De meeste Nederlandse gemeenten hebben geen centraal meldpunt voor vuurwerkoverlast. Ook hebben veel gemeenten geen zicht op het totale aantal vuurwerkklachten. Dat blijkt uit een rondgang van NU.nl onder 169 gemeenten.

Hierin zijn ook de vijftien grootste Nederlandse gemeenten meegenomen, zoals Amsterdam en Utrecht. De gemeenten is onder andere gevraagd naar het totale aantal vuurwerkklachten van de afgelopen twee jaar, en de handhaving van mogelijke vuurwerkoverlast. 

Uit de rondgang blijkt dat – hoewel je als burger meestal zowel bij de gemeente als de politie terecht kan om een klacht in te dienen over vuurwerkoverlast - een centraal meldpunt ontbreekt in 152 van de 169 onderzochte gemeenten, waaronder ook in grote steden als Amsterdam en Den Haag.

Onder andere de gemeenten Huizen, Zaltbommel en Uden bieden wel een centraal meldpunt aan voor vuurwerkoverlast, in de vorm van een speciaal telefoonnummer of een daarvoor ingestelde webpagina.

Verder blijkt dat vuurwerkklachten - die binnenkomen via meerdere kanalen zoals de politie en de gemeente - in de meeste gemeenten niet worden samengevoegd. Dit heeft tot gevolg dat slechts 15 van de 169 gemeenten daadwerkelijk een totaaloverzicht heeft van alle vuurwerkklachten, waaronder Tilburg, Rotterdam en Utrecht.

"Er wordt niet specifiek voor dit onderwerp geregistreerd", aldus een woordvoerder van de gemeente Zuidhorn, en de gemeente Enschede gaf aan dat het totale aantal vuurwerkklachten "niet in beeld" is.

Vuurwerk in de meeste gemeenten niet op de agenda

Meer inzicht in het totale aantal vuurwerkklachten per gemeente lijkt in de nabije toekomst bovendien niet aannemelijk. Zo gaven slechts 29 van de 169 gemeenten aan dat het thema 'vuurwerk' op de agenda staat, waaronder de vier grote steden en gemeenten als Lelystad, Gouda en Apeldoorn.

Wat het inzicht in de totale vuurwerkklachten in een gemeente ook bemoeilijkt is dat dergelijke klachten bij de politie niet worden behandeld als "vuurwerkoverlast", maar als "geluidsoverlast", zo zegt een woordvoerder van de Korpsleiding. Dit is volgens haar bij alle korpsen hetzelfde, en gaat volgens haar "niet op korte termijn veranderen".

Veertig gemeenten kiezen voor vrijwillige vuurwerkvrije zone

Uit de inventarisatie van NU.nl blijkt dat een minderheid van de onderzochte Nederlandse gemeenten (40 van de 169) dit jaar vrijwillig een vuurwerkvrije zone aanwijst, waaronder de vier grootste steden en gemeenten als Zoetermeer, Nijmegen en Tilburg.

Het aanwijzen van een dergelijke zone staat gemeenten vrij om vuurwerkoverlast bij bijvoorbeeld ziekenhuizen of kinderboerderijen te voorkomen.

Vanaf 2019 kunnen gemeenten ook kiezen voor een algeheel vuurwerkverbod in de gemeente. Volgens de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus, kunnen gemeenten "zelf het beste bepalen of de overlast rond oud en nieuw zo groot is dat een verbod verstandig is", zo zei hij in november. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) pleitte eerder voor een landelijk verbod op knalvuurwerk en siervuurpijlen voor consumenten.

De woordvoerder van de burgemeester van Den Haag, Pauline Krikke, gelooft echter niet in een lokaal verbod op knalvuurwerk en siervuurpijlen, zo zegt zij tegen NU.nl. "In gemeenten zonder verbod heeft de politie dan een onmogelijke handhavingsopgave. Burgemeesters die vuurwerk in hun gemeente verbieden, zadelen collega’s dan dus met extra overlast op."

Burgemeester Ahmed Aboutaleb van de gemeente Rotterdam lijkt daarentegen wel wat te zien in de geboden optie van Grapperhaus, en streeft naar een compleet vuurwerkverbod in Rotterdam per 2020, zo zei hij in oktober. 

Tegelijkertijd blijkt uit de inventarisatie van NU.nl dat de meeste gemeenten die kiezen voor een vuurwerkvrije zone, hier geen gemeentelijk georganiseerde vuurwerkshow tegenover stellen. Alleen Amsterdam, Den Haag, Zoetermeer en Nunspeet bieden een dergelijke show aan als compensatie.

Jaarwisseling gevaarlijkste moment van het jaar

Niet alleen de OVV, maar ook veel artsen en specialisten pleiten al lange tijd voor een verbod op het afsteken van particulier vuurwerk tijdens oud en nieuw. 

Honderden mensen moeten ieder jaar met ernstige verwondingen naar de spoedeisende hulp, onder meer met beschadigde ogen. Afgelopen keer belandden 434 vuurwerkslachtoffers op de spoedeisende hulp. 

Elk jaar valt er gemiddeld één dode en worden er zo'n elfduizend incidenten geregistreerd, waaronder ongeveer zeventig gericht tegen agenten en andere hulpverleners. Daarbovenop is er ieder jaar ook nog voor miljoenen euro's aan schade.

Oproep

  • Heb jij weleens vuurwerkoverlast gemeld? Zo ja, deel jouw ervaringen hieronder in de NUjij-reacties.