Zodra je kind een spelletje dreigt te verliezen, vliegen de dobbelstenen door de kamer. Wekelijks legt NU.nl een opvoedvraag voor aan een expert of ervaringsdeskundige. Deze week is dat: hoe leer ik mijn kind sportief verliezen? Anouk van den Berg van MOOOST Sportpsychologie geeft tips.

Boosheid of teleurstelling na verlies is niet slecht, zegt de sportpsycholoog. "Dat is zelfs heel begrijpelijk. Kinderen zien winnen als het doel. Als ze dat niet bereiken, hebben ze niet aan de verwachting voldaan. Dan kunnen ze teleurgesteld raken in zichzelf, omdat ze gefaald hebben. Ze hadden graag willen winnen, maar dat is niet gelukt."

Kinderen gaan daar verschillend mee om. Het ene kind reageert heftig, terwijl een ander juist stil wordt. Sommige kinderen doen niet meer hun best om te winnen. "Daarmee creëren ze een vangnet voor zichzelf", verklaart Van den Berg. "Dan weten ze: ik kan beter, maar ik heb het nu niet laten zien. Dat is veiliger dan alles op alles zetten, weten dat je niet beter kan en dan tóch verliezen."

“Het kan verleidelijk zijn om je kind te laten winnen, maar je kunt als ouder niet alle moeilijke situaties voor je kind wegnemen.”
Anouk van den Berg van MOOOST Sportpsychologie

Gezelligheid als doel

Leer je kind met welk doel je een spel speelt, tipt de sportpsycholoog. "Als je zegt dat winnen het doel is, dan stimuleer je al de competitiestrijd. Benadruk dat het vooral om de gezelligheid gaat. Ga samen aan tafel zitten en zet een leuk muziekje op. Zorg dat je het leuk hebt samen. Dat is veel meer de waarde van het moment dan het spelletje winnen."

We zitten nog wel even met de avondklok opgescheept. Tijd voor spelletjes!

Stem vooraf de spelregels af, ook als je een spelletje al vaker hebt gespeeld. "Vraag bij ganzenbord bijvoorbeeld wat er gebeurt als je in de put belandt. Als je dochter de regels zelf heeft uitgesproken, voorkom je dat ze tijdens het spelletje zegt: ik moet van jou een beurt overslaan. Dan weet ze dat dat de regels zijn die je samen hebt afgesproken."

Leer je kind struikelen

Geef de winst niet weg. "Het kan verleidelijk zijn om je kind te laten winnen, maar je kunt als ouder niet alle moeilijke situaties voor je kind wegnemen. Dan word je een curlingouder: iemand die elke hobbel op het pad van zijn kind wegveegt, zodat het geen tegenslag ervaart. Maar daar win je op de langere termijn niets mee, want uiteindelijk wil je dat je kind leert omgaan met teleurstellingen, ook in zijn latere leven."

Sta je dik voor en kan je dochter bijna niet meer winnen? Dan is het de kunst haar nog bij het spel te betrekken. "Bijvoorbeeld door haar de kaartjes te laten uitdelen, zodat zij ook nog een bijdrage heeft in het spel." Heeft ze verloren? Erken haar emoties. "Spreek je dochter niet meteen bestraffend toe als ze moet huilen, maar sta even stil bij de teleurstelling. Zorg dat zij zich gezien en erkend voelt in wat zij beleeft en ervaart."

Verlies je zelf? Loop dan niet stampvoetend de kamer uit. "Zeg liever: jammer, ik had ook graag gewonnen, maar ik vond het leuk om samen dit spelletje te spelen." Plaats het ook in perspectief, adviseert de sportpsycholoog. "Geef je kind vooral complimenten voor zijn inzet en laat zien dat je trots bent - ongeacht de eindstand. Verlies is niet het einde van de wereld. Maar winst is ook niet alles."