Drie Nederlandse sportclubs hebben ooit Swastika geheten. Dit vreemde verhaal staat hier. Een voetbalclub had ook een hakenkruis op het shirt staan. In het Canadese ijshockey werd vroeger ook met dat beruchte symbool op de borst gespeeld – info en foto’s hier.

Voor de Tweede Wereldoorlog was de swastika een symbool zonder de zware lading van nu. Het was al veel langer bekend uit zowel India als de Viking-cultuur. Oud-redacteur Jan Gerritsen van het NRC-Handelsblad mailde mij in 2004: ‘In de Noordse Viking-cultuur staat de swastika voor Thorshamar, de hamer van Thor – de god van de donder.’

Hij vervolgt: ‘In IJsland was de (blauwe) swastika (op een witte ondergrond) het symbool van de eerste, in 1914 opgerichte en nog steeds bestaande IJslandse scheepvaartmaatschappij, Eimskip. De boeg van de schepen van Eimskip waren tot weinige jaren geleden getooid met deze swastika.’

Max Dohle noemde op zijn weblog drie ijsclubs in Canada met de naam Swastika: The Swastika's uit Windsor (Nova Scotia), The Swastika's uit de staat Alberta en The Fernie Swastika's uit British Columbia. De spelers uit Windsor waren in 1910 de eersten die het hakenkruis als symbool kozen voor hun team.

Waarom kozen ze juist dat symbool? Dohle: ‘Ik denk dat je er vier hockeysticks in kunt zien, samengesmeed tot een symbool van een hecht team. Het zijn vier gestyleerde sticks die in een denkbeeldig vierkant in een kruis liggen.’

Na wat zoekwerk vond ik uit dat er ook in Nederland minimaal drie sportclubs hebben bestaan met de naam Swastika. In Haarlem werd op 15 juli 1924 zo’n voetbalclub opgericht, in Boven-Smilde werd er met die naam gekorfbald en in een onbekende plaats was er een tennisvererniging Swastika.

Het was allemaal wél ver voor de Tweede Wereldoorlog, zodat we die clubs niet met terugwerkende kracht kunnen beschuldigen van nazi-ideeën. De korfballers verdwenen in 1935 uit het oog, de tennissers in 1938 en de voetballers hielden er in 1944 mee op. Dat is zonder uitleg wel te begrijpen, want wie had na de Bevrijding nog zin om te spelen bij een club met de naam Swastika?