Zwanger worden na een moeilijke of traumatische bevalling kan een grote stap zijn. Soms kan het zelfs de kinderwens in de weg staan. Hoe kun je daar het best mee omgaan?

Een bevallingstrauma zit in een klein hoekje. "Het ligt meestal aan een gevoel van machteloosheid, of aan dat je de bevalling simpelweg als een ingrijpende gebeurtenis hebt ervaren. Daardoor kun je twee keer gaan nadenken of je wel een volgende zwangerschap wil. Sommige vrouwen zien er daardoor zelfs helemaal van af", aldus Annemarie van der Bijl, GZ-psycholoog en post-partumspecialist.

Hannah König had een traumatische bevalling. "Toen mijn dochter geboren werd, dacht ik dat ze dood was: ze was blauw, bewoog niet en ademde niet. Ze werd meteen weggehaald en gereanimeerd, terwijl niemand mij vertelde wat er aan de hand was. Door opmerkingen naderhand als 'Maar je hebt toch een gezond kind?', ging ik geloven dat ik me aanstelde en stopte ik mijn echte gevoelens en gedachtes weg. Ik was diep in mijn hart doodsbang voor een tweede zwangerschap en bevalling, en toen ik weer zwanger was, kwam het trauma weer helemaal omhoog."

Wegstoppen is geen goed idee

Dat wegstoppen van een bevallingstrauma is geen goed idee. "Het heeft invloed op je algemene gemoedstoestand, maar ook op hoe je tegen een volgende zwangerschap aankijkt. In je hart kun je heel graag een tweede kindje willen, maar dat verlangen wordt uitgeschakeld zodra je hoofd erbij komt en je herinnert aan de bevalling. Dan ga je handelen vanuit angst, en niet verlangen", zegt bevallingscounselor en doula Anke Velstra.

Sommige vrouwen ontwikkelen overduidelijke PTSS-klachten, maar vaak worden 'mildere' negatieve gevoelens aangenomen als normaal en iets wat erbij hoort bij de post-partumperiode. "Voor vrouwen die zes tot acht weken na de bevalling nog steeds deze gevoelens hebben, is het wellicht tijd om hulp te zoeken bij een gespecialiseerde hulpverlener met ruime ervaring in bevallingstrauma's", adviseert Velstra. "Klachten waar je op moet letten, zijn terugkerende beelden van de bevalling, prikkelbaarheid, angstgevoelens, concentratieproblemen en het vermijden van alles wat met bevallingen te maken heeft", zegt Van der Bijl.

“Ik heb uiteindelijk drie jaar met de klachten van een bevallingstrauma en angst voor een volgende rondgelopen.”
Hannah König

Als je niks met een bevallingstrauma doet, kan dat ook zorgen voor moeilijkheden tijdens een volgende bevalling. "Vrouwen die met angst aan een tweede bevalling denken en verwachten dat het minimaal zo erg zal zijn, zullen meer stresshormonen aanmaken en daardoor nog banger worden", aldus Van der Bijl. Dat kan volgens Velstra ook zorgen voor blinde paniek tijdens een volgende bevalling en de stress kan er mogelijk toe leiden dat de weeën afnemen en interventies uiteindelijk nodig zijn, wat de kans op nog een traumatische bevalling alleen maar vergroot.

Gelijk hulp zoeken

Velstra adviseert vrouwen die als een berg opzien tegen nog zo'n heftige bevalling om aan de bel te trekken. "Het beste is gewoon gelijk hulp zoeken en je gevoelens aankaarten bij een zorgverlener die je kan doorverwijzen. Verwacht niet dat het vanzelf overgaat."

"Toen ik van mijn tweede zwanger was, heeft mijn gynaecoloog me doorverwezen naar een psycholoog met wie ik EMDR-therapie heb gedaan. Dat heeft ontzettend geholpen mijn trauma te verwerken en rustiger naar de volgende bevalling toe te leven. Ik had gewild dat ik dat eerder had gedaan: ik heb uiteindelijk drie jaar met de klachten van een bevallingstrauma en angst voor een volgende rondgelopen", vertelt König.

Velstra raadt ook aan om rekening te houden met dingen die mis kunnen gaan. "Door alleen gefocust te zijn op een droombevalling, zullen stellen het gevoel krijgen de controle compleet te verliezen als er dan toch iets anders loopt: iets wat kan leiden tot bevallingstrauma. Schrijf dus ook in een bevalplan op hoe je wil dat er gehandeld wordt voor jou en je baby in een scenario waarin dingen anders lopen dat in het droomscenario."