De Nederlandse economie laat na een dip in het eerste kwartaal nu twee kwartalen op rij groei zien, maar de groeicijfers laten de nul nog niet overtuigend achter zich en het herstel blijft broos. 

Over heel 2013 is de Nederlandse economie met 0,7 procent gekrompen. Voor dit jaar rekent het Centraal Planbureau (CPB) op een plus van 0,75 procent.

In het derde kwartaal groeit de economie met 0,2 procent. Daarmee is het herstel van de economie "erg fragiel", zegt CBS-econoom Peter Heijn van Mulligen daarover. "Een kleine tegenvaller is genoeg om weer onder de nul te komen." 

Ondanks het fragiele herstel daalt de werkloosheid, stijgen de woningprijzen en neemt het aantal faillissementen af.

2014 is bovendien het jaar van de economische sancties tegen Rusland, dalende olieprijzen, dreigende deflatie en massaontslagen bij verschillende banken.

Woningmarkt

In april meldt de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) de eerste stijging van huizenprijzen in ruim drie jaar tijd.

De huizenprijzen zijn in het eerste kwartaal met 1,2 procent gestegen ten opzichte van een jaar eerder. In het tweede en derde kwartaal komen de prijzen respectievelijk 3,5 en 3,9 procent hoger uit op jaarbasis.

Het aantal verkopen neemt al toe sinds het derde kwartaal van 2013, maar in 2014 is de stijging van het aantal transacties nog hoger. De makelaarsorganisatie verwacht dat het aantal verkochte woningen in 2014 ruim een derde hoger zal liggen dan vorig jaar.

De cijfers worden onderstreept door het Kadaster en het Centraal Bureau voor de Statistiek, die in april de eerste prijsstijging naar buiten brengen.

Arbeidsmarkt

Het herstel van de economie is ook zichtbaar op de arbeidsmarkt. Bereikt de werkloosheid in februari van dit jaar nog een piek van 8,8 procent, in oktober is dit afgenomen tot 8 procent van de beroepsbevolking. Ook trekt het aantal vacatures aan.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken noemt het in november goed nieuws dat de werkloosheid voor de zesde maand blijkt te zijn gedaald, maar stelt ook: "Er zijn nog steeds veel te veel mensen die geen werk kunnen vinden. We nemen daarom tal van maatregelen om ervoor te zorgen dat jong en oud meer kans maken op werk."

Uitkeringsinstantie UWV voorspelt in juni dat de werkgelegenheid volgend jaar na drie jaren van krimp weer lichte groei zal laten zien.

Het aantal faillissementen neemt na een jarenlange toename weer af in 2014. In 2013 worden nog 12.306 faillissementen uitgesproken, het hoogste aantal sinds het Centraal Bureau voor de Statistiek in 1951 begon met het meten ervan.

In 2014 verbetert het beeld sterk. In de eerste tien maanden van het jaar gaan 5.634 bedrijven en instellingen op de fles, 21 procent minder dan in dezelfde periode in 2013. Het is nog wel bijna tweemaal zoveel als in de eerste tien maanden van 2008.

Inflatie

De afnemende inflatie in Europa baart economen zorgen, omdat dit het herstel in de kiem zou kunnen smoren. In januari wordt in Nederland nog een prijsstijging van 1,4 procent genoteerd; in maart en in mei bedraagt de inflatie slechts 0,8 procent.

Volgens de Europese meetmethode ligt de inflatie in Nederland nog lager. In sommige Europese landen is zelfs sprake van deflatie.

Deflatie heeft een negatief effect op de economie. De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar een inflatie beneden, maar dicht bij de 2 procent om de prijsstabiliteit te garanderen. De ECB neemt dit jaar dan ook diverse maatregelen om te proberen de inflatie aan te wakkeren.

Zo is de rente, waartegen banken kunnen lenen, twee keer verlaagd. Ook is de depositorente voor het eerst negatief, wat betekent dat banken geld moeten betalen als zij geld bij de ECB stallen. Daarnaast koopt ECB sinds dit najaar herverpakte leningen en door onderpand gedekte obligaties op.

Door de sterk dalende olieprijs in de laatste maanden van 2014 daalt de inflatie in november weer na een lichte stijging een maand eerder. De olieprijs en de dalende roebel maken ook de beurzen onrustig.

Naheffing

Vijf tot zes miljoen mensen krijgen volgend jaar een naheffing van de Belastingdienst van gemiddeld 150 euro. De naheffing wordt veroorzaakt door het feit dat de algemene heffingskorting inkomensafhankelijk is geworden, maar niet op tijd in het belastingsysteem was verwerkt.

Na alle commotie krijgen Nederlanders vier maanden extra de tijd om deze naheffing te betalen

De Franse econoom Thomas Piketty bereikt in 2014 een sterrenstatus dankzij zijn boek Kapitaal in de 21ste eeuw.

Zijn onderzoek naar ongelijkheid laat zien dat het rendement op vermogen groter is dan de groei van de economie. Volgens Piketty worden de rijken alleen maar rijker en krijgt de bovenste 1 procent van de bevolking steeds meer macht. Tijdens een bezoek aan de Tweede Kamer pleit hij voor een progressieve vermogensbelasting.

Banken

Voor de banken is het weer een roerig jaar. Vanwege de steeds verdergaande digitalisering zien zowel Rabobank, ING als ABN Amro zich genoodzaakt ontslagen aan te kondigen.

In januari kondigt Rabobank aan duizend tot tweeduizend arbeidsplaatsen te schrappen. Op 14 november volgt ABN Amro met 650 tot 1.000 banen tot 2018 bij de retailtak.

Op 25 november maakt ook ING bekend de komende drie jaar 1.700 interne en 1.075 externe voltijdfuncties te schrappen. 

Sancties Rusland

Deze zomer stelt onder meer de Europese Unie economische sancties in tegen Rusland, wegens de agressie en bemoeienis in buurland Oekraïne. Het neerstorten van MH17 houdt officieel geen verband met deze sancties, maar lijkt wel de druppel die de emmer doet overlopen. 

Rusland reageert op de sancties door voedselproducten uit 28 landen van de Europese Unie, de Verenigde Staten, Australië, Canada en Noorwegen te weren. Brussel compenseert boeren en tuinders, al worden de steunmaatregelen in september aangepast na dubieuze claims.

De schade van de sancties voor de Russische economie worden geschat op 40 miljard euro. De boycot kost Nederland zeker 300 miljoen euro, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek.