We gaan van keeper Jan Jongbloed - zonder handschoenen - over naar de Zuid-Afrikaanse atleet Oscar Pistorius - zonder benen. Deze sporter met bijnaam The fastest thing on no legs wil volgend jaar meedoen aan de Olympische Spelen. Opmerkelijk, want in plaats van benen heeft hij protheses. “Geen probleem”, zegt hij. “Wel een probleem”, zegt de internationale atletiekbond. Al in 1904 won een atleet met slechts één been olympisch goud. Komt er na 104 jaar een opvolger?

Voor in het lijstje fantastische bijnamen: de Zuid-Afrikaanse atleet Oscar Pistorius staat bekend als The fastest thing on no legs. De reden is simpel: voor zijn eerste verjaardag werden beide benen geamputeerd en daarom heeft hij sindsdien protheses. Als houder van Paralympisch goud en enkele wereldrecords heeft hij een nieuwe uitdaging gevonden: meedoen aan de Olympische Spelen. Als hem dat lukt, kan hij in de voetsporen treden van George Eyser, die op de Spelen van 1904 met één been in de finale stond. Letterlijk, want zijn andere was van hout.

Het is trouwens nog lang niet zeker dat we de Zuid-Afrikaan kunnen bewonderen op de Olympische Spelen van 2008, maar het zou wat zijn! Er moet in ieder geval nog verschrikkelijk veel worden vergaderd in olympische kringen, omdat de wereldatletiekfederatie IAAF het er niet mee eens is als Pistorius zou meedoen: “De protheses beïnvloeden de zuiverheid van sport. We kunnen niet iets accepteren dat voordelen voor de gebruiker genereert. Binnenkort gaan mensen nog vliegen met een apparaat op hun rug.” Nou ja, we zien wel of hij in de voetsporen kan treden van George Eyser.

Deze Amerikaan stond in 1904 met één houten been in de finale. De gymnast won op de Olympische Spelen in St. Louis zelfs zes medailles – drie gouden, twee zilveren en één brons. Volgens de huidige standaard zou hij nooit op de Olympische Spelen zijn geweest, maar in actie zijn gekomen op de Paralympics. Maar die bestonden nog niet in de tijd van Eyser en hoefde daarom geen gevecht aan met de IAAF. (Die trouwens toen ook nog niet bestond.)

Weinig bekend

Er is amper iets bekend over de Amerikaanse sporter, behalve dat hij in 1871 werd geboren en in 1904 meedeed aan de Spelen in het Amerikaanse St. Louis. En dat hij de enige sporter in de geschiedenis is die met een houten been olympische prijzen heeft gewonnen. Maar wélk been was geamputeerd en waarom, is niet meer duidelijk, alhoewel het vermoedelijk zijn linkerbeen was. Ook zijn sterfdatum is verdwenen.

Alhoewel de Spelen van 1904 het stempel ‘olympisch’ amper verdienen, eren de Amerikanen de prestaties van Eyser nog steeds als iets onwaarschijnlijks. Dat St. Louis weinig met de olympische beweging te maken had, kwam door de organisatorische rotzooi en de afwezigheid van bijna de rest van de wereld. De medaillespiegel zegt genoeg: de Verenigde Staten won 244 prijzen, waarbij een Amerikaan 78 keer als eerste eindigde en 84 keer als tweede. Duitsland eindigde als tweede met twaalf ereplaatsen– van alles vier. Bij elkaar verschenen hier 496 sporters, tegen 1.066 in Parijs in 1900 en 2.059 in Londen in 1908.

Het gymnastiektoernooi waar Eyser sportgeschiedenis schreef, was eigenlijk het kampioenschap van de nationale atletiekbond met alleen Amerikaanse deelnemers. Omdat blijkbaar iemand in 1904 zich op tijd herinnerde dat dit samenviel met een olympisch evenement is de man met het houten been onderdeel geworden van de grotere geschiedenis. Maar daar kon Eyser niets aan doen en dus mag ruim honderd jaar later best nog eens melding worden gemaakt van zijn geweldige prestatie. Mede omdat hij in 1908 met zijn club Concordia een toernooi won in het Duitse Frankfurt. En dat was wél internationaal.

Als Eyser een eeuw later was geboren en dezelfde talenten had gehad, was hij te bewonderen geweest op de Paralympics. Maar Pistorius heeft inmiddels dus nieuwe ambities. Daarom de vraag: wanneer is iemand eindelijk gehandicapt? Welke regels zijn hiervoor opgesteld? Door deze zaak zit het er dik in dat we er komend jaar achter gaan komen.