Een maand nadat Reinier Paping geschiedenis schreef met het winnen van de meest legendarische Elfstedentocht aller tijden was de geboorte van het verschijnsel Ard Schenk & Kees Verkerk. Het schaatsduo stond in het weekend van 16 en 17 februari 1963 tegenover elkaar in een vierkamp in het Noord-Hollandse Graft.

In dat weekend was een vierkamp op natuurijs. Op de 10.000 meter stonden Ard Schenk en Kees Verkerk voor de eerste keer tegenover elkaar op het ijs. Schenk won die afstand en Verkerk het eindklassement. Op de foto staan ze voor de eerste keer samen op het erepodium. Een nieuw tijdperk was geboren.

“Die vierkamp is voor Graft de belangrijkste naoorlogse gebeurtenis geweest”, zegt schaatshistoricus Marnix Koolhaas. “In het bed van Kees Verkerk bij zijn gastgezin mocht daarna nooit meer iemand slapen.” De schaatser uit Puttershoek reed die lange winter van race naar race en kwam zo nu en dan even snel langs huis om de gewonnen bekers neer te zetten. Anders was er namelijk geen ruimte meer voor de passagiers.

Maar die eindzege van Verkerk was niet het belangrijkste van Graft, schreef een verslaggever van een regionale krant op 18 februari. ‘De ontdekking was Ad Schenk, zoon van coach Klaas Schenk. Deze 18-jarige rijder, vijfde dit jaar op het Nederlands jeugdkampioenschap, ontpopte zich tot een voortreffelijk stayer.’

Ad Schenk, dus, en geen Ard. Zo begon Johan Cruijff ook: met sportjournalisten die spelfouten maakten na het debuut. Op 16 november 1964 had Het Parool het over Kruyff en de Volkskrant over Johan Kruyff, die de dag ervoor had gescoord in zijn debuutwedstrijd tegen GVAV.

De eerste keer dat het Nederlands werd verrijkt met het begrip Ard en Keessie was op het EK Schaatsen van 1966 in Deventer. Verkerk leek daar kampioen te worden, maar ging op de 10.000 meter onderuit – precies vóór de tribune met zijn supporters uit Puttershoek. Schenk won daarmee onverwacht de titel. Tijdens de huldiging ontstond spontaan de yell Ard en Keessie, die sportjournalist Frans Henrichs de volgende dag overnam. Het tweetal was vanaf dat moment het duo geworden, zoals we het nu nog kennen.

Schenk kwam begin 2005 nog een keer terug op die dag: “Iedereen zag dat Kees die dag beter was, maar door zijn val nét niet de Europese titel won. Door onze namen te verbinden in één yell werden we in feite bedankt voor de prestaties, die we beiden hadden geleverd.”