Precies op het moment dat het complete tv-verslag van de Elfstedentocht van 1985 opnieuw wordt uitgezonden - dertien uren lang! – heb ik de winnares van die tocht aan de telefoon: Lenie van der Hoorn-Langelaan. Ze zoekt naar foto’s van zichzelf tijdens die tocht, omdat er in 1985 amper belangstelling was voor de vrouwelijke schaatsers. Tsja, helaas is er altijd wel wat met vrouwelijke Elfstedenrijders. Daarom: “Wat zou ik graag wedstrijdbeelden hebben. Na 22 jaar is het nu of nooit.” Als u gaat zoeken: ze droeg nummer 28.

De grote held van 1985 is natuurlijk Evert van Benthem, die als eerste in 22 jaar een Elfstedentocht won. In datzelfde jaar werd echter voor de eerste keer ook een vrouwenwedstrijd georganiseerd, die door Van der Hoorn-Langelaan in een recordtijd van 7 uur en 33 minuten werd gewonnen. En daarmee hebben we het over een vrouwenrecord, alhoewel deze tijd uit 1985 nog altijd twee minuten sneller was dan van Jeen van den Berg in 1954 – toen de winnaar. Een uitzonderlijke prestatie dus, en daarmee is Van der Hoorn-Langelaan de onbetwiste heldin van 1985.

Wie trouwens meer wil weten over de geschiedenis van vrouwen in de Elfstedentocht verwijs ik naar het schitterende boek van Johannes Lolkama, dat deze maand in een nieuwe druk is verschenen.

Vergeten geschiedenis

Ondanks deze indrukwekkende prestatie bestaan er maar weinig beelden van de rit van Van der Hoorn-Langelaan. Daarom heeft ze via mij de dringende oproep gedaan of er nog mensen zijn, die foto’s of zelfs filmbeelden hebben van haar rit. En dan vooral van de finish, omdat die eveneens over het hoofd is gezien door de televisie. Pas als ze over de eindstreep is, verschijnt ze in beeld. De meters daarvoor zijn echter – voor zover bekend – niet door een camera waargenomen.

Maar als u dat toevallig wel heeft gedaan, kunt u hele goede vrienden worden met een heuse Elfstedenwinnaar! En dan ook nog eens uit een familie, die in totaal drie winnaars heeft voortgebracht: Jan W. van der Hoorn (1947), Jan J. van der Hoorn (hoorde bij de kopgroep van vijf uit 1956, die niet als officiële winnaars zijn erkend) en Lenie in 1985. Plus Deborah van der Hoorn, die in 1947 als één van de acht vrouwen de Elfstedentocht voltooide, en nóg een aantal Elfstedenrijders. De familie Van der Hoorn – al dan niet aangetrouwd - is de Elfstedentocht!

Als herkenning staat bij dit artikel een foto, waarop duidelijk is te zien in welke outfit en met welk nummer Van der Hoorn-Langelaan heeft gereden. Deze opname is gemaakt in Kimswerd. Het bekertje water heeft volgens eigen zeggen een voorname rol gespeeld in haar tocht: “In Kimswerd zat er een grote groep achter mij met meerdere vrouwen daarin. Ik knapte echter helemaal op van dat bekertje water en heb vanaf daar met mijn armen los gereden, van groepje naar groepje. Ik liet vanaf Kimswerd nooit meer een slag lopen.” Dit bekertje is dus misschien wel de basis geweest voor haar recordtijd…

Het elfde gebod

Goed: het verhaal is duidelijk. Als iemand dit materiaal uit 1985 heeft, zal ik ervoor zorgen dat het op het goede adres komt. Stuur een mail naar j.vande.vooren@vpro.nl en wie weet wordt u daarna liefdevol opgenomen in een Elfstedenfamilie zonder weerga. U helpt echter vooral iemand bij het terugvinden van zijn eigen herinneringen.

Dat staat misschien nog niet in de Tien Geboden, maar het is wel belangrijk. Klinkt trouwens wel goed: gij zult mensen helpen bij het hervinden van hun herinneringen. Begin er meteen mee!