De Paralympics beginnen over een week. Het evenement heeft een geschiedenis van ruim een halve eeuw.

Pierre de Coubertin kreeg interesse voor sport, toen hij de slechte conditie zag van de Franse jongeren, zijn landgenoten. Niet goed voor de nationale weerbaarheid en in geval van oorlog, dacht hij, en mede daardoor is de olympische beweging ontstaan. Bij de Brit Sir Ludwig Guttmann ging het precies andersom: die zag soldaten gewond terugkeren uit de Tweede Wereldoorlog, en mede daardoor is de paralympische beweging ontstaan. Met sport wilde hij die mensen weer plezier en waarde geven. Aan de ene kant van de lijn dus staat De Coubertin en aan de andere Guttmann en daar tussenin ligt de olympische beweging in al haar vormen. In 1948, echt vlak na de oorlog, waren de eerste Spelen voor gehandicapten in een rolstoel, de zogenaamde Stoke Mandeville Games. Nog niet met de olympische stikker erop trouwens, en nog niet internationaal. In 1960 werden de Paralympics in Rome wél olympisch en sindsdien heten ze de Paralympics. Er deden toen 400 sporters mee uit 23 landen.

Tot grote teleurstelling van Atlanta worden de Paralympics sinds 1988, sinds Seoul, gehouden in de stad waar ook de Olympische Spelen zijn. Oud-atlete Mieke Sterk was er in 1996 bij als waarnemer in Atlanta. "Het was schandalig. Die stad wilde de Paralympics helemaal niet, maar moest wel vanwege de regels. Alleen in de Olympische Spelen zelf was ze geïnteresseerd. Veel sporthallen waren amper toegankelijk voor gehandicapten." Dat is iets waarvoor de sporters in Athene niet bang hoeven te zijn, met al die net opgeleverde sportlocaties.

Gehandicapten

Sterker: de stad leert door die Paralympics. In Griekenland komen gehandicapten amper voor in het straatbeeld, alhoewel ze er natuurlijk zijn. Of het zijn meteen de meest gruwelijke oorlogsslachtoffers uit voormalig Joegoslavië, die bedelend in de straat liggen. Deze maand hebben Griekse politieagenten daarom handleidingen gekregen hoe ze moeten omgaan met gehandicapten. En de Acropolis is eindelijk eens algemeen toegankelijk gemaakt. Hopelijk is die mentaliteitsverandering structureel.

Dan nog even over de naam 'Paralympics'. 'Para' betekent in het Grieks letterlijk 'net naast'. Toen in 1980 deze Spelen in Arnhem waren, bezocht een tafeltennisser mijn lagere school om over zijn gehandicaptensport te praten. Ik weet echt niet meer wie hij was, maar wel dat hij vond dat het beter was om de Paralympics voortaan de 'Olympische Spelen voor Gehandicapten' te noemen. "Want wat wij doen, is niet net ernaast, maar wel degelijk olympische topsport." Ik vond het toen de moeite waard om te onthouden en dat vind ik nog steeds.