Een voetbalfilm uit 1921

In 1921 won Sparta de uitwedstrijd tegen Haarlem met 1-2 (film hier). Maar liefst 2.000 Rotterdammers waren naar Haarlem gekomen om Sparta te steunen, want bij verlies zou de club degraderen. De supporters zaten in dertig vrachtauto’s, eigen auto’s en soms zelfs op de fiets. Een verbaasd Haarlem stond langs de weg om deze stoet toe te juichen. Deze wedstrijd is de oudste Nederlandse competitiewedstrijd waarvan we nog de filmbeelden hebben - hier dus..

Dit filmfragment komt uit het archief van Beeld en Geluid. Dat dit het oudste is over de Nederlandse voetbalcompetitie wil wat zeggen: wie bij Beeld en Geluid zoekt op het trefwoord voetbal vindt precies 25.231 hits! Dat Haarlem – Sparta werd gefilmd, was ook weer niet voor niets: ruim 2.000 Rotterdammers waren meegereisd en zetten zo Haarlem op zijn kop.

De wedstrijd werd gespeeld in de Westelijke Eerste Klasse en was de klapper van de week. De N.R.C. schreef op 27 februari in een voorbeschouwing ‘Deze dagen is er, waar er ook maar jonge menschen en voetballers bijeenwaren, gesproken over den grooten wedstrijd, van welken men allerwege denkt dat hij beslissend zal zijn.’ Het belang was enorm: indien Sparta zou verliezen zou degradatie onafwendbaar worden.

Het Rotterdamsch Nieuwsblad had daarom een briljant idee gehad: vanaf de Coolsingel vetrokken dertig gevulde vrachtauto’s in een stoet naar Haarlem. Meer dan 2.000 Rotterdammers – ook met eigen auto’s en soms zelfs met de fiets – zaten daarom in Haarlem op de tribunes. De N.R.C.:

‘Ongetwijfeld een aardig plan en een origineel idee, waar Sparta inderdaad mee gebaat kan zijn, omdat het altijd zeer animeerend werkt als een elftal zich omgeven weet door een publiek, hetwelk het een goed hart toedraagt.’

Van bijzondere beteekenis

Sparta kreeg door de steun genoeg moed om te winnen met 1-2 en zodoende in de race te blijven voor handhaving in de hoogste divisie. En de mensen in Haarlem hadden iets meegemaakt, waar ze nog lang over zouden praten: ‘Zelden of nooit zal in Haarlem een voetbalwedstrijd zóó de algemeene belangstelling van de Haarlemmers getrokken hebben. Uren voor het begin van den wedstrijden stonden de menschen in honderdtallen opgesteld langs den weg, waarlangs de Rotterdamsche auto’s zouden komen.’

De beelden

Wat zien wij allemaal op deze geluidsloze film? Allereerst is er een Spartaan, die op de schouders wordt genomen. Het lijkt wel alsof dit Bok de Korver is, alhoewel mij onduidelijk is waarom dit zou gebeuren. Maar goed, daarna is het de beurt aan scheidsrechter J.H. Elzinga met de toss.

Vlak voor de aftrap maken enkele spelers van Haarlem drie maal het hoezee gebaar – misschien een traditioneel begin van een wedstrijd in die tijd. Het lijkt er trouwens op dat er één camera aanwezig was, die moeilijk was te hanteren. Van de wedstrijd zien we vooral beelden vanaf dezelfde plek.

Meer! Meer! Meer!

Lieve mensen van Beeld en Geluid. In jullie archief zitten ook de opnames van die enorme tocht van Rotterdam naar Haarlem. Maar liefst 9,5 minuut lang is te zien wat voor een spektakel het was die dag. Het zullen dezelfde beelden zijn, die te zien zijn geweest in de Rotterdamse bioscopen en waarvoor uitgebreid werd geadverteerd in de plaatselijke kranten.

Willen jullie die ook op You Tube zetten? Tenslotte weten jullie nu waarover deze film gaat.

NUwerk

Tip de redactie