Het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden geeft de Nederlandse Staat het dringende advies om excuses aan te bieden voor het Nederlandse slavernijverleden. Ook moet de Staat erkennen dat de gevolgen van het Nederlandse slavernijverleden ook in het heden voelbaar zijn.

Vorig jaar werd op 1 juli, de dag waarop Nederland stilstaat bij het slavernijverleden, het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden ingesteld. Het adviescollege kreeg als taak om binnen het Koninkrijk der Nederlanden een dialoog te organiseren over het slavernijverleden en de doorwerking daarvan in de hedendaagse samenleving. Ook moest de adviesgroep een rapport met aanbevelingen leveren aan opdrachtgever demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties).

"Om tot herstel te komen, zodat een gezamenlijke toekomst mogelijk wordt, is het noodzakelijk dat de Staat erkent dat slavernij en slavenhandel misdrijven tegen de menselijkheid waren; verantwoordelijkheid neemt om de misstanden van het slavernijverleden onder ogen te zien; erkent dat de gevolgen van het slavernijverleden heden ten dage nog voelbaar zijn; en excuses aanbiedt", is de dringende aanbeveling van de adviesgroep in het rapport Ketenen van het Verleden, dat de adviesgroep donderdag aanbiedt aan Ollongren.

Het adviescollege, waarin onder anderen rapper Typhoon en oud-voetballer Edgar Davids zitten, constateert "dat de tijd van vrijblijvendheid en wegkijken nu echt voorbij is". Naast excuses en het erkennen van het leed van de slachtoffers van slavenhandel en slavernij en hun nazaten krijgt de Staat ook het advies om het "historisch onrecht" van het slavernijverleden zoveel mogelijk te herstellen.

Voor het opstellen van het adviesrapport heeft de adviescommissie wetenschappers en deelnemers aan gespreksgroepen geraadpleegd. Deze personen constateren dat de gevolgen van slavernij, zoals raciale ongelijkheid, tot op de dag van vandaag voelbaar zijn in de Nederlandse samenleving.

Wie bepaalt of Keti Koti een nationale feest- én vrije dag wordt?
163
Wie bepaalt of Keti Koti een nationale feest- én vrije dag wordt?

Minister-president moet de excuses maken

De adviescommissie stelt voor dat de Nederlandse minister-president de excuses maakt namens de regering. Ook zou 1 juli een nationale herdenkingsdag moeten worden. De koning en minister-president zouden die namens de regering moeten bijwonen.

Volgens de commissie moet er een nationaal museum komen dat aandacht besteedt aan het slavernijverleden. Ook onderwijs, onderzoek en kunstprojecten kunnen volgens de commissie een rol spelen bij het bewustzijn over slavernij.

"Als de Franse bezetting nationale geschiedenis is, dan geldt dat ook voor de bezetting van de koloniën", geeft de adviescommissie Ollongren mee. "Als de opstand tegen Spanje nationale geschiedenis is, dan zijn de opstand van Tula en de opstand van de marrons dat ook. Die historische bewustwording en identificatie met het verleden zijn noodzakelijk om het slavernijverleden en de doorwerking daarvan werkelijk te zien als een onderdeel van onze gezamenlijke geschiedenis."

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema bood donderdag namens het stadsbestuur excuses aan voor de rol die de stad heeft gespeeld in het slavernijverleden. Amsterdam is de eerste gemeente die formeel excuses maakt. Utrecht, Den Haag en Rotterdam overwegen dit ook te doen.