Golf is een van oorsprong Chinese sport, zeggen de Chinezen opeens. Door dat soort berichten worden Schotten sikkeneurig, want die maken zichzelf wijs dat zij deze sport hebben uitgevonden. En dan te bedenken dat de Nederlanden ook al langer golfen dan die Schotten. Golf is daarom geen Schotse sport – klaar. Foto’s erbij?

Er zijn mensen, die zeggen dat golf een Schotse sport is. Vooral de Schotten zelf en die slapen sinds kort heel slecht. Ze wilden al niet weten dat in de Nederlandse gebieden reeds werd gegolfd toen het monster van Loch Ness nog in het ei zat en nu is er meer nieuws over deze sport: in China zijn bewijzen van golf, die stammen uit de periode 1000 tot 1300 na Christus. Pfff, in Nederland gaan de verhalen terug tot 26 december 1296. Die kloppen trouwens niet, net als dat ze in Schotland denken dat ze de eerste zijn.

St Andrews Links is the Home of Golf ronkt de lokale site. Ze verdienen hun geld met deze wijsheid en dus verdedigen de Schotten die stelling tot ze erbij neervallen. Is goed! Te wapen!

We beginnen in China, want Der Spiegel brengt dus leuk nieuws. In dat grote land zijn afbeeldingen en materialen gevonden van mensen, die een bal met een stok van zich afslaan, en dat oogt golf-achtig. Onder het motto: Looks like a duck, sounds like a duck, so it must be a duck claimen de Chinezen daarom deze sport te hebben uitgevonden.

De gedachte is simpel: het oudste Schotse bewijs van golf is van 1457 (een verbod om golf te spelen) en dat uit China van 1282 (een boek met spelregels). Historisch is dat overtuigend, behalve voor mensen met financiële belangen, zoals in Schotland.

En nu naar de Nederlanden

We gaan nu naar de Nederlandse gebieden (dus niet alleen Nederland, want dat bestond vroeger niet). We hebben dan te maken met begrippen kolven, colven of early golf. Er bestaan verschillen tussen die drie, maar die zijn zo genuanceerd dat we die hier maar even negeren – al helemaal op een tijdschaal van ruim een half millennium. Er is een bewijs van early golf uit in ieder geval 1360, toen in Brussel het spelen hiervan werd verboden.

Merk op dat we dus weer door een verbod weten van het bestaan van een sport. Ordeverstoringen zijn zo goed voor de geschiedschrijving! Maar er is een nog vreemder voorbeeld. Het is alleen jammer dat dit niet klopt.

Op 26 december 1296 namelijk werd in Loenen aan de Vecht Gerard van Velsen gearresteerd, die eerder dat jaar graaf Floris V had vermoord. Als straf werd hij in een ton gestopt met de spijkers naar binnen geslagen en door het dorp gerold. Deze weg naar een onvermijdelijke dood werd het jaar daarop het parcours voor een soort van golfwedstrijd. Dit begon bij het Rechtshuis, en voerde van deur naar deur. Via het Rechtshuis van Loenen naar de keukendeur van een plaatselijk kasteel, dan de deur van een molen aan de Vecht en de voorddeur van Huis ter Velde om de cirkel te sluiten bij dat Rechtshuis.

Het huidige golf voert langs holes, maar zeven eeuwen geleden langs deuren en publieke gebouwen. Het lijkt wel de stratenrace van Monaco, maar dan met een balletje.

Ik herhaal het jaar even: 1297! Helaas toont later onderzoek aan dat de gebruikte bronnen hiervoor uiterst onbetrouwbaar zijn. Dat weerhield de inwoners van Loenen aan de Vecht er in 1997 trouwens niet van om te vieren dat 700 jaar eerder de eerste golfwedstrijd werd gehouden. Golf en geschiedenis: zowel in Schotland als in Loenen aan de Vecht is dat een moeilijk relatie.

Nog enkele golfweetjes

Om de Schotten nog even te pesten: Duikers hebben golfattributen gevonden in de Nederlandse scheepswrakken van ‘Lastdrager’ en ‘Kennermerland’, die in 1653 en 1664 vergingen rond de Schotse Shetland Islands. In 1659 speelden Nederlanders een potje golf/colf/kolf in het huidige New York. En in Goirle werd in 1769 een bestelling geplaatst voor 10.000 golfballen, die alleen maar voor Amsterdam bedoeld waren. Het was dus een razend populaire bezigheid in deze gebieden.

Maar goed: dat jaar 1360 is nog altijd ouder dan 1457 in Schotland. Dan zijn de Chinezen inderdaad eerder geweest, maar die hadden eeuwen meer de tijd gehad om de eerste te zijn. Relatief gezien zijn de Nederlandse gebieden dus sneller geweest.

Dat neemt trouwens niet weg dat het in St Andrews Links best goed toeven is.