We gaan weer schaatsen!

Let the skates begin! Al in 1887 was het eerste NK Schaatsen, waar de opa van Pieter van Vollenhoven de beste Nederlander was. Dat schrijft schaatshistoricus Marnix Koolhaas op de historische site /Geschiedenis. Omdat het schaatsseizoen weer begint, ben ik voor de lol op jacht gegaan naar oude filmbeelden van deze sport en vond Polygoon-opnames uit 1926 en 1947. Omdat we toch al in het Koningshuis zijn beland met niet-prins Pieter voeg ik ook zwartwit-beelden bij van de zestienjarige prinses Juliana op het ijs. Ach, het zit in de familie. Die zwartwit-filmpjes zien?

Koolhaas opent zijn historische verhaal over het Nederlandse schaatskampioenschap overdonderend: ‘Het is het oudste sportkampioenschap dat Nederland kent. Het begon allemaal op 19 januari 1887 in de uiterwaarden van de Maas bij Slikkerveer. De pas opgerichte Nederlandse Schaatsenrijdersbond organiseerde een titelstrijd over de destijds gangbare afstand van 1 Engelse mijl. Het was een open kampioenschap: onder de 36 deelnemers bevonden zich ook twee Britse hardrijders.’

Het oudste kampioenschap? En de kaatswedstrijden in Franeker dan, de zogenaamde PC? Die worden al sinds 1854 beoefend. Maar goed, we willen meer weten van de opa van Pieter van Vollenhoven.

Wel, hij was één van de 36 deelnemers, onder wie twee Britten. Koolhaas meldt hierover: ‘Vier rijders plaatsten zich in Slikkerveer voor de finale: de Apeldoorner H. van Blommenstein, de Haarlemmer Klaas Pander (die nog beroemd zou worden als de ontdekker van Jaap Eden), de Rotterdammer Willem Jan van Vollenhoven en de Engelsman Charles Goodman Tebbutt.

In de finale bleek de Engelsman de snelste: als enige bleef hij in 3.57 min. onder de vier minuten. Pander en Van Vollenhoven eindigden in 4.03 precies gelijk op de tweede plaats: zij moesten in een reskate uitmaken wie zich de beste Nederlander van het eerste nationale schaatskampioenschap mocht noemen.

Pander bleek zo uitgeput van de eerdere inspanningen, dan hij nauwelijks partij gaf. Willem Jan van Vollenhoven bleek daarentegen het beste voor het laatst te hebben bewaard. In 3.57,6 was hij zes seconden sneller dan eerder op de dag.

En ja, een Van Vollenhoven uit Rotterdam - is dat geen familie van? Inderdaad, Willem Jan van Vollenhoven, geboren op 19 december 1862, is de grootvader van Pieter. Pieter van Vollenhoven heeft zijn grootvader overigens nooit gekend: die overleed al in 1920. De onlangs overleden broer van Pieter van Vollenhoven, Willem Jan, was vernoemd naar zijn grootvader.’

Tot zover Koolhaas. De koninklijke familie en schaatsen: die hebben samen iets. Om problemen met de Rijksvoorlichtingsdienst te voorkomen, stop ik nu onmiddellijk te schrijven, voordat ik de schaatsen van de kroonprins weer te koop zet. Ga maar lekker filmpjes kijken en vooral het actuele schaatsen de komende maanden!

Tip de redactie