Het Nederlands elftal is op het EK de grote afwezige, maar acht keer olympisch goud in Rio de Janeiro zorgt alsnog voor een oranje sportzomer. 2016 is bovendien het jaar waarin Max Verstappen geschiedenis schrijft en Kiki Bertens en Steven Kruijswijk dicht bij een historische eindzege komen.

Tussen alle nieuwe sporthelden die opstaan is 2016 ook het jaar waarin de allergrootste van Nederland ons ontvalt: Johan Cruijff. Het was bekend dat de drievoudig Europees voetballer van het jaar leed aan longkanker, maar zijn overlijden op 24 maart komt hard aan. Nederland rouwt en overal ter wereld wordt Cruijff, die 68 jaar geworden is, herdacht en geroemd. Met bokser Mohammed Ali (74) is hij wereldwijd de grootste sportlegende die dit jaar overlijdt.

Drie weken voor zijn dood is Max Verstappen een van de laatste Nederlanders die met Cruijff op de foto gaat. De oud-speler van FC Barcelona is op het circuit van Catalonië voor een bezoek aan de jonge Formule 1-coureur, over wie in 2016 steeds vaker wordt gezegd dat hij als sportman misschien net zo groot kan worden als Cruijff.

Verstappen is zelf wereldnieuws als hij op 15 mei als eerste Nederlander én als jongste coureur ooit (18 jaar en 228 dagen) een Grand Prix wint. In zijn Red Bull profiteert hij tijdens de race in Spanje van het vroege uitvallen van Mercedes-coureurs Nico Rosberg en Lewis Hamilton en houdt hij de concurrentie achter zich. Het gebeurt op het circuit in Catalonië, de plek waar hij tweeënhalve maand eerder Cruijff had ontmoet.

In de rest van het jaar blijft Verstappen imponeren, al wint hij geen Grand Prix meer. Mede door een spectaculaire inhaalrace in Brazilië – hij rijdt in de regen van de zestiende naar de derde plaats – eindigt hij als vijfde in de WK-stand. De strijd om de wereldtitel is zoals verwacht een onderonsje tussen Rosberg en Hamilton. De Duitser wint en kondigt enkele dagen later zijn afscheid aan.

Kruijswijk

Naast Verstappen zijn er twee Nederlandse sporters die in het voorjaar voor een hype zorgen. Op Roland Garros stunt Kiki Bertens in de eerste ronde tegen Angelique Kerber, de beste tennisster van het jaar, en dat is het begin van een spectaculaire opmars en mogelijk de eerste Nederlandse eindzege ooit op Roland Garros. Helaas verliest Bertens in de halve finale van Serena Williams.

Steven Kruijswijk komt nóg dichter bij een historische overwinning. De renner van Lotto-Jumbo is sterker dan ooit in de Giro d'Italia, waar hij in de laatste week verrassend alle favorieten op achterstand rijdt en zo de eerste Nederlander ooit lijkt te gaan worden die de Italiaanse rittenkoers wint.

In de voorlaatste bergetappe slaat het noodlot echter toe. Kruijswijk houdt de bocht niet in de afdaling, vliegt over de kop en komt hard in de sneeuw terecht. Vincenzo Nibali pakt de roze trui, terwijl de gehavende Kruijswijk niet eens meer het podium haalt.

De excellerende Kruijswijk staat niet op zich. Nederland kent in 2016 een uitstekend wielerjaar, mede dankzij Bauke Mollema (Clasica San Sebastian) en Wout Poels (Luik-Bastenaken-Luik) die ons land aan fraaie klassiekerzeges helpen.

Tijdens de Tour de France is Poels de meesterknecht van winnaar Chris Froome. De Brit van Sky controleert, al is hij de regie een keer kwijt. Legendarisch is het beeld van Froome die in paniek de Mont Ventoux op rent omdat zijn fiets stuk is. De jury is mild, waardoor hij geen tijd verliest. Een van de concurrenten die Froome aftroeft is Nairo Quintana, die derde wordt. Twee maanden later neemt de Colombiaan revanche door de Vuelta a España te winnen.

De meest in het oog springende Nederlander tijdens de Vuelta is Robert Gesink met een ritzege in de bergen, maar tijdens de Tour draait het voor ons land vooral om Tom Dumoulin. Nadat hij in Apeldoorn al een tijdrit in de Giro wint, herhaalt hij dat kunstje in Frankrijk. Dumoulin wint ook de koninginnenrit, maar door een val in de laatste week verlaat hij de Tour in tranen. Zijn pols is gebroken en gevreesd wordt dat Dumoulin de Olympische Spelen in Rio de Janeiro moet missen.

Het sportjaar 2016 in beeld

De voetbalwereld rouwt in maart om het overlijden van Johan Cruijff. © ANP
Steven Kruijswijk imponeert in de Giro, maar door een val grijpt hij naast de eindzege. © ANP
Chris Froome is in de Tour even de regie als hij op de Mont Ventoux te voet verder gaat. © AFP
Kiki Bertens verrast vriend en vijand op Roland Garros, waar ze de halve finale haalt. © ANP
Ajax komt niet verder dan 1-1 bij De Graafschap en verspeelt de landstitel. © ANP
PSV profiteert en is landskampioen. © ANP
Feyenoord wint de KNVB-beker door in de finale FC Utrecht met 2-1 te verslaan. © ANP
Max Verstappen wint in mei de Grand Prix van Spanje. © ANP
Real Madrid wint in mei de Champions League. © ANP
Portugal is de verrassende winnaar van het EK. © ANP
Churandy Martina wint op de EK atletiek in Amsterdam goud op de 100 meter. © ANP
De Nederlandse ploeg komt met negentien medailles terug van de Spelen in Rio de Janeiro. © ANP
Anna van der Breggen pakt in Rio olympisch goud in de wegwedstrijd. © AFP
Dafne Schippers moet in Rio genoegen nemen met zilver en is zeer teleurgesteld. © ANP
Wevers is de eerste Nederlandse turnster die een individuele medaille op de Spelen weet te winnen. © ANP
Usain Bolt wint net als in 2008 en 2012 drie keer olympisch goud. © Getty
De koninklijke familie is in Rio aanwezig en juicht bij een Nederlandse medaille. © ANP
Annemiek van Vleuten komt gehavend terug uit Rio, maar gezien de ernst van haar val valt de schade mee. © ANP
© ANP
Feyenoord kent een sterke eerste seizoenshelft en eindigt 2016 als winterkampioen. © ANP
2016: Max Verstappen © ProShots

Schippers

De Spelen zijn in augustus het absolute hoogtepunt van het sportjaar en dat had het ook voor Dumoulin moeten zijn. Ondanks de pijnlijke pols gaat hij van start in de tijdrit, maar in plaats van goud wordt het zilver.

Ook Dafne Schippers moet in Brazilië tot haar eigen onvrede genoegen nemen met zilver op de 200 meter en op de 100 meter heeft ze met de vijfde plaats slechts een bijrol. Vooral haar tweede plaats op de 200 meter doet pijn, omdat de Utrechtse als regerend wereldkampioene voorbestemd leek om de Nederlandse koningin van Rio te worden. Met zilver tekent Schippers echter ook voor een bijzonder moment. Het is de eerste Nederlandse atletiekmedaille op de Spelen in 24 jaar.

In de paardensport en het langebaanzwemmen stelt Nederland wel echt teleur in Rio. Tegen de traditie in wordt in die takken van sport geen enkele medaille gepakt. Ranomi Kromowidjojo, de zwemkoningin van vier jaar eerder, wordt vijfde (100 meter vrij) en zesde (50 meter vrij). Ook bij judo (brons voor Anicka van Emden) en hockey (zilver voor de vrouwen) is de oogst niet zoals verwacht.

Het zijn vooral de kleinere sporten die Nederland toch nog aan een respectabel aantal van negentien medailles helpen (acht keer goud, zeven keer zilver en vier keer brons), eentje minder dan in 2012 in Londen. In het openwaterzwemmen is er goud voor Ferry Weertman en Sharon van Rouwendaal en ook óp het water excelleert Nederland. Zeilster Marit Bouwmeester, windsurfer Dorian van Rijsselberghe en het oppermachtige roeiduo Maaike Head en Ilse Paulis veroveren een olympische titel.

Baanwielrenster Ellis Ligtlee verrast met goud op de keirin en Alexander Brouwer en Robert Meeuwsen bezorgen Nederland de eerste olympische beachvolleybalmedaille (brons) ooit. Nouchka Fontijn (zilver) zorgt voor een primeur bij het vrouwenboksen.

Rio 2016 in beeld

Coach en vriend Abdul Fkiri feliciteert Nouchka Fontijn met haar zilveren medaille na de boksfinale in de categorie tot 75 kilogram. © ANP
Neymar krijgt een kroon op zijn hoofd gezet nadat Brazilië de finale van het olympisch voetbaltoernooi wint van Duitsland. © AFP
Start van de triatlon bij de vrouwen, een deelneemster komt ten val op het strand.
De volleybalsters balen na de nederlaag in de strijd om brons tegen de Verenigde Staten. © ANP
Kogelslingeraar Dilshod Nazarov bezorgde Tadzjikistan de eerste gouden medaille ooit op de Olympische Spelen. © ANP
© AFP
Titelverdediger Amerika wist zich niet te kwalificeren voor de finale van de 4x100 meter estafette, omdat de wissel tussen Allyson Felix en English Gardner volledig de mist in ging. © ANP
Dafne Schippers is de enige genomineerde zonder olympisch goud. De atlete werd tweede op de 200 meter. © AFP
Pieter Braun in actie bij het verspringen, het tweede onderdeel van de tienkamp. © ANP
Epke Zonderland valt van de rekstok en is kansloos voor titelprolongatie in Rio. © ProShots
Bouwmeester werd zevende. Dat was mede door de race van haar concurrenten genoeg om goud te pakken. © Getty Images
Ferry Weertman met zijn gouden medaille © ANP
De Nederlandse handbalsters hebben dinsdag op overtuigende wijze de halve finale bereikt van de Olympische Spelen. © ANP
Blijdschap bij de volleybalsters na het bereiken van de halve finale van de Olympische Spelen © ANP
De opmerkelijke finishfoto van de 400 meter voor vrouwen in het atletiektoernooi. © ANP
Sharon van Rouwendaal heeft bij de Olympische Spelen in Rio de Janeiro goud veroverd bij de 10 kilometer openwaterzwemmen. © ProShots
Dorian van Rijsselberghe © ANP
De medalrace werd vanaf een jacht gevolgd door koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun drie dochters. © ANP
De uitgejouwde Ierse badmintonner Scott Evans juicht nadat hij de Braziliaanse publieksfavoriet Ygor Oliveira heeft verslagen. © Getty Images
Ook koning Willem-Alexander en Maxima zaten op de tribune bij Kromowidjojo's finale. © ANP
Dafne Schippers werd vijfde op de 100 meter sprint. © ANP
Titelverdedigster Kromowidjojo werd slechts zesde op de 50 meter vrije slag. © ANP
De mannen acht pakte brons bij het roeien. © ANP
Vlak daarvoor gingen enkele rensters onderuit. © ProShots
Anna van der Breggen komt aan op Schiphol. Ze won vorige week goud bij de wegwedstrijd en brons bij de tijdrit. © ANP
Michael Phelps, Chad le Clos en László Cseh vieren met z'n drieën hun zilveren plak op de 100 meter vlinderslag. © ANP
Müllenberg: "Meedoen aan de Olympische Spelen was mijn eerste doel en dat heb ik bereikt. De laatste acht heb ik hier echter niet gehaald en dat is zonde." © ANP
De Nederlandse vrouwen dubbelvier heeft de eerste Nederlandse roeimedaille veroverd bij Olympische Spelen in Rio de Janeiro: zilver. © ANP
De Nederlandse vrouwen dubbelvier heeft de eerste Nederlandse roeimedaille veroverd bij Olympische Spelen in Rio de Janeiro: zilver. © ANP
Tom Dumoulin ging voor goud, maar is bij de huldiging in het Holland Heineken House ook trots op zijn zilveren plak © ANP
Judoka Noël van 't End was ontroostbaar na zijn uitschakeling op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. © ANP
Anna van der Breggen ging los tijdens de huldiging in het Holland Heineken House. © ANP
Tom Dumoulin gaat van start tijdens de olympische tijdrit. © ANP
Topfavoriete Kim Polling verloor al haar eerste partij in de categorie tot 70 kilogram. © ANP
Anicka van Emden werd gehuldigd in het Holland Heineken House. © ANP
Sebastiaan Verschuren slaagde er niet in zich te plaatsen voor de finale op de 100 meter vrije slag. © ANP
Judoka Anicka van Emden heeft haar bronzen plak opgehaald in de categorie tot 63 kilogram. © ANP
Usain Bolt danste de samba bij zijn persconferentie. © ANP
Dafne Schippers bij een persmoment in het atletendorp. © ProShots
Een balende Femke Heemskerk na haar vijftiende tijd in de series van de 200 meter vrije slag. © ANP
Anna van der Breggen veroverde op de wegwedstrijd bij de vrouwen het eerste goud voor Nederland. © ProShots
Geen bikini, maar kleding die het hele lichaam bedekt voor de beachvolleybalsters van Egypte, zoals hier de Doaa Elghobashy die ene bal van de Duitse Laura Ludwig probeert te blokken. © AFP
Sarah Sjöström pakte in een wereldrecord haar eerste olympische titel ooit op de 100 meter vlinderslag. © ANP
De Chinees Long Qingquan pakte bij het gewichtheffen goud met een wereldrecord. © ANP
De Egyptische Doaa Elghobashy bij het beachvolleybal. © ANP
De estafettevrouwen slaagden er niet in om een medaille te veroveren op de 4x100 meter vrij. Ze werden vierde. © ANP
Zaterdagavond (lokale tijd) gaan de koning en premier Mark Rutte terug naar Nederland.
De Nederlandse formatie voorafgaand aan de wedstrijd. © ANP
Yuri van Gelder scoort 15,333 in de kwalificatie op de ringen. © ANP
Epke Zonderland met Bart Deurloo bij de kwalificaties op het onderdeel rekstok. © ANP
Jeroen Dubbeldam leidt de Nederlandse equipe tijdens de openingsceremonie in het Maracana-stadion. © ANP
Fiji-doelman Simone Tamanisau wordt gepasseerd uit een strafschop in de wedstrijd tegen Zuid-Korea op de Spelen. © ProShots
Maurits Hendriks opende het Holland Heineken House en maakte de vlagdrager bekend. © ANP
Vuurwerk bij de repetitie van de openingsceremonie in het Maracanastadion. © AFP
Epke Zonderland trainde woensdag in de Olympic Arena in Rio. © ANP
Kanoërs trainen op de olympische baan. © ProShots
Bewaking bij het gebouw waar de Russische sporters verblijven. © AFP
Aan knuffels van de mascotte geen gebrek in de fanshop in Rio de Janeiro. © AFP
De Amerikaanse basketbalploegen arriveren met he cruiseship Silver Cloud in de haven van Rio de Janeiro. © AFP
De Future Arena in Rio de Janeiro, hier moet het gebeuren voor de Nederlandse handbalploeg. © AFP
Het Braziliaanse leger zet grof geschut in om de veiligheid te waarborgen. © AFP
Feestelijke intocht van de delegatie van Kameroen in Rio de Janeiro. © AFP
Rafael Nadal toont zijn kunsten met een tennisbal. © AFP

Van Gelder

Turnster Sanne Wevers maakt met haar gouden balkoefening de val van Epke Zonderland meer dan goed. Haar sensationele prestatie verdrijft bovendien het chagrijn binnen de Nederlandse turnploeg, nadat Yuri van Gelder zorgt voor dé rel van de Spelen. De ringenspecialist viert het bereiken van de finale met alcohol en keert tegen alle afspraken in veel te laat terug in het olympisch dorp. Chef de mission Maurits Hendriks voelt zich genoodzaakt de wereldkampioen van 2005 naar huis te sturen en dat levert hem een stortvloed aan kritiek op.

Hendriks maakt zich ook al niet populair omdat hij olympiërs die geen medaille hebben gepakt verplicht halverwege de Spelen terug naar Nederland te reizen. De term 'losersvlucht' is geboren.

Ook veelbesproken is het goud in de wielerwedstrijd voor Anna van der Breggen, al gaat het vooral om de zware valpartij van haar ploeggenoot Annemiek van Vleuten. De Utrechtse lijkt op weg naar goud, tot ze in afdaling over de kop slaat en roerloos blijft liggen. Er wordt even gevreesd voor het leven van Van Vleuten, maar met een hersenschudding en wat scheurtjes in de wervelkolom valt de schade gelukkig mee.

Vanuit internationaal perspectief kan Rio gekenmerkt worden als het toernooi waarop twee van de grootste sportmannen ooit op glorieuze wijze afscheid nemen van de Spelen. Usain Bolt sprint voor de derde keer op rij naar drie keer goud en zwemlegende Michael Phelps vult zijn ongekende prijzenkast verder aan. Met een totaal van achttien keer olympisch goud was hij al recordhouder en daar komen in Rio nog eens vijf titels bij.

Kramer

Een maand na de Spelen boekt ons land nog veel meer succes op de Paralympische Spelen in Rio. De Nederlandse equipe gaat naar huis met het duizelingwekkende aantal van 62 medailles: zeventien keer goud, negentien keer zilver en 26 keer brons.

De grote afwezige bij de Paralympics is Rusland, nadat dat land bij atletiek ook al geweerd was van de Spelen. Het is het gevolg van alle dopingschandalen binnen de Russische sport. Twee rapporten van het antidopingagentschap WADA berichten over grootschalig door de staat gestuurd dopinggebruik en tennisster Maria Sharapova is een van de vele Russische sporters die betrapt wordt op het gebruik van meldonium, een middel tegen hartproblemen dat sinds 1 januari 2016 op de zwarte lijst staat. Het komt de vijfvoudig Grand Slam-winnares op een schorsing voor vijftien maanden te staan.

Ook de Russische schaatsers komen door de dopingonthullingen onder een vergrootglas te liggen. Pavel Kulizhnikov troeft in februari op het WK sprint in Seoul Kjeld Nuis (zilver) en Kai Verbij (brons) af, waarna hij betrapt wordt op meldonium. Een schorsing blijft in zijn geval echter uit. Bij de vrouwen gaat de titel op de sprint naar de Amerikaanse Brittany Bowe.

De Tsjechische Martina Sablikova is de allroundkampioene van 2016 met goud op het EK én het WK. Bij de mannen gaan beide allroundtitels zoals zo vaak de laatste jaren naar Sven Kramer. Verder keert Jorien ter Mors op fraaie wijze terug als langebaanschaatsster. Na een jaar afwezigheid pakt ze bij de WK afstanden in Kolomna goud op de 1000 en de 1500 meter.

Ook in andere sporten is er Nederlands succes op EK's en WK's. Kort voor de Spelen snellen Schippers en Churandy Martina in het Olympisch Stadion in Amsterdam naar de Europese titel op de 100 meter. Schippers pakt ook nog goud met de estafetteploeg en Anouk Vetter is verrassend de sterkste op de zevenkamp.

Bij de EK zwemmen in mei in Londen is er individueel goud voor Kromowidjojo (50 meter vrij) en Sebastiaan Verschuren (200 meter vrij). In december neemt Kromowidjojo op de WK kortebaan in het Canadese Windsor met goud op de 50 meter vrij nog een heel klein beetje revanche voor haar mislukte Spelen. Ook motorcrosser Jeffrey Herlings, veldrijdster Thalita de Jong en dammer Roel Boomstra mogen zich in 2016 wereldkampioen noemen, terwijl darter Michael van Gerwen juist alles wint behalve het WK.

Rico Verhoeven verovert geen titel tegen Badr Hari, maar bij het 'kickboksgevecht van de eeuw' staat wel veel prestige op het spel. De 27-jarige Brabander wordt uitgeroepen tot winnaar, al eindigt het duel met een anticlimax omdat de vijf jaar oudere Hari in de tweede ronde geblesseerd moet opgeven.

Ronaldo

Bij de teamsporten steken er twee nationale ploegen bovenuit. De honkballers doen bij het EK in Hoofddorp wat er van ze verwacht wordt door de titel te pakken. Voor de handbalsters is Europees goud net te hoog gegrepen, maar Oranje laat in 2016 wel zien dat het definitief aansluiting heeft gevonden bij de wereldtop. Na de vierde plaats in Rio komt Nederland eind 2016 op het EK in Zweden tot de finale, waarin Noorwegen met slechts een doelpunt verschil te sterk is.

Uiteraard is het belangrijkste EK van 2016 het EK voetbal in Frankrijk, maar daar schittert Oranje na 32 jaar door afwezigheid. België is er wel bij, maar de 'gouden lichting' van onze zuiderburen stelt teleur. Na een 3-1 nederlaag in de kwartfinale tegen het op papier zwakkere Wales is de Belgische EK-droom voorbij.

Mede door de uitbreiding van zestien naar 24 landen is Wales niet het enige 'kleintje' dat ver komt. Hongarije, Ierland en zelfs Noord-Ierland halen de knock-outfase, maar de absolute verrassing is IJsland. Oud-Eredivisiespitsen Kolbeinn Sigthorsson en Alfred Finnbogason en zelfs voormalig NEC-doelman Hannes Halldorsson brengen het land met slechts 330.000 inwoners in extase door Engeland uit te schakelen. In de kwartfinales wordt de IJslandse opmars pas een halt toegeroepen door Frankrijk.

Frankrijk is ook de favoriet voor de titel, zeker als dankzij uitblinker Antoine Griezmann wereldkampioen Duitsland wordt verslagen in de halve eindstrijd. Alleen Portugal moet nog even verslagen worden in de finale in Parijs, maar dat lukt niet. Door een goal van Eder in de verlenging veroveren de Portugezen hun eerste EK-titel ooit.

Hoewel Cristiano Ronaldo het grootste deel van de eindstrijd in Parijs geblesseerd toekijkt, is de Portugees wel dé speler van 2016. In mei wint hij ook al de Champions League door met Real Madrid stadgenoot Atletico vanaf de strafschopstip te verslaan. Het is dan ook geen verrassing dat Ronaldo in december voor de derde keer in zijn loopbaan de Gouden Bal in ontvangst mag nemen.

EK 2016 in beeld

Portugal is de verrassende winnaar van het EK. © ANP
Antoine Griezmann leidde Frankrijk met twee treffers naar de EK-finale. © ProShots
Ploeggenoten Cristiano Ronaldo en Gareth Bale na Portugal-Wales. © ProShots
Voorafgaand aan Frankrijk-IJsland vroeg een IJslandse fan zijn vriendin ten huwelijk. © ProShots
Wales is halvefinalist op het EK. © ProShots
Hal Robson-Kanu zorgde op fraaie wijze voor de 2-1 namens Wales tegen België. © ProShots
Belgische fans maken zich vrijdag in Lille op voor de wedstrijd tegen Wales. © ProShots
Lorenzo Insigne woensdag bij de persconferentie van de Italiaanse ploeg. © Pro
IJsland was te sterk voor Engeland op het EK. © ProShots
Treurnis bij de Engelsen. © ProShots
Spanje moest in de beginfase tegen Italië alle zeilen bijzetten. © ANP
Engelse fans op het strand in Nice in afwachting van de achtste finale tegen IJsland maandagavond. © ProShots
Cristiano Ronaldo op de training van Portugal. © ProShots
Gareth Bale vierde na de overwinning op Noord-Ierland feest met zijn dochtertje. © ANP
Deceptie bij de Noord-Ieren, die door een eigen doelpunt verliezen van Wales. © Pro Shots
Polen viert feest na het bereiken van de kwartfinale. © Pro Shots
Xherdan Shaqiri scoorde met een magistrale omhaal tegen Polen. © ProShots
Het Spaanse team vermaakt zich tijdens een training in aanloop naar de achtste finale tegen Spanje. © ANP
Italië bereidt zich voor op het duel met Spanje in de achtste finales. © ProShots
Kroatische fans vieren de overwinning op Spanje. © ProShots
Zlatan Ibrahimovic speelde tegen België de laatste interland uit zijn carrière. © ProShots
België viert het bereiken van de achtste finales. © ProShots
Een jonge Ierse fan op de tribune bij Italië-Ierland. © ProShots
Fans van Wales vieren de groepswinst op het EK. © ProShots
De spelers van Albanië waren uitzinnig na hun zege op Roemenië. © ProShots
Ashley Williams en bondscoach Chris Coleman hebben lol tijdens een Welshe persconferentie. © ProShots
Het shirt van Granit Xhaka werd getest tijdens Zwitserland-Frankrijk. © ProShots
Jamie Vardy tijdens een persconferentie namens de Engelse ploeg. © ProShots
Cristiano Ronaldo miste zaterdag een strafschop tegen Oostenrijk (0-0), maar had na afloop van het duel wel tijd voor een selfie met een fan. © ProShots
Cesc Fabregas tijdens een persconferentie van de Spaanse ploeg. © ProShots
Voorafgaand aan IJsland-Hongarije waren er rellen in het stadion. © ProShots
Marc Wilmots kan zijn geluk niet op na de treffer van Romelu Lukaku tegen Ierland. © ANP
Gianluigi Buffon viert de overwinning van Italië tegen Zweden door aan de lat van het doel te hangen. © ANP
Vrouwelijke fans van Spanje steunen hun thuisland tegen Turkije. © ANP
Fans die vroeg in het stadion waren voor Wales-Engeland moesten hun tijd nog even zien te doden. © ProShots
De Engelse fans vermaakten zich donderdag prima voorafgaand aan het duel met Wales. © ANP
De Ierse ploeg trainde in Versailles. © ANP
Ronaldo verscheen op en top gemotiveerd op het veld tegen IJsland. © ProShots
De Duitse ploeg trainde dinsdag in Évian-les-Bains. © ProShots
Gianluigi Buffon was uitzinnig na de zege op België. © ProShots
Niet iedere toeschouwer kon kiezen tussen beide ploegen. © ANP
Zlatan Ibrahimovic had een belangrijk aandeel in de treffer van Zweden tegen Ierland. © ANP
Spanje won vlak voor tijd van Tsjechië. © ANP
Een Poolse fan voorafgaand aan de wedstrijd tegen Noord-Ierland. © ProShots
Engelse supporters voorafgaand aan de wedstrijd tegen Rusland. © ANP
Gareth Bale won met Wales de eerste groepswedstrijd tegen Rusland. © ANP
De spelers van Zwitserland vieren hun overwinning op Albanië met de meegereisde fans. © ANP
Een Franse fan in het Stade de France verkleed als Asterix. © ANP
Ierland bereidt zich voor op het eerste EK-duel met Zweden van maandag. © ANP
Moussa Dembele tijdens een persconferentie van het Belgisch elftal. © ANP
Bondscoach Wilmots in gesprek met Kevin de Bruyne op de training van België. © ANP
Zichtbare beveiliging in aanloop naar het EK, dat vrijdag van start gaat. © ANP

Blind

Ondertussen ploetert het Nederlands elftal verder. Het wordt nooit rustig rond Oranje, waar het een komen en gaan is van spelers en trainers. Tot onvrede van bondscoach Danny Blind vertrekken zijn assistenten Marco van Basten en Dick Advocaat. Na de 0-1 nederlaag in oktober tegen Frankrijk lijkt de tweede plaats in de kwalificatiegroep het hoogst haalbare. Het WK 2018 is nog ver weg.

In de lagen boven Blind rommelt het binnen de KNVB. De nieuwe technisch directeur Hans van Breukelen ligt maandenlang onder vuur, onder meer omdat de beoogde nieuwe assistent-bondscoach Ruud Gullit hem als onbetrouwbaar bestempelt. KNVB-directeur Bert van Oostveen legt zijn functie neer, waarna de clubs niet akkoord gaan met Gijs de Jong als opvolger. KNVB-voorzitter Michael van Praag doet een gooi naar het UEFA-voorzitterschap, maar de Sloveen Aleksander Ceferin krijgt veel meer stemmen. Met Gianni Infantino krijgt ook de FIFA, na achttien jaar Sepp Blatter, een nieuwe voorzitter.

Onze eigen Eredivisie kent in 2016 een van de spectaculairste laatste speeldagen ooit. Een goal (1-1) van De Graafschap-middenvelder Bryan Smeets houdt Ajax van de landstitel af. Het al afgeschreven PSV profiteert door met 1-3 te winnen bij PEC Zwolle. Internationaal is het ook een geslaagd seizoen voor de Eindhovense club, die bijna Atletico Madrid uitschakelt in de achtste finales van de Champions League. Na twee keer 0-0 zijn de Spanjaarden sterker vanaf de strafschopstip.

Van Gaal

De KNVB-beker is voor Feyenoord dankzij een 2-1 zege op FC Utrecht in De Kuip. Het jaar van de Rotterdammers wordt nog mooier, want Feyenoord sluit het jaar af als 'Herbstmeister' waardoor de club mag dromen van de eerste landstitel sinds 1999.

Zo spectaculair als de eindzege van Leicester City zal het echter nooit worden. De 'Foxes' zorgen voor het voetbalsprookje van 2016 door met een van de kleinste budgetten van de Premier League kampioen te worden. De Engelse ploeg van de Italiaanse trainer Claudio Ranieri troeft onder meer het steenrijke Manchester United van trainer Louis van Gaal af. De 'Red Devils' pakken wel de FA Cup, maar dat is voor Van Gaal niet genoeg om ontslag te voorkomen.

Sprookjes worden ook werkelijkheid in de Verenigde Staten, waar de honkballers van de Chicago Cubs na 108 jaar de World Series winnen en LeBron James de basketballers van de Cleveland Cavaliers naar de eerste titel ooit in de NBA leidt.

Het sportjaar 2016 eindigt echter met een nachtmerrie als bij een vliegramp in Colombia vrijwel de gehele selectie en staf van de Braziliaanse voetbalclub Chapecoense om het leven komt. Slechts drie spelers overleven de ramp. De internationale voetbalwereld is in rouw, maar biedt ook een helpende hand. Er staat begin volgend jaar een benefietwedstrijd gepland tussen Brazilië en Colombia en meerdere voetballers bieden aan desnoods gratis voor de club te gaan spelen, zodat ook Chapecoense in 2017 verder kan.