Voor gezinnen met kinderen gaat de kerstvakantie dit schooljaar over in onderwijs op afstand en thuiswerken. Hoe pak je dat aan? Houd je verwachtingen realistisch, adviseren opvoedcoach Annelies Bobeldijk en orthopedagoog Marleen Overgaag. "Verwacht niet het onmogelijke. Niet van je kind, maar ook niet van jezelf als ouder."

Geklop op het raam op Pakjesavond, een kerstontbijt in de klas en laat opblijven met Oud en Nieuw: voor kinderen is december normaal gesproken de spannendste maand van het jaar. Door corona ging dit keer niet alles door, maar het bleef druk.

"Een heerlijke tijd", vindt Overgaag, orthopedagoog bij praktijk Mevrouw Maan. "Maar ook dubbel. Het is allemaal goed bedoeld en hartstikke gezellig, maar als de spanning weer werd opgevoerd in het Sinterklaasjournaal dacht ik weleens: wat doen we onze kinderen aan? De meeste kinderen vinden het ook wel fijn als de kerstboom weer de deur uit is en het normale ritme terugkeert."

“Cadeautjes, kerstkransjes en oliebollen zijn leuk, maar het allerfijnste is voor kinderen nog altijd de tijd en ruimte met hun ouders.”
Marleen Overgaag, orthopedagoog

Van koekjes bakken naar online vergaderen

Dat ritme komt na de kerstvakantie meestal vanzelf terug als de scholen weer begonnen zijn, weet Bobeldijk van WOW! Opvoedcoaching. Maar dit jaar is dat anders. Voor gezinnen gaan twee weken knutselen, films kijken en koekjes bakken over in thuisonderwijs, strakke werkschema's en online vergaderen.

Die omschakeling is lastig, zeker voor jonge kinderen. "Je kunt niet verwachten dat een peuter thuis ineens stil in een hoekje gaat zitten spelen als mama aan de keukentafel in een Teams-vergadering zit."

Pols bij je gezin waar behoefte aan is, adviseert Bobeldijk. "Het ene kind heeft veel behoefte aan structuur, de andere juist aan wat meer vrijheid. Dan kun je als ouder heel erg vasthouden aan het schema van school en aan jouw werkplanning, maar dat houd je geen twee weken vol. Het moet ook een beetje relaxed blijven. Je bent als ouder nu eenmaal geen leerkracht. En als je dat wel bent, dan ben je het normaal gesproken niet thuis. Dus daar moet je ook een beetje in schipperen."

“Het is allemaal hartstikke gezellig, maar als de spanning weer werd opgevoerd in het Sinterklaasjournaal dacht ik weleens: wat doen we onze kinderen aan?”
Marleen Overgaag, orthopedagoog

Liever aandacht dan een oliebol

Zorg na de vakantie voor een goede afbouw, tipt Overgaag. "Tuig met je kinderen de kerstboom af en ruim samen de kerstspullen op." Volgens de orthopedagoog draait december voor kinderen vooral om de aandacht en het samenzijn.

"Cadeautjes, kerstkransjes en oliebollen zijn leuk, maar het allerfijnste is voor kinderen nog altijd de tijd en ruimte met hun ouders. Voor een goede overgang naar januari is het belangrijk om die verbinding te behouden. Zeker als je samen thuiszit."

Het hoeft allemaal niet perfect, geeft Bobeldijk mee. "Het is niet voor niets dat je als ouder normaal gesproken buiten de deur werkt, terwijl de kinderen op school zitten of bij de opvang zijn. En nu moeten we dat ineens allemaal tegelijk thuis gaan doen. En het liefst nog net zo goed als anders."

Dat is niet haalbaar, vindt de coach. "Je kunt niet het onmogelijke van jezelf verwachten. Dat merk je in de sfeer. Jij wordt er chagrijnig van, je gaat vitten op je kind en dat wordt ook weer sneller boos en verdrietig. Zorg dat het een beetje gezellig blijft thuis. Zelfs als dat betekent dat er een keer een lesje minder wordt gemaakt. Voor kinderen is de lockdown ook niet niks. Als je weken op elkaars lip zit, moet je vooral de sfeer in huis bewaken."