Voor zover bekend is de Canadese militair Mark Anthony Graham de eerste Olympiër die is gesneuveld in Afghanistan. Vorige week kwam hij om door friendly fire. Sport en oorlog is een bizarre, maar helaas veel voorkomende combinatie. Zowel in de Eerste als Tweede Wereldoorlog zijn veel voormalige deelnemers aan de Olympische Spelen gesneuveld. Een kort overzicht. Foto’s erbij?

De Franse atleet Jean Bouin heeft de twijfelachtige eer één van de eerste dodelijke slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog te zijn. Op de Olympische Spelen van 1912 verloor hij op de nipper een uiterst spannende finale op de 5.000 meter. Op 29 september 1914 stierf hij op 25-jarige leeftijd.

Ook de winnaar van het brons op die afstand was er bij de volgende Spelen – in Antwerpen - niet meer bij. George Hutson uit Groot-Brittannië vond namelijk ook de dood in The Great War.

Nog een bekende naam die zou sneuvelen, was de Duitse kampioen Hanns Braun, die op dezelfde Spelen met een tijd van 48.3 seconden de tweede plaats veroverde bij de 400 meter atletiek.

De Franse atleet Joseph Gillemot overleefde echter op een bizarre manier een aanval met gifgas: hij droeg zijn hart rechts.

De Tweede Wereldoorlog

Er was nog een atleet uit 1912, die een rol zou spelen in een Wereldoorlog, maar dan in de Tweede. De Amerikaan George Smith Patton werd in 1912 vijfde op de moderne vijfkamp. Hij wordt nu echter vooral herinnerd door zijn rol als tank-generaal.

Een opmerkelijk figuur was de Duitse worstelaar Werner Seelenbinder, die op de Olympische Spelen van 1936 – de Nazi-Spelen dus - bij het middenzwaargewicht bij het Grieks-Romeins worstelen als vierde eindigde. Tijdens zijn reizen was hij ook koerier voor de illegale Kommunistische Partei Deutschland, de KPD. Op deze Spelen was hij tussen de wedstrijden door ook met deze klus bezig, dus eigenlijk onder de ogen van Adolf Hitler!

In de oorlog zelf vocht hij bij het communistische verzet, maar werd na arrestatie in 1944 met een groot aantal anderen geëxecuteerd. Tot op de dag van vandaag toe wordt hij in Duitsland herdacht voor zijn moedige werk.

Zijn landgenoot Heinz Brandt daarentegen, die in 1936 goud won bij het paardrijden, was plaatsvervangend chef van de operationele afdeling van de generaalsstaf van het leger en direct betrokken bij het beramen van oorlogstaktieken. Hij werd beroemd toen hij in 1944 per ongeluk een aktetas wegschoof, waar later een bom in bleek te zitten tegen Hitler. Brandt raakte bij de explosie zelf zwaar gewond en bezweek na twee dagen aan zijn verwondingen.

En dan nog de Pool Wladyslaw Karas, die ook meedeed in 1936 in Berlijn en daar brons won bij het schieten. Meteen na de inval in zijn land werd hij vermoord door de Duitsers. En de Hongaar Endre Karbos zat op 4 november 1944 in de tram in Boedapest, toen de nazi’s de Margarethabrug opbliezen om de Geallieerden te blokkeren. Daar de tram toen over de brug reed, werd hij samen met andere passagiers gedood.