Geen kind, geen Olympische Spelen

Door de dood van atlete Puck van Duyne-Brouwer is de Nederlandse sport een prachtige vrouw ontvallen. In 2004 heb ik een middag bij haar thuisgezeten en kreeg een banaan mee voor de terugreis. Ze deed mee aan de Olympische Spelen van 1952 en mocht vier jaar later niet naar Melbourne. Helaas was ze niet aanwezig op de olympische reünie van 1956 enkele maanden geleden. Die bijeenkomst was haar te zwaar, omdat ze zo graag haar sportcarrière in Melbourne had willen afsluiten om daarna moeder te worden. Vier jaar trainen, trainen en trainen en toen was er dat verschrikkelijke telegrambericht van het NOC. Voor niets had ze haar kinderwens uitgesteld. Heel veel foto’s erbij?

In de meeste berichten over haar overlijden lezen we alleen wat statistieken. Olympisch zilver in 1952, tweede in 1950 met de estafetteploeg op het EK, zilver op het EK van 1954. Het oogt als een sportief telefoonboek vol cijfertjes, maar hier worden de verbindingen gelegd.

Na een Olympische zilveren medaille in 1952 wilde atlete Van Duyne-Brouwer naar de Spelen in Melbourne om haar succes te prolongeren of zelfs te verbeteren. Om haar doel te verwezenlijken besloot ze nog wat jaartjes te wachten met kinderen.

Van Duyne-Brouwer in 2004: “Fanny Blankers-Koen kon een gezin combineren met haar sport. Ik niet, want ik kan niet in twee dingen tegelijk heel goed zijn.” Alle aandacht voor haar sport dus, nog één keer meedoen aan de Spelen om daarna aan gezinsuitbreiding te doen. Maar alles liep mis door een persconferentie van het Nederlands Olympisch Comité in 1956. Brouwer moest onmiddellijk naar huis, ondanks haar jarenlange voorbereidingen. “We konden het niet geloven. Ik ben meteen daarna gestopt. Om kinderen te krijgen.”

Precies acht jaar heeft de sportieve loopbaan geduurd van Brouwer, die in 1930 was geboren. In 1948 zag ze in de bioscoop hoe Fanny Blankers-Koen vier keer goud won in Londen en besloot meteen lid te worden van een atletiekvereniging. Vier jaar later was ze erbij in Helsinki en won zilver op de 200 meter. Ze deelde haar kamer nota bene met Blankers-Koen, die last kreeg van een steenpuist. “Op een heel vervelende plek”, volgens Brouwer, “want ik heb het zelf gezien. Laat ik het zo zeggen: je kon er niet mee fietsen.”

Weer vier jaar later zat ze al in Australië voor de Spelen in Melbourne toen opeens het Nederlands Olympisch Comité besloot een boycot af te kondigen. Want Hongarije was zojuist op gruwelijke wijze binnengevallen door de Sovjet-Unie en uit protest daartegen bleef Nederland weg. De sporters die al in Australië waren, moesten onmiddellijk het land verlaten. Als ze dat niet deden, zouden ze in Nederland worden uitgesloten van wedstrijden. En dus hield Brouwer het voor gezien. “Ik ben ook geen trainer meer geworden of elders in de atletiek gebleven.”

Want de teleurstelling was enorm, zei Brouwer tijdens mijn bezoek: “We konden het niet geloven toen we van het nieuws hoorden.” Niemand had de moeite genomen om de atleten van te voren in te lichten en niemand stond daarna klaar voor opvang en verder uitleg. “We zijn aan ons lot overgelaten. Jammer, want ik had goud kunnen winnen daar. Ik zal het nooit weten natuurlijk, maar je weet het niet.” Toch zit ze er niet erg mee: “Ik heb twee gouden zoons nu en dat is me heel veel waard.”

Als kleine troost had ze een vakantie geboekt in de Verenigde Staten en was ze alsnog drie maanden van huis. Tijdens haar vakantie zag ze voor de eerste keer koelkasten, die in Nederland nog onbekend waren. Ze heeft er zelfs een foto van laten maken om thuis te laten zien.

Toch zullen die koelkasten de herinnering aan de misgelopen Olympische Spelen nooit doen vervagen, mede omdat ze bij thuiskomst ook nog wat anonieme brieven had liggen waarin ze werd beschuldigd van communistische sympathieën.

“Ach ja, zonder afzender. Wat weten die mensen ervan? Ik heb me er niets van aangetrokken, want het hoort erbij.” Het enige wat ze daarom nog overheeft van 1956 is een plakboek van de Spelen die voor haar nooit doorgingen.

Uitsmijter!

Het Polygoon-journaal maakte in 1972 naar aanleiding van de Olympische Spelen in München een terugblik op Nederlandse successen. Hierin komt ook de zilveren medaille van 1952 in voor. Kijken!

Tip de redactie