Sport is oorlog

We kennen het verschijnsel van geweld tijdens sport. De dood van Carlo Picornie in 1997, de ijzeren staaf bij Ajax en de rellen in De Kuip in 1974, om maar wat treurige voorbeelden te noemen. Dit weekend wordt een bizar sportbloedbad herdacht in Canada: in 1763 keken Britse soldaten naar een sportwedstrijd van de plaatselijke Indianen. Het kostte twintig mensen het leven in een oorlog, die bekend werd als de Pontiac Rebbelion. Jawel hoor: sport is echt oorlog.

De Canadese Indianen zijn uitvinder van de sport baggataway of dehuntshigwa'es, die nu wordt gezien als de voorloper van lacrosse – erg populair in vooral Canada. De oorsprong is al eeuwenoud en is volgens de Indianen gegeven door de goden. Hierover bestaat het volgende verhaal:

‘Lang geleden kenden we alleen zomer. Alle dagen was het warm en zonnig en winter en sneeuw waren onbekend. Mong, de ijsduiker, vond niets zo leuk als het spelen van baggataway, maar na het verlies van een bijzondere wedstrijd moest hij met de consequenties leven. Vanaf dat moment bracht de Noorder Wind de koude winter en Mong en zijn vrienden moesten naar het zuiden vliegen om te overwinteren. Als Mong niet zo gedreven was geweest in het spelen van baggataway zou de winter nooit gekomen zijn.’

De sport was dus niet alleen vermaak, maar ook religie. In 1763 werd het ingezet als oorlogslist.

De regels

Eerst nog over de regels van wat nu lacrosse is. Er wordt gespeeld met een stick, die eindigt in een net. Een team van zo'n twintig spelers moet met een bal het doel van de tegenstander raken. Het heeft iets weg van hockey en ijshockey, vooral als het gaat om lichamelijk contact. Het kan er erg hard aan toegaan.

Ook in de achttiende eeuw werd het veel gespeeld door de Canadese Indianen en de Britse soldaten gingen hier graag naar kijken. Zo ook op 4 juni 1763, alhoewel dit gebied in Canada – toen net ingenomen door de Britten – centrum was van een opstand van de Indianen tegen de vreemdelingen.

Tijdens een wedstrijd bij Fort Michilimackinac werd een bal door de open poort geslagen. Met opzet, want toen de indianen het fort bestormden om de bal te pakken haalden ze plots overal wapens vandaan. Die bleken eerder door hun vrouwen te zijn binnengesmokkeld. Ongeveer vijftien van de vijfendertig soldaten werden meteen vermoord, later werden er vijf doodgemarteld. Het fort werd ingenomen en bleef maar liefst een jaar in handen van de Indianen.

Vermoedelijk zullen de Britten daarna nooit meer een sportwedstrijd hebben bekeken van de Indianen…

Herdenking

Rond dat fort bestaat in 2007 nog een clubje, dat dit weekend een feest organiseert. Mensen kunnen zich verkleden en doen alsof ze in andere tijden leven, maar ook wordt stilgestaan bij het bloedbad van 1763. Dat dit bijna 250 jaar later nog steeds wordt herinnerd, geeft aan hoe groot de impact van dit drama is geweest.

Zoals hierboven reeds was opgemerkt: sport is oorlog.

Tip de redactie