Henk Gemser en de Elfstedentocht

Voormalig bondscoach schaatsen Henk Gemser vertelt vrijdagavond (21 januari) voor de KRO-camera's over de Elfstedentocht van 1963. Niet voor de eerste keer trouwens, want zijn hele verhaal deed hij al twee jaar geleden bij de VPRO-radio en in boekvorm. Sterker: deze week bracht uitgeverij Rubinstein zes cd's uit met verhalen over die barre tocht van 1963 - inclusief Gemser.

Twee jaar geleden, 18 januari 2003, was exact veertig jaar na die Tocht van 1963, die werd gereden op de koudste dag van de koudste winter van de vorige eeuw. Van de tienduizend toerrijders die zich hadden ingeschreven, haalden slechts 69 Leeuwarden - dus nog niet eens één procent. Reinier Paping haalde de eeuwigheid door die dag als eerste wedstrijdrijder te finishen.

Schaatshistoricus Marnix Koolhaas en ik maakten toen een radiodocumentaire over de toerrijders, waaronder Gemser. Het werd bijna zes uur in totaal, die door de VPRO werden uitgezonden. Ook verscheen het boek ´De Mannen van ´63´ en werd een speciale site over deze tocht gelanceerd. Nu moet de KRO dus niet opeens gaan doen alsof zij het verhaal van Gemser als eerste uitzenden.

De dag dat we bij Gemser zaten - ergens in oktober 2002 - om naar zijn verhaal te luisteren, vergeet ik nooit. "Ik ga jullie straks iets nieuws vertellen", zei hij opeens om er een half uur later op terug te komen. "Vlak voor het einde heb ik twee kilometer van de tocht in de auto afgelegd, omdat we bang waren van het ijs te worden gehaald." De hele dag gingen al geruchten over het staken van die tocht, omdat de omstandigheden verschrikkelijk waren. Gemser wilde hoe dan ook de eindstreep halen en niet vlak voor het einde naar huis worden gestuurd.

Die bekentenis haalde vooral in Friesland de voorpagina's met daarop een wekenlange discussie of hij zijn Elfstedenkruisje wel mocht houden. Dat mocht, waarna het debat werd afgerond. De KRO duikt vrijdagavond echter weer in de sloot om oude Elfstedenkoeien op te vissen.

Als je zelf wilt horen hoe het twee jaar geleden werd gezegd door Gemser kun je nu dus de cd kopen van De Mannen van '63. Of kijken op die site, die we toen hebben gemaakt. Want we hebben ook nog leuke foto's en oude filmpjes erbij gezet.

Elfstedentocht van 1963

Uitgeverij Rubinstein

Tip de redactie