Astronomen zien sterretjes

Astronomen hebben uitgerekend dat de beroemde loop van de Griekse koerier Pheidippides in het jaar 490 voor Christus, waarop de huidige marathon is gebaseerd, op een ander moment was dan we altijd dachten. Niet in de koele herfstmaanden, maar tijdens de verzengende hitte in augustus. De koerier zou van het slagveld Marathon naar Athene zijn gerend om te vertellen dat de Perzen hadden verloren van de Grieken. Waarna hij dood op de aarde klepperde. De astronomen zweven van trots door de ontdekking en kunnen nu zichzelf bestuderen als hemellichaam. Historici als ik lachen zich slap, want Pheidippides heeft dat stuk nooit gelopen. Er is geen enkel historisch bewijs, het is een mythe. Bravo, sterrenkundigen!

De wetenschappers hebben de boeken van de Griekse historicus Herodotus, tevens tijdgenoot van Pheidippides, gebruikt om de precieze tijd te lokaliseren. Maar juist die Herodotus noemt de koerier niet, en dat zegt genoeg. Als hij het al niet doet, met andere betrouwbare bronnen, waarom dan wel een sterrenkundige?

Dan nog wat over Pheidippides: er bestaat geen twijfel over de vraag of hij heeft geleefd, omdat hij omstreeks 430 voor Christus door Herodotus werd genoemd. Maar dus nooit in verband met de loop van Marathon naar Athene.

Verder recent onderzoek naar oude teksten wijzen in de richting dat er nooit iemand van Marathon naar Athene is gerend om na zijn blijde boodschap de laatste adem uit te blazen. Er is wel een andere versie bekend waarin Pheidippides als koerier wordt genoemd en die is pas echt spectaculair. Nadat de Perzen in de buurt van havenstad Piraeus rondhingen, stuurde de stadstaat iemand naar Sparta om steun te vragen. De boodschapper keerde twee dagen later terug met het nieuws dat Sparta lekker thuisbleef, nadat hij ruim 200 kilometer had overbrugd. Daar is die veertig kilometer van Marathon naar Athene helemaal niets bij.

Eén keer per jaar wordt deze race - de Spartathlon- gelopen, dus 200 kilometer lang. Deze rit is voor de echte doorzetters met een goede historische kennis. Hij staat gepland voor september en ook vanuit Nederland gaan er deelnemers heen.

Ik maak nu wel foute grappen over domme astronomen (wat ze natuurlijk ook zijn, buiten hun vakgebied tenminste) maar het misverstand over de marathon is hardnekkig, heel hardnekkig. Zelfs de olympische organisatie beweert die onzin, maar geloof het niet! Gebruik je vrije tijd liever om naar de sterrenhemel te kijken dan je vrienden die mythe voor waar te verkopen.

Tip de redactie