Om de haka van het Nieuw-Zeelandse rugbyteam te bewonderen, zijn we helaas veroordeeld tot You Tube. De haka is trouwens niet exclusief voor rugbyers en mannen, maar ook voor American Rugby, vrouwen en zelfs peperkoek – haka-filmpjes staan hier. Ook in Nederland kenden we een merkwaardige kreet als Heja, heja, litsjumeaux, kwatta, kwatta. De mooiste is van damesatletiekclub Gita uit Haarlem: Tjikkelikke tjikkelikke tjau tjau tjau, Boengelange boengelange bau bau bau, Tjikkelikke boengalange tjie boem ba, G-I-T-A, Gita, Gita, Gita!

De rugby-haka die wij nu kennen is vooral de Ka Mate. Hierin wordt gezongen:

Ka mate! Ka mate! Ka ora! Ka ora!

Ka mate! Ka mate! Ka ora! Ka ora!

Tenei te tangata puhuru huru

Nana nei i tiki mai

Whakawhiti te ra

A upa ... ne! ka upa ... ne!

A upane kaupane whiti te ra!

Hi!!!

Ofwel:

Deze dood! Deze dood! Dit leven! Dit leven!

Deze dood! Deze dood! Dit leven! Dit leven!

Aanschouw! Daar staat een behaarde man

Die de zon bracht

En haar liet schijnen

Een voorwaartse stap! Nog een voorwaartse stap!

Een voorwaartse stap, nog een.. De zon schijnt!!

Ha!!!

Kwatta! Kwatta!

Polygoon heeft de beelden van de Nederlandse strijdkreet van de voetballers op het WK van 1934. Het is opgenomen in Arnhem, ergens op het dak van een gebouw, waar de spelers van Oranje zich laten toespreken door Karel Lotsy, KNVB-official en een soort van bondscoach. Na die toespraak zal het team in de trein stappen voor de reis naar Milaan. Aan het einde van de film heffen de aanwezigen een merkwaardige kreet aan:

Heja, heja, litsjumeaux, kwatta, kwatta!

Deze kreet is niet door de voetballers uitgevonden, maar door de Nederlandse atleten op de Olympische Spelen van 1924 in Parijs. Tijdens het WK Voetbal is deze dus al tien jaar oud! Het is een mix van Nederlandse, Zweedse en Franse woorden, maar wat het precies betekent, weet ik nu nog niet.

Tjikkelikke!

De hoofdprijs voor indrukwekkende kreten gaat niet naar Nieuw-Zeeland en niet naar de Nederlandse voetballers. De prijs is voor damesatletiekvereniging Gita uit Haarlem. Tachtig jaar geleden had die de volgende yell:

Tjikkelikke-tjikkelikke-tjau-tjau-tjau

Boengelange-boengelange-bau-bau-bau

Tjikkelikke-boengalange-tjie-boem-ba

G-I-T-A, Gita, Gita, Gita!

Tsja

Wat het betekent? Ik zou het niet weten.