Stel dat door oorlog aan alles tekort is. Voor wat voor iets bijzonders zou je dan je laatste eten inruilen? In 1944, vlak voor de Hongerwinter, ruilden mensen hun laatste voedsel in voor kaartjes voor de voetbalwedstrijd Volewijckers – Heerenveen! Het staat in een verhaal over voetbal in het laatste oorlogsjaar. In Heerenveen werden toen Amsterdamse jeugdvoetballertjes van onder andere Ajax opgevangen om aan te sterken, én om tegen te voetballen: een unieke vorm van sportieve hulp van de Friezen. ‘Jullie hebt iets gedaan, waarvoor wij jullie ten hoogste dankbaar zijn.’

De laatste winter van de Tweede Wereldoorlog is berucht geworden als Hongerwinter. In het westen van het land heerste extreme armoede en honger en vielen de mensen dood op straat neer. Die verschrikkelijke berichten waren ook in Heerenveen aangekomen en de plaatselijke voetbalclub besloot iets te doen.

De vier Amsterdamse voetbalclubs Ajax, De Volewijckers, DWS en Blauw Wit kregen een uitnodiging uit Friesland om zo’n vijftien jonge spelers te selecteren, die voor onbepaalde tijd naar het noorden mochten komen. Om aan te sterken, om uit de ellende te zijn, maar ook om te voetballen tegen de jeugdteams van Heerenveen. Door de complete oorlog was er namelijk geen competitie meer mogelijk.

Het DWS-bestuur schreef vol lof over het aanbod om van elke club vijftien jongens op te vangen: ‘Beste mensen uit Heerenveen, jullie hebt prachtig werk gedaan. Niet medelijdend hoofdschuddend 'gekletst' over die arme Amsterdammertjes, maar jullie hebt iets gedaan, waarvoor wij jullie ten hoogste dankbaar zijn.’

Reconstructie

Een tijd geleden reisde ik door Amsterdam en Friesland om mensen te zoeken, die als jongen de Hongerwinter in Heerenveen hebben doorgebracht. Inmiddels zijn ze zo’n 75 jaar oud, maar hebben nog steeds goede herinneringen aan die tijd. Sommigen hebben zelfs tot op de dag van vandaag nog contact met hun voormalige pleegfamilie!

Die complete reconstructie staat hier.