet al die voordelen die vervelen wel heeft.

Ook kinderpsycholoog Tischa Neve is geen voorstander van het scherm erbij pakken. "Ouders zijn bang dat het kind anders vervelend wordt. Maar eigenlijk leer je je kind dat er een scherm tevoorschijn komt zodra er geen vermaak is. Dit creëren we dus als ouders zelf." Geef hierin ook zelf het goede voorbeeld en probeer je telefoon in je zak te laten. "Telefoons en tablets verdoven onze gedachten en gevoelens. Zo raken we de binding met onszelf en met elkaar kwijt", benadrukt Neve.

De vakantie is het perfecte moment om eens te kijken wat minder schermtijd met je kinderen doet. Begin al op weg naar vakantie, door het tijdens de autorit zonder schermen te doen. Bedenk bijvoorbeeld samen spelletjes en zing liedjes. Zet dit daarna voort. "Je zult merken dat je kinderen op de camping veel creatiever worden en dat je als gezin veel meer leuke gesprekken hebt", zegt Neve. "Vakantie is een goed moment om je hiervan bewust te worden. En kinderen bedenken altijd wel iets als ze zich vervelen. Dat lukte ons vroeger toch ook?"

Klusjes in huis

Maar aan vervelen zit een maximum, zegt Waanders. "De verveeltax is voor jonge kinderen al na vijf tot tien minuten bereikt." Probeer stampij te voorkomen door je kind op weg te helpen. Thuis kun je het een rondje binnen of in de tuin laten lopen op zoek naar inspiratie. Daar voegt Neve aan toe: "Je kunt ook een pot vullen met briefjes waarop allerlei activiteiten staan voor in de vakantie. Zo voorkom je ook dat je zelf iets gaat verzinnen."

Klusjes in huis zijn ook niet verkeerd om de verveling mee tegen te gaan. Waanders: "Maar kijk wel hoe je het labelt. 'Wil je me helpen?' is vaak beter dan 'Verveel je je? O, dan kun je dit klusje doen'." En bied ze altijd de keuze: helpen of zelf iets bedenken. "Vaak bedenken ze dan toch iets zelf."

Jonge kinderen vinden het vaak heel leuk om papa of mama te helpen bij het opvouwen van de was of het koken, zegt Waanders. "Ook dat heeft extra voordelen: je kind voelt zich hierdoor belangrijk en zo groeit het zelfvertrouwen. Accepteer dan wel dat het je geen tijdswinst oplevert. Het draait om de gezelligheid."