Een Man, een Woord

Helemaal overtuigd ben ik niet, maar Cruijffisme zou een woord zijn: wanneer je balbezit hebt, kan de tegenstander niet scoren. In het Engels bestaat het begrip ook, maar met wisselende betekenissen. Wat wél vaak gebruikt zou worden, is Merckxisme, alhoewel nog niet officieel. Het staat voor zó goed zijn dat je geen concurrentie meer hebt. Eddy Merckx is daarom genomineerd om Grootste Belg te worden. Heeft hij hier wél concurrentie?

Belangrijkste reden om hem tot de Top Tien te laten doordringen: ‘Het Merckxisme, Merckxiaans, waarschijnlijk is er geen enkele andere sportman die onze taal extra woorden heeft opgeleverd.’

“Schande!”, roept een landgenoot van Merckx. ‘Geen enkel sportman zou op de lijst mogen voorkomen. Zij zijn dan wel bekend, maar hebben geen bijdrage geleverd die van enig nut is in de maatschappij, dan ontspanning.’

En die kritiek komt niet van één persoon: ‘Hij heeft de hele (sport)wereld bedrogen maar wie maalt er nu om het dopinggebruik van de "grootse Merckx". Renners die nu op doping betrapt worden worden beschouwd als bedriegers, maar van de "grootse Merckx" wordt dit blijkbaar wel getolereerd. Dat hij op 2 juni 1969 uit de Giro werd gezet wegens dopinggebruik belet de media blijkbaar niet om hem op te hemelen.’

Genoeg reden voor discussie dus in België, zoals wij dat nog hadden tot na de verkiezing van de Grootste Nederlander. Daar bemoei ik me niet mee, want het is aan de Belgen zelf, me dunkt. Geschreeuw uit Holland is dan het laatste waarop ze wellicht zitten te wachten.

Toch is het boeiend dat een sporter in staat is geweest om zijn naam te laten uitgroeien tot een nieuw woord. Dat leek toch vooral iets voor politici, filosofen of wetenschappers. Marxisme, Darwinisme, Boeddhisme – zo iets. Het is duidelijk niet voor iedereen weggelegd. Daarom zou het volgende gesprek vreemd aandoen:

“Wat wil jij later worden als je groot bent?”

“De kern van een nieuw woord.”

Merckx is het wel gelukt, alhoewel Van Dale het negeert. Misschien maar beter ook, want als de voormalige renner niet wint op 1 december klopt het woord meteen niet meer. Op 14 november is de uitzending over Merckx op de Belgische tv.

Tip de redactie