Wanneer moet dat speentje echt de prullenbak in? Hoe zorg ik voor babyvoeding zonder microplastics? En is het wel normaal dat mijn kleuter geen vriendjes heeft? Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: mijn kind (3) is erg geïnteresseerd in zijn geslachtsdeel. Is dat normaal?

Als je kind net iets 'te veel' aan zijn of haar geslachtsdeel zit, kan je als ouder misschien raar opkijken. Toch is het voor peuters en kleuters heel normaal om regelmatig aan hun geslachtsdeel te zitten.

"Het maakt deel uit van een gezonde ontwikkeling en behoefte om hun lichaam en omgeving te ontdekken", zegt Elsbeth Reitzema, senior medewerker bij Rutgers, kenniscentrum voor seksualiteit.

“Bij kinderen heeft het nog niks te maken met lust of seksuele gevoelens: dat ontwikkelt zich pas in de puberteit.”
Elsbeth Reitzema, senior medewerker bij Rutgers, kenniscentrum voor seksualiteit

Lust speelt geen rol bij gedrag van jonge kinderen

Het zoontje (toen drie jaar) van Bo Matijssen heeft tijdens een periode van ongeveer vier maanden een enorme interesse gehad in zijn geslachtsdeel en die van anderen. "Hij wilde zijn piemeltje niet alleen in de douche en op de wc grondig onderzoeken, ook wilde hij tijdens het spelen zijn geslachtsdeel even uit zijn broek halen om te frutten. Bovendien was hij erg geïnteresseerd in hoe dat nu heet bij jongens en meisjes en wat het verschil is."

Dat ontdekken van het geslachtsdeel is normaal en hoort bij de ontwikkeling. Peuters en kleuters worden benieuwd naar hoe dat aanvoelt bij zichzelf en hoe het er bij anderen uitziet. Ook al vind je het als ouder misschien een beetje ongemakkelijk, je hoeft het niet af te keuren. "Dan leer je je kind dat het zich daar niet mag aanraken, terwijl er helemaal niks mis is met het aanraken van je geslachtsdeel. Bij kinderen heeft het trouwens nog niks te maken met lust of seksuele gevoelens: dat ontwikkelt zich pas in de puberteit", zegt Reitzema.

De grenzen aangeven

"Je moet je kind wel leren niks te doen wat een ander niet leuk vindt, en ook niks te laten doen waarmee hij het zelf niet eens is", zegt Reitzema. "Maar als kinderen bijvoorbeeld op de wc op het kinderdagverblijf bij elkaar komen kijken hoe hun geslachtsdeel eruit ziet, en het is met toestemming van beiden, dan moet dat kunnen."

"Wel moet je er dan ook op letten dat beide kinderen op hetzelfde ontwikkelingsniveau zitten en dezelfde leeftijd hebben. Ook mag het bestuderen van elkaars geslachtsdelen niet schadelijk zijn voor een kind en moet de context gepast zijn: midden op het schoolplein is het dat bijvoorbeeld niet."

“Leer je kind dat het normaal en oké is, maar dat er wel bepaalde momenten en plaatsen voor zijn.”
Elsbeth Reitzema

Als je kind nu echt de hele dag door, overal waar jullie maar komen opeens aan zijn geslachtsdeel wil zitten, mag je daarin ook best grenzen trekken. "Leer je kind dat het normaal en oké is, maar dat er wel bepaalde momenten en plaatsen voor zijn: bijvoorbeeld onder de douche, in bed of op je eigen kamer, maar niet in het openbaar of bij iemand op schoot", aldus Reitzema.

Wees wel alert als je kind echt buitenproportioneel veel naar het geslachtsdeel grijpt: dan kan erop duiden dat je kindje zich van binnen niet goed voelt. "Het pakken van het geslachtsdeel wordt dan een soort 'knuffel' voor een kind: iets wat zorgt voor meer gemoedsrust. Mocht dit het geval zijn dan kun je hierover advies vragen bij bijvoorbeeld het consultatiebureau of het Centrum Jeugd en gezin", zegt Reitzema.