RIJSWIJK - Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina wordt op 30 april 1909 geboren in Den Haag. Ze is het enige kind van koningin Wilhelmina en prins Hendrik en zet daarmee de lijn van het Oranjehuis voort.

Na privé-onderwijs volgt een korte studie aan de universiteit in Leiden, waarna ze een eredoctoraat in de letteren en de wijsbegeerte ontvangt. Daarna krijgt ze zitting in de Raad van State en wordt ze, in de crisisjaren, actief op sociaal terrein. Ze zal haar hart verpanden aan maatschappelijk werk.

Prinses Juliana trouwt in 1937 met de veel wereldser prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld, met wie ze zich op paleis Soestdijk vestigt. In 1938 wordt de eerste dochter geboren, Beatrix. Het prinsesje zal nog drie zusjes krijgen: Irene, Margriet en Christina.

Tijdens de inval van het Duitse leger in 1940 wijkt de koninklijke familie uit naar Londen. Juliana reist met Beatrix en Irene door naar Canada, waar Margriet wordt geboren. Bernhard blijft bij koningin Wilhelmina in de Britse hoofdstad. Pas in 1945 wordt de hele familie definitief herenigd.

Ingehuldigd

Juliana wordt op 6 september 1948, twee dagen na het aftreden van koningin Wilhelmina, ingehuldigd als koningin der Nederlanden. "Wie ben ik, dat ik dit doen mag", zijn haar bekende woorden in de Amsterdamse Nieuwe Kerk. Haar eerste grote daad, ruim een jaar later, is de overdracht van Nederlands-Indië aan de machthebbers van de nieuwe republiek Indonesië, iets waar ze van harte achter staat.

Door haar eenvoud en menselijkheid draagt Juliana enorm bij aan de populariteit van de monarchie. Politici krijgen echter met een standvastige dame te maken en achter de schermen is de koningin religieus met een hang naar het mystieke. Die religieuze overtuiging leidt er ook toe dat ze zich niet in de doodstraf voor een aantal oorlogsmisdadigers kan vinden, zoals de zogenoemde Vier van Breda.

Zorgen heeft Juliana om haar jongste dochter, de in 1947 geboren Christina, aanvankelijk Marijke genoemd. Het kind heeft ernstige oogklachten en Bernhard haalt er de gebedsgenezeres Greet Hofmans bij. Die krijgt nogal wat invloed op de koningin, wat leidt tot problemen tussen Juliana en Bernhard. De premier en een commissie van wijze mannen moeten er aan te pas komen om de zaken op orde te krijgen. Wanneer het koninlijk paar in 1962 met veel luister het zilveren huwelijk viert, wordt de affaire officieel als afgesloten beschouwd.

Trouwen

Juliana ziet haar dochters allen trouwen. Het huwelijk van kroonprinses Beatrix met de Duitser Claus van Amsberg (1966) zorgt voor veel opschudding. Ook de verbintenis van Irene met de carlistenleider en Spaanse troonpretendent Karel Hugo van Bourbon van Parma (1964) is aanleiding tot commotie. De prinses blijkt in het geheim katholiek geworden en trouwt zonder toestemming van het parlement. De verbintenis loopt uit op een scheiding, net als het huwelijk (1975) van Christina met de van oorsprong Cubaanse Jorge Guillermo.

Het midden van de jaren zeventig is soms stormachtig voor Juliana. Suriname wordt onafhankelijk en prins Bernhard blijkt 'gevoelig voor gunsten' en raakt verzeild in de Lockheed-affaire. De vorstin wil aftreden als haar man al te zwaar wordt aangepakt, al wil ze het Beatrix niet aandoen dat die naar aanleiding van zo'n zaak de troon moet bestijgen. Premier Den Uyl strijkt de ergste plooien glad.

'Haar krachten afnemen'

In 1980 maakt Juliana bekend dat 'haar krachten afnemen'. Het wordt tijd plaats te maken voor Beatrix, die op 30 april wordt ingehuldigd. De geboortedag van haar moeder wordt door Beatrix aangehouden als Koninginnedag.

Juliana beleeft een rustige oude dag, op 16 april 1998 onderbroken door een val waardoor ze een heup breekt. Ze herstelt snel, maar kampt na de operatie wel met 'acute verwarring'. Het huwelijk van kleinzoon prins Maurits en zijn Marilène van den Broek, eind mei van dat jaar, woont ze echter in ogenschijnlijk goede conditie bij. Wel veroorzaakt ze enige commotie door als protestantse ter communie te gaan, net als prinses Margriet en prins Bernhard.

Het zou haar laatste openbare optreden zijn. Op 23 februari 1999 maakt ze bekend dat naar buiten treden haar te zwaar is geworden. Eind juni 2001 vertelt prins Bernhard dat ze haar geheugen praktisch volledig kwijt is.