Voetbal in Urk

In 1997 bezocht ik de voetbalclub van Urk voor een leuk gesprek. Want voor een sporthistoricus is het hier een groot feest, omdat deze club, net als het dorp/eiland, zo’n apart verleden en heden heeft. ”Als een jong voetballertje droomt van een voetbalcarrière, ziet hij zichzelf in een Ajax-shirt. Een Urker jongetje droomt zichzelf in het eerste van Urk.” Dat ik dit artikel op een zaterdag plaats, snap je vanzelf over een paar honderd woorden.

Het vissersdorp Urk is tot 1939 een eiland geweest en daarom speelden de plaatselijke voetballers niet mee in competitieverband. Het dorp was alleen per boot of vanuit de lucht bereikbaar en de meeste tegenstanders hadden geen helikopter of een schip paraat. Urk uit: altijd varen.

Maar in 1939 werd de dijk aangelegd en was Urk over land bereikbaar. Vanaf 1940 konden de voetballers worden opgenomen in de nationale competities. En nu wordt het ook voor een sporthistoricus leuk.

Ondanks alles blijft S.V. Urk een eigen identiteit houden, ondanks de groeiende contacten en invloeden van buitenaf. ”Als een jong voetballertje droomt een voetbalcarrière, ziet hij zichzelf in een Ajax-shirt. Een Urker jongetje droomt zichzelf in het eerste van Urk”, vertelde een clublid me in 1997.

Vissen

In Urk is negentig procent van de bevolking betrokken bij de visserij. Veel mannen zitten de gehele week op de plas, om in het weekend terug te keren. Dan brengen ze hun vrije dagen door bij hun gezinnen, die in Urk bovengemiddeld groot zijn: van alle inwoners is ongeveer de helft jonger dan 21 jaar. Het weekend wordt op zaterdag besteed aan sporten of andere hobby’s en de zondag is voor de kerk. Want Urk is zoals bekend overtuigd Nederlands Hervormd.

Voetbal in Urk is daarom anders dan de meeste mensen gewend zullen zijn. Er wordt alleen maar op zaterdag gespeeld, als gevolg van het enorme aantal jonge voetballers worden speciale dorpscompetities gespeeld en door het grote aantal vissers wordt de club met regelmaat geconfronteerd met persoonlijke drama’s na een scheepsramp. Tot slot huisvest het dorp al decennia een voetbalclub, die in Nederland zijn weerga niet kent.

De Hobbyclub

De jongeren voetballen met name bij S.V. Urk, maar als ze wat ouder worden, gaan de meesten in de visserij en hebben ze geen tijd meer. Deze vissende voetballers zijn ondergebracht bij de Hobbyclub, die zijn velden heeft naast het complex van S.V. Urk.

“Die jongens zijn namelijk alleen in het weekend op Urk,” zei toenmalig voorzitter Dirk Bakker van S.V. Urk in 1997, “en hebben geen zin om met uitwedstrijden opnieuw van huis te zijn. Ook kunnen ze niet trainen op zee, dus hebben ze een eigen vereniging met een wilde competitie buiten de KNVB om. Zo kunnen ze toch spelen.”

Het vissersdorp bezit nóg een uniek fenomeen in de Nederlandse voetbalwereld: een onderlinge competitie tussen de jongste elftallen. Door de grote gezinnen en het grote aantal jeugdleden kan de KNVB niet al deze elftallen onderbrengen in gewone poules. De oplossing daarvoor is een eigen competitie, met bijvoorbeeld een poule van C2 tot en met C6. Bakker: “Het heeft alleen maar voordelen: ze kunnen tenminste spelen en het trekt veel belangstelling van ouders en vrienden, die komen kijken hoe twee broers tegenover elkaar staan. En we hebben geen chauffeurs nodig die bij uitwedstrijden geregeld moeten worden.”

In een dorp waar bijna iedereen Nederlands Hervormd is, is de club zich vanzelfsprekend bewust van deze religieuze betrokkenheid. Het geloof is bijzonder belangrijk voor S.V. Urk, alhoewel een nieuw lid niet gevraagd wordt of hij gelovig is. Eigenlijk gaan ze daar gewoon van uit in Urk. De club speelt dus nooit op zondag of christelijke feestdagen, wat door de KNVB en andere clubs gerespecteerd wordt. Verder zijn er jaarlijks enkele religieuze diensten bij de club, die trouw worden bezocht van jong tot oud. Tot slot staat het bestuur niet toe dat er meer dan twee keer per week wordt getraind, omdat dat zou leiden tot sportverdwazing.

Twee keer trainen

“Onze leden mogen hun opleiding of werk niet vergeten,” aldus Bakker. “Het voetbal mag niet belangrijker worden dan deze zaken, en dus hebben we een maximum van twee trainingen.”

Die oefeningen zijn dan wel meteen uiterst serieus, omdat Urk op het hoogste niveau wil acteren. “Daarom verlangen we veel van de spelers,” zei Dirk Visser tien jaar geleden, toentertijd de leider van het eerste elftal. “Iemand die op Urk in het eerste speelt, stelt nogal wat voor. Het hele dorp leeft mee met ons, want we zitten nog steeds een beetje op een eiland.”

Zoals het hoort in een hecht dorp is de aanhang uiterst kritisch. “Als het minder gaat, is er meteen veel kritiek,” aldus Visser. Stel dat het eerste geen kampioen wordt. “Hadden ze maar het tweede gestuurd.”

Het lijkt Volendam wel, maar dat durf ik alleen maar te zeggen omdat ik nu zo'n honderd kilometer van Urk ben verwijderd.

Tip de redactie