Nieuwe mode in de Nederlandse geschiedschrijving is het beschrijven van plekken van herinnering. Een plaatselijk stadhuis bijvoorbeeld, dat behalve wat bakstenen ook plek was van iets historisch verantwoords. Het Nationaal Archief heeft enkele van die plekken op hun site geplaatst en sport zijn ze niet vergeten. Ga met me mee naar De Kuip en Bartlehiem.

De geschiedenissite meldt: ‘Het Nationaal Archief biedt op deze website informatie over dergelijke plaatsen met een verleden: historische gegevens, soms afbeeldingen, en altijd een routekaartje om mee op stap te gaan en de plek te bezoeken.’

Tot nu toe – de site is heftig in ontwikkeling – lezen we meer over Elfstedendorp Bartlehiem en De Kuip.

Bartlehiem

Zoals het hoort bij schaatsen is het stuk over Bartlehiem geschreven door Marnix Koolhaas.

Hij schrijft onder meer: ‘De Elfstedentocht die op 18 januari 1963 is verreden, behoort tot de canon van de vaderlandse geschiedenis. Voor wie het heeft meegemaakt, is de naam van winnaar Reinier Paping vanzelfsprekend met het jaar 1963 verbonden. Op 18 januari 1963 huivert een gehele natie mee met de liefst 10.000 schaatshelden die onder de meest extreme weersomstandigheden de klassieke schaatsmarathon proberen te volbrengen. Dat slechts 172 rijders – meer dood dan levend - vóór middernacht weer in Leeuwarden terugkeren, verbaasde niemand. Symbool bij uitstek is het bruggetje van Bartlehiem.’

De Kuip

Maarten van Bottenburg schreef het artikel over de Kuip. Hij opent zijn stuk: ‘Zelden zal het Hand in hand, kameraden zo harmonieus hebben geklonken als in de eerste minuten van die gedenkwaardige wedstrijd op 26 november 1969. Alsof de 63.564 toeschouwers één groot koor vormden, zo kwam het clublied van Feyenoord uit radio's en televisies de Nederlandse huiskamers binnen vanuit het Rotterdamse stadion. De Kuip is hét nationale symbool van de voetbalcultuur in Nederland. Tussen de opening in 1937 en de wedstrijd tegen AC Milan bezochten circa 20 miljoen bezoekers dit stadion. Na 1969 volgden er nog ruim 30 miljoen.’

Ook in boekvorm

Die plekken van herinnering zijn ook gevangen in boekvorm. Het eerste deel gaat over de Twintigste Eeuw, het tweede van volgende maand over de Negentiende.

Jan Bank zelf vroeg me op een borrel om iets over sport aan te leveren voor dat laatste en gelukkig was het toen nog (net) niet te laat om die toezegging de volgende dag te zijn vergeten. Dus toog ik naar Franeker om me te storten in de herinnering van de plek het ’t Sjûkelân, dé kaatsbaan van Nederland. Maar die aflevering schijnt niet op de site van het Nationaal Archief te komen, omdat volgens geruchten de eindredactie van het boek nu nog bezig is met het aanvaardbaar maken van mijn bijdrage.

Ach, dan doe ik het misschien zelf wel. Als een Nationaal Archief op microniveau.

Als je nieuwe ideeën hebt voor zo’n plek van herinnering hoef je alleen maar een meel te sturen naar het Nationaal Archief.